കൊച്ചി ഒരുകാലത്ത് വെറും ഒരു നഗരമല്ലായിരുന്നു. അത് ജലത്തിന്റെ മേൽ പണിതെടുത്ത ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി സംസ്കാരമായിരുന്നു. കടലും കായലും തോടുകളും കനാലുകളും തമ്മിൽ ചേർന്ന് ശ്വസിച്ചിരുന്ന ഒരു തീരനഗരം. മഴവെള്ളം സ്വാഭാവികമായി ഒഴുകിപ്പോകാൻ വഴികളുണ്ടായിരുന്നു. മീനുകളും ചെമ്മീനുകളും പക്ഷികളും മനുഷ്യരും ഒരേ ജലവ്യൂഹത്തെ ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു ജീവിച്ചത്. പക്ഷേ ഇന്ന് ആ കൊച്ചി പതുക്കെ ശ്വാസംമുട്ടുകയാണ്. കാരണം, നഗരത്തിന്റെ ജീവധാരകളായിരുന്ന കനാലുകൾ ഒന്നൊന്നായി മരിക്കുകയാണ്.
പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ തോപ്പുംപടി, കൊച്ചങ്ങാടി, പെരുമ്പടപ്പ്, പള്ളുരുത്തി, കണ്ണമാലി മേഖലകളിലൂടെ ഒഴുകിയിരുന്ന കനാലുകൾ ഇന്ന് മലിനജല ചാലുകളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് ചെറുവള്ളങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ജലപാതകളിൽ ഇന്ന് പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികളും മെഡിക്കൽ മാലിന്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച ഡയപ്പറുകളും പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. മീൻ പിടിച്ചിരുന്ന വെള്ളത്തിൽ ഇന്ന് നിൽക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത ദുർഗന്ധമാണ് ഉയരുന്നത്. നഗര വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ കൊച്ചിയുടെ ജലശരീരങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കുന്ന അതിക്രമമാണ് ഇന്ന് നടക്കുന്നത്.
തോപ്പുംപടി കനാലിന്റെ തീരത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ കൊച്ചിയുടെ പരിസ്ഥിതി ദുരന്തത്തിന്റെ ഭീകരത മനസ്സിലാകും. കറുത്ത നിറത്തിൽ ഒഴുകുന്ന മലിനജലവും അതിനുമുകളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും നഗരത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്. സമീപത്തെ ഹോട്ടലുകളും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളും വീടുകളും അവരുടെ മാലിന്യം നേരിട്ട് കനാലിലേക്ക് ഒഴുക്കുന്നു. മഴ പെയ്യുമ്പോൾ ഈ അഴുക്കെല്ലാം വീടുകളിലേക്ക് തിരികെ കയറുന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനം തകർന്നുവീണതിന്റെ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ തെളിവാണ് ഈ കനാലുകൾ.
കൊച്ചങ്ങാടി മേഖലയിലെ സ്ഥിതി അതിലും ദയനീയമാണ്. ഡച്ച് കാലഘട്ടത്തിൽ ചരക്കു ഗതാഗതത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചരിത്ര ജലപാതകളുടെ പല ഭാഗങ്ങളും ഇന്ന് മണ്ണിട്ട് നികത്തപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. സ്വകാര്യ കയ്യേറ്റങ്ങളും റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഇടപെടലുകളും കനാലുകളെ ഭൂപടങ്ങളിൽ മാത്രം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഓർമ്മകളാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ചിലയിടങ്ങളിൽ കനാലിന്റെ വീതി 20 മീറ്ററിൽ നിന്ന് മൂന്നോ നാലോ മീറ്ററായി ചുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നഗരത്തിന്റെ മഴവെള്ളം കടലിലെത്താൻ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വാഭാവിക പാതകൾ അടച്ചുപൂട്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ ഓരോ മഴക്കും കൊച്ചി വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുന്നത് അത്ഭുതകരമല്ല.
പെരുമ്പടപ്പ് മേഖലയിലെ കനാലുകൾ വ്യവസായ മാലിന്യത്തിന്റെ ഇരകളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ജലത്തിന്റെ നിറവും ഗന്ധവും തന്നെ അവിടെ നടക്കുന്ന രാസമലിനീകരണത്തിന്റെ തെളിവാണ്. എണ്ണപ്പാളി രൂപപ്പെട്ട വെള്ളത്തിൽ ജീവന്റെ ഒരു ചലനവും കാണാനില്ല. മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ പറയുന്നത് മുമ്പ് ധാരാളമായി ലഭിച്ചിരുന്ന മത്സ്യങ്ങളും ചെമ്മീനുകളും ഇന്ന് അപൂർവ്വമായി മാറിയെന്നാണ്. ജലമലിനീകരണം വെറും പ്രകൃതി പ്രശ്നമല്ല; അത് മനുഷ്യരുടെ ഉപജീവനത്തെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന സാമൂഹിക ദുരന്തമാണ്.
പള്ളുരുത്തിയിലെ കനാലുകൾ നഗര കോൺക്രീറ്റീകരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഇരകളിലൊന്നാണ്. കനാലിന്റെ തീരങ്ങൾ കൈയ്യേറി അനധികൃത നിർമ്മാണങ്ങൾ ഉയരുന്നു. മഴവെള്ളം ഒഴുകേണ്ട വഴികളിൽ സ്വകാര്യ പാർക്കിംഗ് ഏരിയകളും റോഡുകളും പണിയപ്പെടുന്നു. സെപ്റ്റിക് ടാങ്കുകളുടെ ഓവർഫ്ലോ നേരിട്ട് കനാലുകളിലേക്ക് എത്തുന്നു. നഗരസഭ മാലിന്യ ബിനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടും ആളുകൾ നേരിട്ട് കനാലിലേക്ക് മാലിന്യം തള്ളുന്നു. ഓരോ മഴക്കും വീടുകളിലേക്ക് ആദ്യം കയറുന്നത് വെള്ളമല്ല, കനാലിലെ അഴുക്കാണെന്ന് പ്രദേശവാസികൾ പറയുമ്പോൾ അത് ഒരു നഗരത്തിന്റെ പരാജയത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്.
കണ്ണമാലി മേഖലയിലെ കനാലുകൾ കടലും കായലും തമ്മിലുള്ള ജീവശ്വാസമായിരുന്നു. അവിടെ ഇന്ന് മണൽ അടിഞ്ഞുകൂടി സ്വാഭാവിക ജലചംക്രമണം പോലും തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ കുറഞ്ഞു. മത്സ്യസമ്പത്ത് ഇടിഞ്ഞു. പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും മാംസാവശിഷ്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ തീരങ്ങൾ ഒരു തീരനഗരത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതി സംസ്കാരം എത്രത്തോളം തകർന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
കൊച്ചിയുടെ കനാലുകൾ നശിക്കുന്നത് വെറും വെള്ളത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല. അത് നഗരത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതി സുരക്ഷ തകരുന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. മഴവെള്ള നിയന്ത്രണ സംവിധാനം തകർന്നാൽ വെള്ളപ്പൊക്കം വർധിക്കും. ഭൂഗർഭ ജലസ്രോതസ്സുകൾ നശിക്കും. മത്സ്യസമ്പത്ത് ഇല്ലാതാകും. തീരദേശ ജൈവവൈവിധ്യം തകരും. ചൂട് കൂടും. പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ വർധിക്കും. ഒടുവിൽ നഗരം തന്നെ ജീവിക്കാൻ പറ്റാത്ത ഇടമായി മാറും.
ഇതെല്ലാം സംഭവിക്കുന്നത് പ്രകൃതി ദുരന്തം കൊണ്ടല്ല. മനുഷ്യരുടെ ക്രൂരമായ അനാസ്ഥ കൊണ്ടാണ്. നഗര വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ ജലശരീരങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കുന്ന നയങ്ങളാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ. കനാലുകളെ വെറും ഭൂമിയായി കാണുന്ന റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് രാഷ്ട്രീയം, മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിലെ പരാജയം, ഭരണകൂടങ്ങളുടെ അനാസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി നിയമങ്ങളുടെ ദുർബലമായ നടപ്പാക്കൽ — എല്ലാം ചേർന്നാണ് കൊച്ചിയുടെ ജലവ്യൂഹത്തെ മരണത്തിലേക്ക് തള്ളിയിരിക്കുന്നത്.
കൊച്ചിയുടെ കനാലുകളെ രക്ഷിക്കണമെങ്കിൽ ആദ്യം അവയെ നഗരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പരിസ്ഥിതി സംവിധാനമായി അംഗീകരിക്കണം. കയ്യേറ്റങ്ങൾ ഒഴിപ്പിക്കണം. മലിനജലം നേരിട്ട് ഒഴുക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിക്കണം. മഴവെള്ള ഒഴുക്ക് പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. കനാലുകളുടെ പഴയ ലിത്തോമാപ്പുകളും ഔദ്യോഗിക രേഖകളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കണം. ജനകീയ പങ്കാളിത്തത്തോടെ കനാൽ സംരക്ഷണ സമിതികൾ രൂപീകരിക്കണം. മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളും പ്രദേശവാസികളും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും ചേർന്നുള്ള സംയുക്ത ഇടപെടലുകളില്ലാതെ ഈ ജലവ്യൂഹത്തെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനാകില്ല.
കൊച്ചി ഒരുകാലത്ത് ജലത്തിന്റെ നഗരം ആയിരുന്നു. ഇന്ന് അത് മാലിന്യത്തിന്റെ നഗരം ആകാതിരിക്കണമെങ്കിൽ കനാലുകളെ രക്ഷിക്കേണ്ടത് അടിയന്തരമായ ചരിത്ര ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. കാരണം കനാലുകൾ മരിക്കുമ്പോൾ വെറും വെള്ളമല്ല ഇല്ലാതാകുന്നത് നഗരത്തിന്റെ ശ്വാസമാണ് നിലയ്ക്കുന്നത്.
Research Team
Read more
sef.ngo kochi
