ആഫ്രിക്കയുടെ മണ്ണും ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികളുടെ രക്തവും: അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ പുതിയ പരീക്ഷണശാലകൾ

ചരിത്രം പലപ്പോഴും പുതിയ വേഷം ധരിച്ച് തിരിച്ചുവരാറുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത് കപ്പലുകളിൽ വന്ന കൊളോണിയൽ ശക്തികൾ ആഫ്രിക്കയുടെ ഭൂമിയും ഏഷ്യയുടെ സമ്പത്തും ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ വിഭവങ്ങളും കൊള്ളയടിച്ചു. ഇന്ന് അവർ ജനാധിപത്യം, സുരക്ഷ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, ഭീകരവിരുദ്ധ യുദ്ധം, ആഗോള സ്ഥിരത എന്നീ മനോഹരമായ വാക്കുകളുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന യുക്തി മാറിയിട്ടില്ല. ശക്തർക്ക് സുരക്ഷയും ലാഭവും; ദുർബലർക്ക് അപകടവും മരണവും. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും ഏറ്റവും ശക്തമായ സൈന്യവും ഏറ്റവും പുരോഗമിച്ച ആരോഗ്യസൗകര്യങ്ങളും സ്വന്തമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന അമേരിക്കയുടെ സമീപകാല നടപടികൾ ഈ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വീണ്ടും തുറന്നുകാട്ടുകയാണ്. കോംഗോയിലെ എബോള പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അമേരിക്കൻ പൗരന്മാർക്കായി കെനിയയിൽ പ്രത്യേക ക്വാറന്റൈൻ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമവും, ഒമാൻ ഉൾക്കടലിൽ ഇന്ത്യൻ ജീവനക്കാരുള്ള വ്യാപാര കപ്പലുകൾ അമേരിക്കൻ സൈനിക നടപടികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അപകടത്തിലായ സംഭവങ്ങളും ഒറ്റപ്പെട്ട വാർത്തകളല്ല. അവ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വത്തിന്റെ പ്രകടനങ്ങളാണ്. അമേരിക്കൻ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; അപകടസാധ്യത മറ്റുള്ളവർ വഹിക്കണം.

അമേരിക്ക സ്വന്തം പൗരന്മാരുടെ എബോള ക്വാറന്റൈൻ സ്വന്തം രാജ്യത്ത് നടത്തുന്നതിന് പകരം കെനിയയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു എന്നത് ഒരു ആരോഗ്യപരമായ തീരുമാനമെന്നതിലുപരി ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വികസിത ബയോസുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ സ്വന്തമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന രാജ്യം സ്വന്തം മണ്ണിൽ അപകടസാധ്യത ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നില്ലെങ്കിൽ അത് കഴിവില്ലായ്മയുടെ പ്രശ്നമല്ല. അത് അധികാരത്തിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. അപകടം എവിടെ ഉണ്ടാകണം, ആരാണ് അത് വഹിക്കേണ്ടത്, ആരാണ് സുരക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനമാണ്. കെനിയയിലെ ജനങ്ങൾ ഈ യാഥാർത്ഥ്യം വളരെ വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നത്. കോളനിവൽക്കരണത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ ഇപ്പോഴും ജീവനോടെയുള്ള ഒരു ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ, പാശ്ചാത്യ ശക്തികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സ്വന്തം മണ്ണ് വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന തോന്നൽ സ്വാഭാവികമായും രോഷം സൃഷ്ടിക്കും. ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരന്റെ മരണം ആ രോഷത്തിന്റെ തീവ്രത വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇത് ആദ്യമായല്ല. ആഫ്രിക്കയെ ഒരു വിഭവശേഖരമായും പരീക്ഷണഭൂമിയായും സുരക്ഷാ ബഫർ മേഖലയായും കാണുന്ന സമീപനം കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടം മുതൽ നിലനിൽക്കുന്നതാണ്. ബെൽജിയൻ രാജാവ് ലിയോപോൾഡിന്റെ കോംഗോയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്കും ഫ്രഞ്ച് അധിനിവേശത്തിന്റെ പശ്ചിമ ആഫ്രിക്കയിലേക്കും നീളുന്ന ചരിത്രം ഒരേ കാര്യം പഠിപ്പിക്കുന്നു: ആഫ്രിക്കൻ ജനതയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ എടുത്തു. ഇന്ന് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ഭാഷ മാറിയിരിക്കാം. പക്ഷേ അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം പലപ്പോഴും മാറിയിട്ടില്ല. ഒരിക്കൽ വിഭവങ്ങൾ കവർന്നുകൊണ്ടുപോയവർ ഇന്ന് അപകടങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യുകയാണ്.

അതേസമയം ഒമാൻ ഉൾക്കടലിൽ അരങ്ങേറിയ സംഭവങ്ങളും ഇതേ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു മുഖമാണ്. ഇന്ത്യൻ സമുദ്ര തൊഴിലാളികൾ ലോകവ്യാപാരത്തിന്റെ അദൃശ്യ നട്ടെല്ലാണ്. എണ്ണക്കപ്പലുകളിലും ചരക്കുകപ്പലുകളിലും ജോലി ചെയ്യുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ഇന്ത്യക്കാർ ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ചലിപ്പിക്കുന്നവരാണ്. എന്നാൽ മഹാശക്തികളുടെ സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ രൂക്ഷമാകുമ്പോൾ ഏറ്റവും ആദ്യം അപകടത്തിലാകുന്നത് ഇവരാണ്. അവർ സൈനികരല്ല. യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാഗവുമല്ല. അവർ വെറും തൊഴിലാളികളാണ്. എന്നിട്ടും അവരുടെ ജീവൻ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെ ഒരു പാർശ്വഫലമായി മാറുന്നു. ഒരു കപ്പലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന യുവാവ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വിദേശനയ തർക്കത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല. എന്നാൽ യുദ്ധവും ഉപരോധവും സൈനിക ആക്രമണങ്ങളും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ആദ്യം നഷ്ടമാകുന്നത് അയാളുടെ സുരക്ഷയാണ്.

ഇത് യാദൃശ്ചികമല്ല. അമേരിക്കൻ വിദേശനയത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഈ മാതൃക ആവർത്തിച്ച് കാണാം. വിയറ്റ്നാമിൽ നാപാം ബോംബുകൾ വീണത് അമേരിക്കൻ നഗരങ്ങളിലല്ല. ഇറാഖിലെ ഉപരോധങ്ങൾ മൂലം മരിച്ചത് അമേരിക്കൻ കുട്ടികളല്ല. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളുടെ ഇരകളായത് അമേരിക്കൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജനങ്ങളല്ല. ലിബിയയിലെ ഭരണകൂടമാറ്റത്തിന്റെ വില കൊടുത്തത് അമേരിക്കക്കാരല്ല. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നടന്ന യുദ്ധങ്ങളുടെയും സൈനിക ഇടപെടലുകളുടെയും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളുടെയും ഭാരം വഹിച്ചത് എല്ലായ്പ്പോഴും മറ്റുള്ളവരാണ്. അമേരിക്കൻ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അതിന്റെ മനുഷ്യച്ചെലവ് ലോകത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങളാണ് നൽകിയത്.

1965-ലെ ഇന്തോനേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടക്കൊലകൾ, 1973-ലെ ചിലി അട്ടിമറി, മധ്യ അമേരിക്കയിലെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾ, ഇറാഖ് അധിനിവേശം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ യുദ്ധം, ലിബിയയിലെ നാറ്റോ ഇടപെടൽ—ഇവയെല്ലാം വ്യത്യസ്ത സംഭവങ്ങളാണെങ്കിലും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നൂൽപ്പാതയുണ്ട്. അമേരിക്കൻ താൽപര്യങ്ങൾക്കായി ലോകത്തിന്റെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മനുഷ്യജീവിതങ്ങൾ അപകടത്തിലാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്ന ധാരണ. ഈ ധാരണയാണ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ നിർവചനം. അത് ഒരു പതാകയല്ല. ഒരു ഭരണകൂടമല്ല. മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതങ്ങളെ സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങൾക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്താനുള്ള അവകാശബോധമാണ്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ നിലപാടും പരിശോധിക്കപ്പെടണം. ഇന്ത്യ ഇന്ന് ലോകവേദിയിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന ശക്തിയാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു. ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങളിലും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലും സാങ്കേതിക പുരോഗതിയിലും അഭിമാനിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്വന്തം സമുദ്ര തൊഴിലാളികൾ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോഴും കാണാതാകുമ്പോഴും ഇന്ത്യയുടെ പ്രതികരണം എത്ര ശക്തമാണ്? അമേരിക്കയുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം പ്രധാനമാണ്. പക്ഷേ സ്വന്തം പൗരന്മാരുടെ ജീവനേക്കാൾ പ്രധാനമാണോ? ലോകശക്തിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹം സ്വന്തം തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറച്ച നിലപാടായി മാറുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ ശക്തിയുടെ അർത്ഥമെന്താണ്?

കെനിയൻ സർക്കാരിന്റെ കാര്യത്തിലും ഇതേ ചോദ്യം ഉയരുന്നു. ഒരു പരമാധികാര രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആദ്യ ഉത്തരവാദിത്തം സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയാണ്. വിദേശ ശക്തികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി സ്വന്തം ജനതയുടെ ആരോഗ്യസുരക്ഷ പോലും അപകടത്തിലാക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് ജനങ്ങളോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ ലംഘനമാണ്. വികസനസഹായമോ നയതന്ത്ര പിന്തുണയോ ഒരു രാജ്യത്തിനും ആവശ്യമായേക്കാം. പക്ഷേ സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ ജീവനും സുരക്ഷയും പണയം വെച്ച് അത് നേടാനാവില്ല.

ഇന്ന് കെനിയയിലും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിലും സംഭവിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഗ്ലോബൽ സൗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ വെളിവാക്കുന്നു. ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ, ലാറ്റിനമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജ്യങ്ങൾ ഇന്നും ആഗോള അധികാരക്രമത്തിൽ തുല്യ പങ്കാളികളല്ല. മഹാശക്തികൾ അവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നു. അപകടങ്ങൾ ദുർബല രാഷ്ട്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാഹചര്യം മാറേണ്ടതുണ്ട്. ഗ്ലോബൽ സൗത്തിലെ രാജ്യങ്ങൾ സ്വന്തം ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയെ മുൻനിർത്തിയുള്ള സ്വതന്ത്രവും ധീരവുമായ നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കേണ്ട സമയമാണിത്.

ആഫ്രിക്കൻ ജനതയുടെ ജീവൻ അമേരിക്കൻ സൗകര്യത്തിനുവേണ്ടി പണയം വെക്കാൻ പാടില്ല. ഇന്ത്യൻ സമുദ്ര തൊഴിലാളികളുടെ ജീവൻ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ കളികളുടെ ഇരയാകാൻ പാടില്ല. കെനിയ ഒരു ക്വാറന്റൈൻ കോളനിയല്ല. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം മഹാശക്തികളുടെ വെടിവെപ്പ് പരിശീലന കേന്ദ്രവുമല്ല. ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികളുടെ രക്തം വിലകുറഞ്ഞതല്ല. ആഫ്രിക്കൻ ജനതയുടെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാവുന്ന ഒന്നുമല്ല. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ മൂല്യം ദേശീയതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അളക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ലോകക്രമം നീതിപൂർണമല്ല. ഒരു അമേരിക്കക്കാരന്റെ ജീവന് എത്ര മൂല്യമുണ്ടോ അത്ര തന്നെ മൂല്യം ഒരു കെനിയക്കാരന്റെയും ഒരു ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളിയുടെയും ജീവന് ഉണ്ട്. ഈ ലളിതമായ സത്യം അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറാകാത്ത ഏത് ആഗോള ക്രമവും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഷ സംസാരിച്ചാലും അതിന്റെ ഉള്ളിൽ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ ആത്മാവാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

Read more

അതുകൊണ്ടാണ് കെനിയയിലെ പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ശബ്ദവും ഇന്ത്യൻ സമുദ്ര തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായുള്ള ആവശ്യവും ഒരേ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നത്. അത് സമത്വത്തിന്റെ ഭാഷയാണ്. അന്തസ്സിന്റെ ഭാഷയാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ തുല്യ മൂല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഷയാണ്. ആ ശബ്ദത്തെ കേൾക്കാതിരിക്കുക എന്നത് ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒന്നും പഠിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ്. കാരണം ചരിത്രം പഠിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം ഇതാണ്: മഹാശക്തികൾ സ്വമേധയാ നീതി നടപ്പാക്കാറില്ല. ജനങ്ങളാണ് നീതി ആവശ്യപ്പെടേണ്ടത്. ആഫ്രിക്കയിലും ഏഷ്യയിലും ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിലും മനുഷ്യജീവിതങ്ങൾ ഒരേ മൂല്യമുള്ളവയാണെന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടത് അതുകൊണ്ടാണ്. ഇന്ന് കെനിയയ്ക്കുവേണ്ടിയും ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികൾക്കുവേണ്ടിയും ഉയരുന്ന ശബ്ദം നാളെയുടെ കൂടുതൽ നീതിപൂർണമായ ലോകത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ആ പോരാട്ടത്തിൽ നിഷ്പക്ഷത എന്നൊരു നിലപാടില്ല.