ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നത് ഒരിക്കൽ പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഉന്നതമായ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു. ഇന്ന് അത് അക്കൗണ്ട് പുസ്തകത്തിലെ ഒരു “അസൗകര്യ ചെലവ്” ആയി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു. ഈ മാറ്റം ഒരുദിവസം കൊണ്ടല്ല സംഭവിച്ചത്. വർഷങ്ങളായി വായനശീലങ്ങൾ മാറി, സാങ്കേതിക വിദ്യ വേഗം കൂട്ടി, പരസ്യവിപണി ഡിജിറ്റലിലേക്ക് ഒഴുകി, മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾ ചെലവ്-ലാഭ കണക്കുകളിൽ കുടുങ്ങി. ഒടുവിൽ ഒരു നിഗമനം രൂപപ്പെട്ടു: ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള റിപ്പോർട്ടിംഗ് ലാഭകരമല്ല.
The Washington Post പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിൽ International coverage ചുരുങ്ങുന്നു എന്ന വാർത്ത കേൾക്കുമ്പോൾ, അത് ഒറ്റ പത്രത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക തീരുമാനം പോലെ തോന്നാം. പക്ഷേ ഇത് ഒരു വ്യവസായത്തിന്റെ ദിശാസൂചികയാണ്. വിദേശ ബ്യൂറോകൾ, ഗ്രൗണ്ട് റിപ്പോർട്ടർമാർ, ഭൗമരഷ്ട്ര വിശകലനങ്ങൾ ഇവയൊക്കെ ഒരു കാലത്ത് വാർത്താഗൗരവത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായിരുന്നു. ഇന്ന് അവ “cost center” ആണെന്ന് ഫിനാൻസ് വിഭാഗം പറയുന്നു. ഗൗരവം ലാഭമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഗൗരവം ആദ്യം മായും.
ഈ വാദം ക്രൂരമാണ്, പക്ഷേ യുക്തിസഹമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര റിപ്പോർട്ടിംഗ് ചെലവേറിയതാണ്. സുരക്ഷ, യാത്ര, ലോക്കൽ നെറ്റ്വർക്കുകൾ, വിവർത്തനം, സമയം ഇവയെല്ലാം പണം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഡിജിറ്റൽ പരസ്യ വരുമാനം ഇതിന് പോര. സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ മോഡലുകൾ പോലും ലോക്കൽ, നാഷണൽ ഉള്ളടക്കത്തിനാണ് കൂടുതൽ പ്രതികരിക്കുന്നത്. വായനക്കാരന് തന്റെ നഗരത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിൽ ഉടൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട്; ഒരു ദൂരദേശത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയുടെ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലം വായിക്കാൻ ക്ഷമ കുറവാണ്. വിപണി ഈ സത്യത്തെ കണക്കാക്കുന്നു.
ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടം ഒരു വലിയ തെറ്റിദ്ധാരണ സൃഷ്ടിച്ചു: ലോകം നമ്മുടെ സ്ക്രീനിൽ എത്തിയെന്ന. യാഥാർത്ഥ്യം മറിച്ച് സ്ക്രീനിന് ഒതുങ്ങുന്നത്ര ലോകം മാത്രമാണ് നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നത്. ദീർഘവായന, പശ്ചാത്തലം, സാംസ്കാരിക സങ്കീർണ്ണത—ഇവ സ്ക്രീൻ സൗഹൃദമല്ല. അതിനാൽ അവ വിപണിയിൽ അസൗകര്യമാകുന്നു. വേഗത്തിൽ വായിക്കാവുന്ന, എളുപ്പത്തിൽ ഷെയർ ചെയ്യാവുന്ന ഉള്ളടക്കമാണ് പ്രാധാന്യം നേടുന്നത്.
ഈ മാറ്റം പെട്ടെന്ന് സംഭവിച്ചില്ല. ആദ്യം വിദേശ ബ്യൂറോകൾ കുറയുന്നു. പിന്നെ സ്ഥിരം റിപ്പോർട്ടർമാർക്ക് പകരം ഫ്രീലാൻസർമാർ. തുടർന്ന് വയർ ഏജൻസികളുടെ കോപ്പികൾ. ഒടുവിൽ, ഡെസ്കിൽ ഇരുന്ന് ലോകത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്ന വിശകലനങ്ങൾ. ലോകം കാണാതെ ലോകത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്ന ഘട്ടം. വായനക്കാരന് വ്യത്യാസം ഉടനെ തോന്നില്ല; പക്ഷേ അറിവിന്റെ ആഴം പതുക്കെ കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കും.
ഇത് ഒറ്റ പത്രത്തിന്റെ കഥയല്ല. BuzzFeed News അടച്ചുപൂട്ടിയപ്പോൾ പലരും ഡിജിറ്റൽ പരീക്ഷണത്തിന്റെ പരാജയം മാത്രം കണ്ടു. CNN പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ ടെലിവിഷൻ മോഡലിന്റെ ക്ഷയം പറഞ്ഞു. Los Angeles Times ലേഔഫ് ചെയ്തപ്പോൾ പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ചർച്ചയായി. പക്ഷേ ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് പറയുന്നത് ഒരേ കാര്യം: International journalism ലാഭകരമല്ല എന്ന വിധി വിപണി പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
വായനക്കാരന്റെ പങ്ക് ഇവിടെ നിർണ്ണായകമാണ്. നാം വാർത്തയെ വേഗത്തിലാക്കി. പശ്ചാത്തലത്തെക്കാൾ പ്രതികരണം ഇഷ്ടമായി. വിശദീകരണത്തെക്കാൾ അഭിപ്രായം. “Public Interest” എന്ന ആശയം “Attention Economy”ക്ക് വഴിമാറി. ഏത് വാർത്ത കൂടുതൽ ക്ലിക്ക് നേടും? ഏത് തലക്കെട്ട് കൂടുതൽ ഷെയർ ചെയ്യും? ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് എഡിറ്റോറിയൽ മുൻഗണനകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
അന്താരാഷ്ട്ര വാർത്തകൾക്ക് തൽക്ഷണ വികാര മൂല്യം കുറവാണ്. ഒരു ലോക്കൽ ദുരന്തം നമ്മെ ഉടൻ തൊടും. പക്ഷേ ഒരു വിദേശ രാജ്യത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമം വേണം. ആ ശ്രമം വായനക്കാരിൽ കുറയുമ്പോൾ, ന്യൂസ്റൂമുകൾക്കും ആ ശ്രമം തുടരാൻ പ്രേരണ കുറയുന്നു. ഇങ്ങനെ, ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ പതുക്കെ പത്രങ്ങളുടെ പരിധിക്ക് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നു.
ഫലമായി, നമ്മുടെ അറിവിന്റെ ഭൂപടം ചുരുങ്ങുന്നു. ലോകം ചെറിയതാകുന്നില്ല; ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ മനസ്സിലാക്കൽ ചെറിയതാകുന്നു. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ, യുദ്ധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം, സാമ്പത്തിക കൂട്ടുകെട്ടുകൾ, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഗോള സ്വഭാവം ഇവയെല്ലാം വാർത്തകളിൽ നിന്ന് പതുക്കെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. ബാക്കി നിൽക്കുന്നത് ട്രെൻഡുകളും തലക്കെട്ടുകളും മാത്രം.
ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ വശം, ഇത് യുക്തിസഹമായി തോന്നുന്നതാണ്. ചെലവ് കുറയ്ക്കണം. വായനക്കാരൻ മാറി. ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. എല്ലാം ശരിയായ വാദങ്ങളാണ്. പക്ഷേ ഈ ശരിതനങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു വലിയ നഷ്ടത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നു: ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കൂട്ടായ ശ്രമം പിരിച്ചുവിടപ്പെടുന്നു.
അവസാനം, ചോദ്യം ഒരു പത്രം എന്ത് ചെയ്യുന്നു എന്നതല്ല. ചോദ്യം നാം എന്ത് വായിക്കാൻ തയ്യാറാണ് എന്നതാണ്. International journalism ലാഭകരമല്ലെങ്കിൽ, അതിന് കാരണം കോർപ്പറേറ്റ് കണക്കുകൾ മാത്രമല്ല; വായനക്കാരുടെ മുൻഗണനകളുമാണ്. ഈ സത്യത്തെ അംഗീകരിക്കാതെ, പ്രശ്നത്തിന്റെ ആഴം നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല.
ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമം ലാഭകരമല്ല എന്ന നിഗമനം, മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾ മാത്രം പറഞ്ഞിട്ടില്ല. അത് നമ്മുടെ വായനശീലങ്ങൾ തന്നെ എഴുതി കൊടുക്കുന്നു. വാർത്തകൾ തുടരും. ഉള്ളടക്കം ഉണ്ടാകും. പക്ഷേ ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബോധം അത് പതുക്കെ ഇല്ലാതാകും. അതാണ് ഈ കാലത്തിന്റെ ഏറ്റവും നിശ്ശബ്ദവും ഏറ്റവും ഗൗരവമുള്ള നഷ്ടവും.
Read more
അവസാനമായി ബാക്കി നിൽക്കുന്നത് ഒരു അസ്വസ്ഥമായ സത്യം മാത്രമാണ്: ലോകം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്ന സമയത്ത്, അതിനെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള മാധ്യമശ്രമം തന്നെയാണ് ചുരുങ്ങുന്നത്. ചെലവ്, ക്ലിക്ക്, വേഗം, ട്രെൻഡ്—ഇവ ചേർന്ന് വാർത്തയെ ജീവിപ്പിച്ചേക്കാം; പക്ഷേ അറിവിനെ രക്ഷിക്കില്ല. ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പശ്ചാത്തലബോധം ഇല്ലാത്ത സമൂഹം, വിവരസമൃദ്ധമായ അജ്ഞതയിൽ ജീവിക്കാൻ പഠിക്കും. അപ്പോൾ വാർത്തകൾ നമ്മെ അറിയിക്കില്ല വിവരങ്ങൾമാത്രം ഉത്തേജിപ്പിക്കും. ലോകം നമ്മുടെ സ്ക്രീനുകളിൽ തെളിയും; പക്ഷേ നമ്മുടെ ബോധത്തിൽ പ്രവേശിക്കില്ല. അതാണ് ഈ കാലത്തിന്റെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ നഷ്ടം.
