തൃശൂർ പൂരം പരമ്പരാഗത ക്ഷേത്രാചാരമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക കാർണിവലാണോ എന്ന ചോദ്യം ഏറെക്കാലമായി ചർച്ചയിലുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, ശക്തന് തമ്പുരാന് രൂപകല്പന ചെയ്ത ഒരു ഉത്സവമെന്ന നിലയിലാണ് തൃശൂർ പൂരം കാണപ്പെടുന്നത്. ആറാട്ടുപുഴ പൂരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഘർഷങ്ങളും അധികാര രാഷ്ട്രീയവും ഇതിന്റെ തുടക്കത്തിലുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പല ചരിത്രവിവരണങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഇത് “ആചാരപരമായ ദേവാരാധന” എന്നതിലുപരി, രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സംയോജനത്തിന്റെ ഫലമായ ഉത്സവമാണ്.ഈ ഉത്സവം Vadakkunnathan Temple പരിസരത്ത് നടക്കുകയും Thekkinkadu Maidanam കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിലും, പ്രധാന പങ്കാളികൾ Paramekkavu Bhagavathy Temple, Thiruvambady Krishna Temple പോലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്. അതായത്, ഇത് “ക്ഷേത്ര ബന്ധമുള്ള പൊതുഉത്സവം” (temple-linked public festival) എന്ന നിലയിലാണ് കൂടുതൽ യോജിക്കുന്നത് ശുദ്ധമായ തന്ത്രപരമായ ആചാരോത്സവം അല്ല, എന്നാൽ മതപരമായ ഘടകങ്ങളില്ലാത്ത കാർണിവൽ മാത്രവും അല്ല.
പഴയകാലത്ത് പൂരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അക്രമങ്ങളും നിയന്ത്രണക്കുറവും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നത് ചരിത്ര രേഖകളിൽ കാണാം. പാറമേക്കാവ്-തിരുവമ്പാടി വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരം പലപ്പോഴും അതിരുവിട്ടിരുന്നുവെന്നും, വെടിക്കെട്ടും ആനപ്പരിപാടികളും അപകടകരമായ രീതിയിൽ നടന്നിരുന്നുവെന്നും രേഖകളുണ്ട്. അതിനാലാണ് പിന്നീട് സർക്കാർ ഇടപെടലുകളും നിയമങ്ങളും വന്നത്. ഇന്നത്തെ രൂപം അതിനേക്കാൾ നിയന്ത്രിതവും മാനദണ്ഡങ്ങളുള്ളതുമാണ്, എങ്കിലും അപകടസാധ്യതകൾ ഇന്നും തുടരുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് വെടിക്കെട്ടിലും ആനകളുടെ എഴുന്നെള്ളത്തിലും.ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതീകമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, അതിന്റെ പിന്നിലെ അപകടസാധ്യതകളും തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷയും പലപ്പോഴും അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. നിങ്ങൾ മുൻപ് വിശദീകരിച്ച നിർമ്മാണരീതികളിലെ പിഴവുകളും സുരക്ഷാ ലംഘനങ്ങളും ഈ “കാഴ്ച”യുടെ മറവിൽ തുടരുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. അതായത്, പൂരത്തിന്റെ മഹിമയ്ക്കൊപ്പം ഒരു “അദൃശ്യ തൊഴിലാളി അപകടലോകം” കൂടെ നിലനിൽക്കുന്നു.ഇതോടൊപ്പം, ഈ ഉത്സവത്തെ “ദൈവീകവൽക്കരിക്കൽ” എന്ന പ്രവണതയും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ചരിത്രപരമായും സാമൂഹികമായും രൂപപ്പെട്ട ഒരു ഉത്സവത്തിന് പിന്നീട് മതപരമായ മഹത്വവൽക്കരണം നൽകുന്നത് സാധാരണ സംഭവമാണ്. എന്നാൽ അത് വിമർശനാത്മക ചിന്തയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുമ്പോൾ പ്രശ്നമാകുന്നു. ആനകളും വെടിക്കെട്ടും പോലുള്ള ഘടകങ്ങൾ “ആചാരപരമായി അനിവാര്യമാണ്” എന്ന വാദം പലപ്പോഴും പരിശോധിക്കപ്പെടാതെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
അതേസമയം, തൃശൂർ പൂരം കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഐക്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രതീകമായി മാറിയിട്ടുണ്ട് എന്നതും നിഷേധിക്കാനാവില്ല. വിവിധ മത-സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലങ്ങളിലുള്ള ആളുകൾ ഒന്നിച്ചു കൂടുന്ന ഒരു പൊതുസ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഇത് ഒരേസമയം ആഘോഷം, മത്സരം, മതബന്ധം, രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം, ജനകീയ കലാപ്രകടനം എന്നിവയുടെ സംഗമമാണ്
വെടിക്കെട്ട് അപകടങ്ങൾ, സുരക്ഷാ ലംഘനങ്ങൾ, നികുതി-സിസ്റ്റത്തിന്റെ വിരോധാഭാസങ്ങൾ, തൃശൂർ പൂരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വിവാദങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം വേർതിരിച്ചുനോക്കേണ്ട വിഷയങ്ങളല്ല. മറിച്ച്, ഇവ ഒന്നിനൊന്ന് ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന ഒരു വലിയ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-ആർഥിക ഘടനയുടെ വിവിധ തലങ്ങളാണ്. ഈ ഘടനയെ മനസ്സിലാക്കാതെ ഒരു അപകടത്തെയും, ഒരു ഉത്സവത്തെയും, ഒരു നയപരമായ പരാജയത്തെയും ശരിയായി വിലയിരുത്താനാവില്ല.
വെടിക്കെട്ട് അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച തുടങ്ങുമ്പോൾ നമ്മൾ പലപ്പോഴും ചോദിക്കുന്നത് ഇത് അറിവില്ലായ്മ കൊണ്ടാണോ എന്നതാണ്. എന്നാൽ നിലത്തുനിന്നുള്ള അനുഭവങ്ങൾ മറ്റൊന്നാണ് പറയുന്നത്. തൊഴിലാളികൾക്കും നാട്ടുകാർക്കും അടിസ്ഥാന സുരക്ഷാനിയമങ്ങൾ അറിയാം. പണികഴിഞ്ഞ വെടിമരുന്നുകൾ പണിയുന്ന സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കരുത്, കടുമരുന്നും പൊട്ടുമരുന്നും വേർതിരിച്ച് സൂക്ഷിക്കണം, കരിമരുന്ന് വെയിലത്ത് ഉണക്കരുത്, ഉച്ചക്കാലത്ത് ജോലി ഒഴിവാക്കണം, ജോലിസ്ഥലത്ത് ചെരുപ്പും മൊബൈൽ ഫോണും ഉപയോഗിക്കരുത്, പുറത്തുനിന്നുള്ള ആളുകൾക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിക്കരുത്—ഇവയെല്ലാം പുതുമയുള്ള അറിവുകൾ അല്ല. എന്നിട്ടും ഈ നിയമങ്ങൾ വ്യാപകമായി ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ പ്രശ്നം അറിവില്ലായ്മയല്ല; മറിച്ച്, അറിഞ്ഞിട്ടും പാലിക്കാത്ത ഒരു സംസ്കാരമാണ്.
ഈ അവഗണനയുടെ പിന്നിൽ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചെലവ് കുറയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമം, വേഗത്തിൽ ഉൽപാദനം പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള സമ്മർദ്ദം, അനൗപചാരിക തൊഴിലിടങ്ങളുടെ സ്വഭാവം, മേൽനോട്ട സംവിധാനങ്ങളുടെ ദൗർബല്യം—ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് അപകടത്തിന് അനുകൂലമായ സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ചെറിയൊരു സ്പാർക്ക് പോലും വലിയ ദുരന്തമായി മാറാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ ജോലിസ്ഥലങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു. നിർമ്മാണരീതികളിലും ഗുരുതരമായ പിഴവുകൾ തുടരുന്നു രാസമിശ്രിതങ്ങൾ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ കൈകാര്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, അമിട്ട് നിർമ്മാണവും സംഭരണവും ഒരേ ഇടത്ത് നടക്കുന്നു, കോർക്ക് അടിക്കൽ പോലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാതെ നടത്തുന്നു. ഓരോ ചെറിയ നിയമലംഘനവും അപകടസാധ്യതയുടെ ഒരു ഘട്ടം കൂടിയാണ്.
ഇതിന്റെ മറുവശത്ത്, തമിഴ്നാട്ടിലെ ശിവകാശി മാതൃക ഒരു നിർണായക പാഠം നൽകുന്നു. വലിയ ഷെഡ്ഡുകളിൽ കൂട്ടമായി നിർമ്മാണം നടത്തുന്നതിന് പകരം, ചെറിയ ഒറ്റയാൾ യൂണിറ്റുകൾ, പരസ്പരം ദൂരം പാലിച്ച്, സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിയാണ് അവിടെ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു അപകടം സംഭവിച്ചാലും അത് മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് പടരാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനമാണ് അത്. ഇത് അപകടം ഒഴിവാക്കുന്നതല്ല, പക്ഷേ അതിന്റെ വ്യാപനം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സമീപനമാണ്. കേരളത്തിൽ ഇതുപോലുള്ള മാതൃകകൾ വ്യാപകമായി നടപ്പിലാക്കാത്തത് തന്നെ ഒരു നയപരമായ പരാജയമായി കാണേണ്ടതാണ്.
ഇതോടൊപ്പം, നികുതി സംവിധാനത്തിലെ വിരോധാഭാസവും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. പടക്കങ്ങൾക്ക് 28% GST എന്ന ഉയർന്ന നികുതി ബാധകമാണ്. ഇതിലൂടെ സർക്കാർ വലിയ വരുമാനം സമാഹരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ തുക നേരിട്ട് സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കോ തൊഴിലാളികളുടെ ഇൻഷുറൻസിലേക്കോ തിരിച്ചുനിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നില്ല. നികുതി പൊതുവായ വരുമാനമായി മാറുന്നു; അപകടസാധ്യതയും നഷ്ടവും തൊഴിലാളികളും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളും വഹിക്കുന്നു. അപകടം സംഭവിച്ചാൽ സർക്കാർ നൽകുന്ന എക്സ്ഗ്രേഷ്യയാണ് പ്രധാന സഹായം. ഇതൊരു സ്ഥിരപരിഹാരം അല്ല; മറിച്ച് ഒരു പ്രതികരണമാണ്. ഇവിടെ ഒരു വ്യക്തമായ അസമത്വം കാണാം—ലാഭവും നികുതിയും മുകളിൽ, അപകടവും നഷ്ടവും താഴെ.
ലൈസൻസിംഗ് സംവിധാനവും ഇതിൽ പ്രധാനമാണ്. ഫയർ ഫോഴ്സ്, പൊലീസ്, താലൂക്ക് ഓഫീസുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് NOC ആവശ്യമായിരിക്കുമ്പോഴും, പ്രായോഗികമായി പലപ്പോഴും ഇത് രേഖകളിൽ മാത്രം ശക്തമാണ്. മതിയായ സുരക്ഷാ സൗകര്യങ്ങൾ ഇല്ലാത്തിടത്തും ലൈസൻസ് അനുവദിക്കപ്പെടുന്നു. രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിനാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ പോലും ഇല്ലാത്തിടത്ത് പ്രവർത്തനം അനുവദിക്കുന്നത് അപകടങ്ങളുടെ തോത് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വ്യക്തിഗത വീഴ്ചയല്ല; നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തിന്റെ ദൗർബല്യമാണ്.
ഈ മുഴുവൻ സാഹചര്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ദാരുണമായ വശം തൊഴിലാളികളുടെ അവസ്ഥയാണ്. അപകടങ്ങളിൽ മരിക്കുന്നത് സാധാരണയായി പാവപ്പെട്ട തൊഴിലാളികളാണ്—സാമൂഹ്യസുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ. നിയമപരമായി തൊഴിലുടമയ്ക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ട ബാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും, അനൗപചാരിക മേഖലയിൽ അത് നടപ്പിലാക്കുന്നത് വളരെ അപൂർവമാണ്. അതിനാൽ സർക്കാർ തന്നെ ഒരു “അവസാന ആശ്രയം” ആയി മാറുന്നു. എന്നാൽ ഇത് നീതിയുക്തമായ സംവിധാനമല്ല.
ഈ പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ വ്യാപകമായി മനസ്സിലാക്കാൻ തൃശൂർ പൂരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവാദവും പരിഗണിക്കണം. തൃശൂർ പൂരം ഒരു ശുദ്ധ ക്ഷേത്രാചാരമല്ല, മറിച്ച് ചരിത്രപരമായും രാഷ്ട്രീയപരമായും രൂപപ്പെട്ട ഒരു പൊതുഉത്സവമാണ് എന്ന വാദം ശക്തമാണ്. ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ ഭരണകാലത്ത് രൂപപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, വിവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ ഒരു പൊതുസ്ഥലമായ തേക്കിൻകാട് മൈതാനത്ത് നടക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇത് ഒരു “കാർണിവൽ സ്വഭാവമുള്ള ക്ഷേത്രബന്ധിത ഉത്സവം” എന്നാണ് കൂടുതൽ യുക്തിസഹമായ വിവരണം.
പഴയകാലത്ത് പൂരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അക്രമങ്ങളും നിയന്ത്രണക്കുറവും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നത് ചരിത്രപരമായ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. പാറമേക്കാവ്-തിരുവമ്പാടി വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരം പലപ്പോഴും അതിരുവിട്ടിരുന്നു. വെടിക്കെട്ട് പോലും പരസ്പര വൈരത്തിന്റെ ഒരു പ്രകടനമായി മാറിയിരുന്നു. നിയന്ത്രണങ്ങൾ പിന്നീട് സർക്കാർ ഇടപെടലിലൂടെ വന്നതാണ്. അതായത്, ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന “ക്രമബദ്ധമായ പൂരം” ഒരു ചരിത്രപരമായ പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ്, അനാദികാലം മുതൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ശുദ്ധ ആചാരമല്ല.
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നം “ദൈവീകവൽക്കരണം” ആണ്. ഒരു സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ഉത്സവത്തിന് പിന്നീട് ദൈവീക പരിവേഷം നൽകുമ്പോൾ, വിമർശനാത്മക ചിന്തയ്ക്ക് ഇടയില്ലാതാകുന്നു. ആനകളും വെടിക്കെട്ടും “ആചാരപരമായി അനിവാര്യമാണ്” എന്ന വാദം പരിശോധിക്കപ്പെടാതെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ, ഇവ അപകടസാധ്യതയുള്ള ഘടകങ്ങളാണ്—മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ.
ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഒരു വലിയ ചിത്രം വ്യക്തമാണ്. വെടിക്കെട്ട് നിർമ്മാണം, നികുതി സംവിധാനം, ലൈസൻസിംഗ്, തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷ, ഉത്സവ സംസ്കാരം—ഇവയെല്ലാം തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന ഒരു പരിസ്ഥിതിയാണ്. ഈ പരിസ്ഥിതിയിൽ ലാഭവും ആഘോഷവും മുൻപന്തിയിലാണ്; സുരക്ഷയും മനുഷ്യജീവിതവും പിന്നിലാകുന്നു.
അതിനാൽ പരിഹാരവും സമഗ്രമായിരിക്കണം. ചെറിയ യൂണിറ്റ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള നിർമ്മാണരീതി നിയമപരമായി നിർബന്ധമാക്കണം. തൊഴിലാളികൾക്ക് നിർബന്ധമായ ഇൻഷുറൻസ് വേണം. ലൈസൻസിംഗ് ഒരു തുടർച്ചയായ മേൽനോട്ട സംവിധാനമായി മാറണം. നികുതിയിൽ നിന്ന് ഒരു വിഹിതം സുരക്ഷാ-ക്ഷേമ നിധിയായി മാറ്റിവെക്കണം. ഉത്സവങ്ങൾ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചേ നടത്താവൂ എന്ന സാമൂഹിക സമ്മതം ഉണ്ടാകണം.
Read more
വെടിക്കെട്ടും പൂരം പോലുള്ള ഉത്സവങ്ങളും പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കുക യാഥാർത്ഥ്യപരമല്ല. എന്നാൽ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ വിലയ്ക്ക് അവ തുടരാൻ അനുവദിക്കാനാവില്ല. ഓരോ അപകടവും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒരേ സത്യമാണ്—ദുരന്തങ്ങൾ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്നവയല്ല; അവ ചെറിയ അവഗണനകളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലാണ്. അതിനാൽ ആഘോഷങ്ങൾ തുടരട്ടെ, പക്ഷേ അത് സുരക്ഷയും ഉത്തരവാദിത്തവും മുൻനിർത്തിയുള്ള ഒരു പുതിയ സംസ്കാരത്തിനുള്ളിൽ മാത്രമേ തുടരാവൂ.
