2022-ലെ ഖത്തർ ലോകകപ്പ് അവസാനിച്ചപ്പോൾ ലോകം ഒരു നിമിഷമെങ്കിലും സ്റ്റേഡിയങ്ങളുടെ തിളക്കത്തിനപ്പുറത്ത് മനുഷ്യത്വരഹിതമായ തൊഴിൽ വിലാപങ്ങൾക്ക് കൂടി സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കായികമാമാങ്കത്തിന്റെ അടിത്തറ കോൺക്രീറ്റും സ്റ്റീലും മാത്രമല്ല, തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരങ്ങളുമാണെന്ന് അന്ന് ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ വിയർപ്പും അവരുടെ അദൃശ്യമായ മരണങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെ ലോക മനഃസാക്ഷിയെ കുലുക്കി. ഫുട്ബോളിന്റെ ആഘോഷം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ശേഷിച്ചത് ഒരു അസ്വസ്ഥതയായിരുന്നു. ആ ആഘോഷത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വില ആരാണ് കൊടുത്തത് എന്ന ചോദ്യമായിരുന്നു അത്. നാല് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ലോകകപ്പ് വീണ്ടും അരങ്ങൊരുങ്ങുമ്പോൾ, തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആ ചോദ്യങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടില്ല. മറിച്ച് അവ കൂടുതൽ സങ്കീർണവും കൂടുതൽ അപകടകരവുമായ രൂപത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഈ പ്രാവശ്യം തൊഴിലാളികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നത് ഒരു കരാർ വ്യവസ്ഥയോ റിക്രൂട്ട്മെന്റ് തട്ടിപ്പോ മാത്രമല്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ കാലത്ത് തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ പരിധികളെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന അതിശക്തമായ ചൂടാണ്.
അമേരിക്ക, മെക്സിക്കോ, കാനഡ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലായി നടക്കുന്ന 2026 ലോകകപ്പ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ലോകകപ്പാണ്. മത്സരങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടിയിരിക്കുന്നു. നഗരങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടിയിരിക്കുന്നു. കാണികളുടെ എണ്ണം കൂടിയിരിക്കുന്നു. വരുമാനം കൂടിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതോടൊപ്പം കൂടുന്നത് തൊഴിലാളികളുടെ മേലുള്ള സമ്മർദ്ദവുമാണ്. ഒരു ലോകകപ്പ് മത്സരം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മണിക്കൂറുകൾക്കുമുമ്പ് മുതൽ അതിന്റെ അവസാന വിസിൽ മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ ശേഷവും ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. സുരക്ഷാ ജീവനക്കാർ, ക്ലീനർമാർ, ഭക്ഷണശാല തൊഴിലാളികൾ, ഗതാഗത മേഖലയിലെ ജീവനക്കാർ, പാർക്കിംഗ് നിയന്ത്രിക്കുന്നവർ, നിർമാണ തൊഴിലാളികൾ, സ്റ്റേഡിയം പരിപാലന ജീവനക്കാർ, താൽക്കാലിക കരാർ തൊഴിലാളികൾ, ഹോട്ടൽ ജീവനക്കാർ, ഡെലിവറി തൊഴിലാളികൾ—ലോകകപ്പ് എന്ന മഹത്തായ കായിക വ്യവസായത്തിന്റെ അദൃശ്യ എഞ്ചിൻ ഇവരാണ്. എന്നാൽ ലോകകപ്പ് അവരുടെ തോളിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നതെങ്കിലും ലോകകപ്പിന്റെ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളിൽ അവർ ഏറ്റവും അവസാനത്തെയാണ്.
ഒരു സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഈ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. “കളിക്കാർക്ക് സൂര്യൻ അപകടകരമാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാം. പക്ഷേ ഞങ്ങൾ സൂര്യനു കീഴിൽ പത്ത് മണിക്കൂർ നിൽക്കുന്നത് ആരും കാണുന്നില്ല.” ഈ വാക്കുകൾ വെറും വ്യക്തിപരമായ പരാതിയല്ല. ലോകകപ്പിന്റെ തൊഴിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള അസമത്വമാണ് അത്. ഒരു കളിക്കാരൻ ചൂടിൽ അസ്വസ്ഥനായാൽ മത്സരം നിർത്തിവയ്ക്കാം. ഒരു സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരൻ തളർന്നുവീണാൽ മറ്റൊരാളെ കൊണ്ടുവന്ന് അവന്റെ സ്ഥാനം നിറയ്ക്കും. ആ വ്യത്യാസമാണ് തൊഴിലും മൂലധനവും തമ്മിലുള്ള ആധുനിക ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും നഗ്നമായ രൂപം.
ലോകകപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പതിവായി കാണുന്നത് താരങ്ങളുടെ ഫിറ്റ്നസ് വിവരങ്ങളാണ്. അവരുടെ ശരീരത്തിലെ ജലാംശം എത്രയാണെന്ന് വരെ അളക്കപ്പെടുന്നു. മെഡിക്കൽ വിദഗ്ധർ അവരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. പ്രത്യേക പരിശീലന പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അതേ സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ കവാടത്തിൽ നിൽക്കുന്ന സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരന്റെ ശരീരവും ഒരു ജൈവ യാഥാർത്ഥ്യമാണ് എന്ന കാര്യം പലപ്പോഴും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാറില്ല. അവനും വിയർക്കുന്നു. അവനും നിർജലീകരണത്തിന് ഇരയാകുന്നു. അവനും ക്ഷീണിക്കുന്നു. അവനും ബോധരഹിതനാകാം. എന്നാൽ അവന്റെ ശരീരം ഒരു നിക്ഷേപമല്ല; ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ ശരീരമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് അവന്റെ അപകടസാധ്യത അദൃശ്യമായി തുടരുന്നത്.
ലോകകപ്പ് 2026-ന്റെ ആതിഥേയ നഗരങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥാ കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഈ അദൃശ്യത കൂടുതൽ ഭയാനകമാകുന്നു. മയാമി, ഹൂസ്റ്റൺ, ഡാലസ്, മോണ്ടെറേ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങൾ വേനൽക്കാലത്ത് മനുഷ്യശരീരത്തിന് അപകടകരമായ ചൂടും ഈർപ്പവും അനുഭവിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ്. ചൂട് എന്നത് വെറും താപനിലയല്ല. മനുഷ്യശരീരത്തിന് സ്വയം തണുപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യമാണ്. ഉയർന്ന ഈർപ്പം കാരണം വിയർപ്പ് ബാഷ്പീകരിക്കാതെ ശരീരത്തിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിരോധ സംവിധാനം തകരുന്നു. അതാണ് ഹീറ്റ് സ്ട്രെസ്. അതാണ് ഹീറ്റ് സ്ട്രോക്ക്. അതാണ് മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കാവുന്ന അവസ്ഥ.
പക്ഷേ ഈ അപകടം എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുന്നില്ല. അതാണ് ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം. കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി ഒരു വർഗ്ഗനിരപേക്ഷ പ്രതിഭാസമല്ല. ഒരു വിഐപി ബോക്സിൽ ഇരിക്കുന്ന അതിഥിക്കും പാർക്കിംഗ് ഏരിയയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിക്കും ഒരേ കാലാവസ്ഥയാണെങ്കിലും ഒരേ അനുഭവമല്ല. ഒരാൾക്ക് തണുപ്പിക്കൽ സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. മറ്റൊരാൾക്ക് സൂര്യനിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഒരു തണൽ പോലും ഇല്ല. ഒരാൾക്ക് മെഡിക്കൽ സഹായം ഉടൻ ലഭിക്കും. മറ്റൊരാൾക്ക് ബോധം പോയാൽ മാത്രമേ സഹായം ലഭിക്കൂ. ഒരാൾക്ക് ചൂട് ഒരു അസൗകര്യമാണ്. മറ്റൊരാൾക്ക് അത് ജീവൻ അപകടത്തിലാക്കുന്ന തൊഴിൽ സാഹചര്യമാണ്.
ലോകകപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി തൊഴിലാളികളുമായി നടത്തിയ അഭിമുഖങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയർന്നുവന്ന ഒരു വിഷയം ഭയമാണ്. ചൂടിനെക്കാൾ വലിയ ഭയം ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയമാണ്. ഒരു ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി തൊഴിലാളി പറഞ്ഞത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. “ഞങ്ങൾക്ക് അസുഖം വരാൻ പോലും അവകാശമില്ല. ഒരു ദിവസം ജോലിക്ക് പോയില്ലെങ്കിൽ അടുത്ത ആഴ്ചയുടെ ഷിഫ്റ്റ് പട്ടികയിൽ നിന്ന് പേര് അപ്രത്യക്ഷമാകാം.” ഈ വാക്കുകളിൽ ആധുനിക തൊഴിൽ വിപണിയുടെ മുഴുവൻ ക്രൂരതയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ചാലും തൊഴിൽ വിപണി ക്ഷീണിക്കില്ല. ഒരാൾ വീണാൽ മറ്റൊരാൾ വരും. ഒരാൾ പ്രതിഷേധിച്ചാൽ മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് തൊഴിലാളികൾ പലപ്പോഴും അപകടകരമായ സാഹചര്യങ്ങളിലും ജോലി തുടരുന്നത്.മയാമിയിലെ ഒരു സ്റ്റേഡിയത്തിന് പുറത്ത് സുരക്ഷാ ജോലിക്കായി തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഹെയ്ത്തിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളി തൊഴിലാളി ഗവേഷകയോട് പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെയാണ്:
“എനിക്ക് സൂര്യനെ ഭയമാണ്. ജോലി അല്ല. പത്ത് മണിക്കൂർ ഷിഫ്റ്റ് കഴിഞ്ഞ് വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ ശരീരം മുഴുവൻ കത്തുന്നതുപോലെയാണ്. വെള്ളം കുടിക്കാം. പക്ഷേ ചൂടിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോകാൻ പറ്റില്ല.”
അവന്റെ പേര് റിപ്പോർട്ടിൽ ഇല്ല. കാരണം അവൻ ഭയപ്പെടുന്നു. ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം. അടുത്ത ഷിഫ്റ്റ് ലഭിക്കാതിരിക്കുമെന്ന ഭയം. അമേരിക്കൻ തൊഴിൽ വിപണിയിൽ ഏറ്റവും താഴെയുള്ളവർക്ക് സാധാരണമായ ഭയം.
ഹൂസ്റ്റണിലെ ഒരു ഇവന്റ് ക്ലീനർ പറയുന്നത് മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
“കളിക്കാർക്ക് ഓരോ മിനിറ്റിലും വെള്ളം കിട്ടും. ഞങ്ങൾക്കോ വിശ്രമിക്കാൻ പോലും സമയം ചോദിക്കണം. ചിലപ്പോൾ ഞങ്ങൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ കാണുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആളുകൾ താരങ്ങളല്ല, വെള്ളക്കുപ്പികളാണ്.”ഈ വാക്കുകളിൽ ഒരു ലോകകപ്പിന്റെ വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയം മുഴുവൻ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത് ലോകകപ്പ് 2026, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ യുഗത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ “സൂപ്പർ ടൂർണമെന്റ്” ആണെന്നാണ്. മയാമി, ഡാലസ്, ഹൂസ്റ്റൺ, മോണ്ടെറേ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ വേനൽക്കാലത്ത് ചൂടും ഈർപ്പവും ചേർന്ന് മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക തണുപ്പിക്കൽ സംവിധാനത്തെ തന്നെ തകർക്കുന്ന അവസ്ഥകൾ രൂപപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞർ “വെറ്റ് ബൾബ് ഗ്ലോബ് ടെമ്പറേച്ചർ” എന്ന് വിളിക്കുന്ന സൂചിക അപകടകരമായ പരിധിയിലേക്ക് എത്തുന്ന ദിവസങ്ങൾ വർധിക്കുകയാണ്.പക്ഷേ കണക്കുകളേക്കാൾ ശക്തമായി സംസാരിക്കുന്നത് തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരങ്ങളാണ്.ടെക്സസിലെ ഒരു നിർമാണ തൊഴിലാളി പറഞ്ഞത്:”നിങ്ങൾ ഒരു ഹെൽമെറ്റ് ധരിക്കുക. അതിന് മുകളിൽ സുരക്ഷാ ജാക്കറ്റ്. പിന്നെ 38 ഡിഗ്രി ചൂടിൽ കോൺക്രീറ്റിന് മുകളിൽ എട്ട് മണിക്കൂർ നിൽക്കുക. അപ്പോഴാണ് എന്താണ് ചൂട് എന്ന് മനസ്സിലാകുക.”
അമേരിക്കയിലെ തൊഴിലാളി യൂണിയനുകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത് ലോകകപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം തൊഴിലാളികളും കുടിയേറ്റ പശ്ചാത്തലമുള്ളവരാണെന്നാണ്. മെക്സിക്കൻ, മധ്യ അമേരിക്കൻ, കരീബിയൻ, ആഫ്രിക്കൻ വംശജർ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ തൊഴിൽസേന പലപ്പോഴും താൽക്കാലിക കരാറുകളിലാണ് ജോലി ചെയ്യുന്നത്. സുരക്ഷ ആവശ്യപ്പെടാൻ അവർക്ക് ശക്തിയില്ല. യൂണിയൻ സംരക്ഷണം പരിമിതമാണ്. ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്താൽ ജോലി നഷ്ടമാകുമെന്ന ഭയം നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇവിടെ ഖത്തറും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ഒരു വിചിത്രമായ സാമ്യം കാണാം.
ഖത്തറിൽ തൊഴിലാളികൾ കഫാല വ്യവസ്ഥയുടെ പിടിയിലായിരുന്നു. അമേരിക്കയിൽ അവർ വിപണിയുടെ പിടിയിലാണ്. നിയമപരമായ സാഹചര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും തൊഴിലാളികളുടെ ഭയം ഒരുപോലെയാണ്: “ജോലി നഷ്ടപ്പെടരുത്.”
മയാമിയിലെ ഒരു ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി തൊഴിലാളി പറയുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്:
“ഞങ്ങൾ രോഗികളാകാൻ പോലും പാടില്ലാത്തവരാണ്. കാരണം ഒരു ദിവസം ജോലിക്ക് പോയില്ലെങ്കിൽ അടുത്ത ആഴ്ച ഷെഡ്യൂളിൽ നിന്ന് പേര് അപ്രത്യക്ഷമാകും.”
ഇത് വെറും വ്യക്തിപരമായ അനുഭവമല്ല. ആധുനിക തൊഴിൽ വിപണിയുടെ രാഷ്ട്രീയമാണ്.
ലോകകപ്പിന്റെ തിളക്കമുള്ള ദൃശ്യങ്ങളിൽ ഈ ആളുകളെ കാണാനാവില്ല. ക്യാമറകൾ ഗോൾ നേടുന്ന താരത്തെ പിന്തുടരും. ട്രോഫി ഉയർത്തുന്ന ക്യാപ്റ്റനെ പിന്തുടരും. സെലിബ്രിറ്റികളെ പിന്തുടരും. എന്നാൽ പുലർച്ചെ നാല് മണിക്ക് സ്റ്റേഡിയം വൃത്തിയാക്കുന്ന സ്ത്രീയെ ആരും കാണില്ല. രാത്രിയിലെ അവസാന ആരാധകനും പോയശേഷം മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിയെ ആരും കാണില്ല. പകൽ മുഴുവൻ സൂര്യനു കീഴിൽ വാഹനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന തൊഴിലാളിയെ ആരും ഓർക്കില്ല.
ഫുട്ബോളിന്റെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം അങ്ങനെയാണ്. ദൃശ്യമായ അധ്വാനത്തിന് പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നു. അദൃശ്യമായ അധ്വാനം മറക്കപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ ലോകകപ്പ് 2026 മറ്റൊരു വലിയ സത്യം തുറന്നുകാട്ടുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആദ്യ ഇരകൾ പലപ്പോഴും ദരിദ്ര തൊഴിലാളികളാണ്. എയർ കണ്ടീഷൻ ചെയ്ത വിഐപി ബോക്സുകളിൽ ഇരിക്കുന്നവർക്ക് കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി ഒരു വാർത്തയാണ്. എന്നാൽ കോൺക്രീറ്റിന് മുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിക്ക് അത് ശരീരത്തിനുള്ളിൽ നടക്കുന്ന യുദ്ധമാണ്.
ചൂട് ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നം മാത്രമല്ല. അത് ഒരു തൊഴിൽ പ്രശ്നമാണ്. ഒരു വർഗ്ഗപ്രശ്നമാണ്. ഒരു മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നമാണ്.കാരണം എല്ലാവരും ഒരേ ചൂടാണ് അനുഭവിക്കുന്നത് എന്നത് ഒരു മിഥ്യാധാരണയാണ്.ചൂട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുഭവിക്കുന്നത് തണലില്ലാത്തവരാണ്.ചൂട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത് വിശ്രമമില്ലാത്തവരാണ്.ചൂട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കൊല്ലുന്നത് സുരക്ഷയില്ലാത്തവരാണ്.
ഖത്തർ ലോകകപ്പിൽ ലോകം ചർച്ച ചെയ്തത് കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ മരണങ്ങളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. എന്നാൽ ലോകകപ്പ് 2026 മറ്റൊരു സത്യം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. തൊഴിലാളികളുടെ ജീവൻ അപകടത്തിലാകാൻ നിർബന്ധമായും ഒരു ഏകാധിപത്യ തൊഴിൽ വ്യവസ്ഥ വേണമെന്നില്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും അസംഘടിത തൊഴിൽ വിപണിയും ചേർന്നാൽ മതിയാകും. അമേരിക്ക പോലുള്ള വികസിത സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളിലും തൊഴിലാളികൾ ചൂടിന്റെ പിടിയിലാകുന്നു എന്നത് അതിന്റെ തെളിവാണ്. നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. പക്ഷേ അവ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം.
ലോകകപ്പ് എന്നത് ആത്യന്തികമായി ഒരു തൊഴിൽ കഥയാണ്. നമ്മൾ കാണുന്നത് കളിയാണ്. എന്നാൽ ആ കളിയെ സാധ്യമാക്കുന്നത് അധ്വാനമാണ്. ഒരു മത്സരം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്റ്റേഡിയം വൃത്തിയാക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം. ഭക്ഷണം എത്തിച്ചിരിക്കണം. സുരക്ഷാ വളയങ്ങൾ സജ്ജമായിരിക്കണം. ഗതാഗത സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കണം. മാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടണം. വൈദ്യുതി, വെള്ളം, ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കണം. ഇതെല്ലാം ചെയ്യുന്നത് മനുഷ്യരാണ്. ലോകകപ്പിന്റെ ഔദ്യോഗിക പോസ്റ്ററുകളിൽ അവരുടെ മുഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല. ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങിൽ അവരുടെ പേരുകൾ പറയപ്പെടില്ല. ട്രോഫി ഉയർത്തുന്ന വേദിയിൽ അവർക്കിടമുണ്ടാകില്ല. എന്നാൽ ലോകകപ്പ് അവരുടെ ശരീരങ്ങളില്ലാതെ അസാധ്യമാണ്.
അതാണ് ലോകകപ്പ് 2026-ന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസം. ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കായികമാമാങ്കം സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ചൂടേറിയ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കായിക വ്യവസായം അതിന്റെ ഏറ്റവും ദുർബലരായ തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഭാരം കയറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആദ്യ ആഘാതങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നത് കാർബൺ പുറന്തള്ളലിന് ഏറ്റവും കുറവ് ഉത്തരവാദികളായ മനുഷ്യരാണ്. അവർ ദരിദ്രരാണ്. അവർ കുടിയേറ്റക്കാരാണ്. അവർ താൽക്കാലിക തൊഴിലാളികളാണ്. അവർ യൂണിയൻ സംരക്ഷണത്തിന് പുറത്തുള്ളവരാണ്. അവർ ലോകകപ്പിന്റെ അദൃശ്യ സൈന്യമാണ്.
Read more
ഫൈനൽ മത്സരത്തിൽ ഒരു ടീം ലോകകപ്പ് ട്രോഫി ഉയർത്തും. ക്യാമറകൾ വിജയികളുടെ മുഖങ്ങളിലേക്ക് തിരിയും. ചരിത്രം അവരുടെ പേരുകൾ രേഖപ്പെടുത്തും. എന്നാൽ മറ്റൊരു ചരിത്രവും അതേ സമയം എഴുതപ്പെടുന്നുണ്ടാകും. സൂര്യനു കീഴിൽ മണിക്കൂറുകളോളം നിന്ന സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരുടെ ചരിത്രം. നിർജലീകരണത്തെ അവഗണിച്ച് ജോലി ചെയ്ത ക്ലീനർമാരുടെ ചരിത്രം. ചൂടിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിനിടയിലും ഷിഫ്റ്റ് പൂർത്തിയാക്കിയ തൊഴിലാളികളുടെ ചരിത്രം. ലോകകപ്പിന്റെ ഓരോ ഗോൾ ആഘോഷത്തിന്റെയും പിന്നിൽ ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ വിയർപ്പുണ്ട്. ഓരോ ടിക്കറ്റിന്റെയും പിന്നിൽ ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ അധ്വാനമുണ്ട്. ഓരോ തിളങ്ങുന്ന സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെയും പിന്നിൽ ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ ശരീരമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ലോകകപ്പ് 2026-ന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ആരാണ് കിരീടം നേടുക എന്നതല്ല. ലോകകപ്പിനെ സാധ്യമാക്കിയ തൊഴിലാളികൾക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കാൻ ആവശ്യമായ സുരക്ഷ ലോകം ഉറപ്പാക്കിയോ എന്നതാണ്. കാരണം ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ കിരീടങ്ങൾ മാറിമാറി വരും. പക്ഷേ തൊഴിലാളികളുടെ ജീവൻ ഒരിക്കൽ നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അത് തിരിച്ചുവരില്ലലോകം ഫുട്ബോളിനെ ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ, ഫുട്ബോൾ സാധ്യമാക്കിയ തൊഴിലാളികളുടെ ജീവൻ സംരക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നോ?ആ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരംട്രോഫിയേക്കാൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും.
