മറഞ്ഞ അധികാരത്തിന്റെ കാലം: ബന്ധസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ വളരുന്ന പുതിയ പീഡന രാഷ്ട്രീയം

ബലാത്സംഗക്കേസിൽ അറസ്റ്റിലായ രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ എന്ന സംഭവത്തെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ നിയമപ്രശ്നമായി ചുരുക്കുന്ന ഓരോ വായനയും, യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക പ്രതിസന്ധിയെ മറച്ചുവയ്ക്കുന്ന ശ്രമമായിത്തീരുന്നു. കാരണം ഇത് ഒരാളുടെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ കഥയല്ല; നമ്മുടെ സമൂഹം കടന്നുപോകുന്ന പുതിയ കാല മാനസിക–ലൈംഗിക അസ്ഥിരതകളുടെയും ബന്ധസംസ്‌കാരത്തിലെ ഗുരുതരമായ തകരാറുകളുടെയും തുറന്ന വെളിപ്പെടുത്തലാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് യുവതലമുറ നേരിടുന്ന ലൈംഗിക ആശങ്കകൾ, ലിംഗസൂക്ഷ്മതയുടെ അഭാവം, ഉത്തരവാദിത്വമില്ലാത്ത സമീപനങ്ങൾ, അസ്വസ്ഥമായ മനോഭാവങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം ചേർന്നുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക രോഗാവസ്ഥയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.

ഇന്നത്തെ യുവതലമുറ പഴയ തലമുറകളെപ്പോലെ കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങളിലോ മൗനത്തിലോ വളർന്നവരല്ല. ശരീരത്തെക്കുറിച്ചും ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ചും തുറന്ന സംഭാഷണങ്ങളുള്ള കാലത്താണ് അവർ വളർന്നത്. ഇത് സ്വതന്ത്രതയുടെ ലക്ഷണമാകാം. പക്ഷേ ഈ സ്വതന്ത്രതയ്ക്ക് ഒപ്പം ലിംഗബോധവും അധികാരബോധവും ഉത്തരവാദിത്വബോധവും വളർന്നില്ലെങ്കിൽ, അത് തന്നെ അപകടകരമാകുന്നു. ഇവിടെ പ്രശ്നം ലൈംഗികതയല്ല; ലൈംഗികത കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സാമൂഹിക മനോഭാവമാണ്.

യുവതലമുറയിൽ ശക്തമായി കാണുന്ന ഒന്നാണ് ലിംഗസൂക്ഷ്മതയുടെ ക്ഷയം. സ്ത്രീയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള അധികാര അസമത്വങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാതെ, എല്ലാവരെയും “സമാനമായി സ്വതന്ത്രർ” എന്ന് കരുതുന്ന ഒരു പൊള്ളയായ ധാരണയാണ് ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ സ്ത്രീകൾ കൂടുതൽ അപകടസാധ്യതയും കൂടുതൽ സാമൂഹിക വിലയും വഹിക്കുന്നവരാണെന്ന സത്യം അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, സ്ത്രീയുടെ ഭയവും സംശയവും അതിരുകളും “അവളുടെ വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ” ആയി തള്ളപ്പെടുന്നു. ലിംഗസൂക്ഷ്മത ഇല്ലാത്ത സ്വാതന്ത്ര്യസംസ്‌കാരം സ്ത്രീകളെ കൂടുതൽ അസുരക്ഷിതരാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഇതോടൊപ്പം വളരുന്ന മറ്റൊരു ഗുരുതര പ്രശ്നമാണ് ലൈംഗിക ഉത്തരവാദിത്വരഹിതത്വം. ആഗ്രഹം സ്വാഭാവികമാണെന്ന വാദം ശരിയാണ്. എന്നാൽ ആഗ്രഹം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടേണ്ടത് നൈതികതകൊണ്ടും മറ്റൊരാളുടെ സമ്മതത്തോടുള്ള ബഹുമാനത്തോടുമാണ്. ഇവിടെ സമ്മതം ഒരു നിമിഷത്തെ വാക്കായി ചുരുങ്ങുന്നു; അത് ഒരു തുടർച്ചയായ പ്രക്രിയയാണെന്ന ബോധം ഇല്ലാതാകുന്നു. ബന്ധത്തിനുള്ളിൽ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞ ‘ശരി’ എന്നും എല്ലാ സമയത്തേക്കുമുള്ള അനുമതിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീയുടെ ‘ഇല്ല’ എന്ന വാക്ക് അന്തിമമല്ല; അത് വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒന്നായി മാറുന്നു. ഇതാണ് ലൈംഗിക ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെ തകർച്ച.

ഈ ഉത്തരവാദിത്വരഹിതത്വം പലപ്പോഴും അസ്വസ്ഥമായ മനോഭാവങ്ങളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ബന്ധങ്ങൾ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള ഉപാധികളായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനം, മറ്റൊരാളുടെ ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വസ്തുവായി കാണുന്ന ധാരണ, നിരസിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അപമാനബോധവും കോപവും അനുഭവപ്പെടുന്ന മനസ്ഥിതി—ഇവയെല്ലാം അപകടകരമായ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. ഇത് തുറന്ന ക്രൂരതയായി മാത്രം പ്രത്യക്ഷപ്പെടണമെന്നില്ല. പലപ്പോഴും ഇത് കരുണയുടെ, സ്നേഹത്തിന്റെ, മനസ്സിലാക്കലിന്റെ ഭാഷയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കും. എന്നാൽ ഉള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നിയന്ത്രണത്തിന്റെയും ഉടമസ്ഥതയുടെയും ആഗ്രഹമാണ്.

ഇവിടെയാണ് യുവതലമുറയുടെ ലൈംഗിക ആശങ്കകൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നത്. ഒരുവശത്ത് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ; മറുവശത്ത് ബന്ധങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതത്വത്തിന്റെ അഭാവം. വ്യക്തമായ അതിരുകളില്ലാത്ത ബന്ധങ്ങൾ, ഉത്തരവാദിത്വം നിർവചിക്കാത്ത അടുത്തുപ്പുകൾ, സാമൂഹിക പിന്തുണയുടെ ക്ഷയം ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് യുവതലമുറയെ മാനസികമായി കൂടുതൽ അസ്ഥിരമാക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇത് ഇരട്ടഭാരമാണ്. അവർ സ്വതന്ത്രരാകണം എന്നും ഒരേസമയം സുരക്ഷിതരാകണം എന്നും സമൂഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നു; പക്ഷേ ഈ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്ന ഘടനകൾ ഒരുക്കുന്നില്ല.

ഇതെല്ലാം ചേർന്നാണ് പുതിയ കാലത്തിന്റെ പീഡനരൂപങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ പീഡനം എല്ലായ്പ്പോഴും തുറന്ന അക്രമമാകണമെന്നില്ല. അത് ആശയക്കുഴപ്പത്തിലൂടെയും കുറ്റബോധത്തിലൂടെയും മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെയും നടക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വന്തം അനുഭവം പോലും തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുന്ന തരത്തിൽ അത് സൂക്ഷ്മമാണ്. “ഇത് പീഡനമാണോ?”, “ഞാൻ അതിരുകടക്കുകയാണോ?” എന്ന സംശയങ്ങളിലേക്കാണ് അവർ തള്ളപ്പെടുന്നത്. ഈ സംശയാവസ്ഥ തന്നെയാണ് അധികാരത്തിന്റെ വിജയം.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസവും സാമൂഹിക സംഭാഷണങ്ങളും പരാജയപ്പെടുന്നിടത്താണ് പ്രശ്നം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുന്നത്. ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ലിംഗസൂക്ഷ്മതയും അധികാരബോധവും ഉത്തരവാദിത്വവും പഠിപ്പിക്കാതെ പോയാൽ, അറിവ് തന്നെ ആയുധമാകുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഷ അധികാരത്തിന്റെ മറയായി മാറുന്നു. പുരോഗമന ചിന്ത ഉത്തരവാദിത്വമില്ലാത്ത പെരുമാറ്റത്തിന് ന്യായീകരണമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

യുവതലമുറയുടെ ലൈംഗിക ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ,
ലിംഗസൂക്ഷ്മത വളരാതെ,
ലൈംഗിക ഉത്തരവാദിത്വം ഉറപ്പാക്കാതെ,
അസ്വസ്ഥമായ മനോഭാവങ്ങളെ നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യാതെ,

ഒരു സമൂഹവും സുരക്ഷിതമാകില്ല.

ഇത് സ്ത്രീകളുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല. ഇത് ഒരു തലമുറയുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. ബന്ധങ്ങളെ എങ്ങനെ ജീവിക്കണം, സ്വാതന്ത്ര്യം എങ്ങനെ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ ഉപയോഗിക്കണം, മറ്റൊരാളുടെ ശരീരം എങ്ങനെ ബഹുമാനിക്കണം ഇവയെല്ലാം പഠിപ്പിക്കാതെ പോയാൽ, ഓരോ സംഭവവും കഴിഞ്ഞ് നാം അതേ ചോദ്യം തന്നെ ആവർത്തിക്കും.

ഇതിലേക്കാണ് ഒരേസമയം പല ബന്ധങ്ങൾ സാധ്യമെന്ന ആശയം തെറ്റായി ചേർക്കപ്പെടുന്നത്. പരസ്പരസത്യസന്ധതയും സമത്വവും പൂർണസമ്മതവും അടിസ്ഥാനം ആകേണ്ട ഈ ബന്ധരൂപം, പലപ്പോഴും ഉത്തരവാദിത്വം ഒഴിവാക്കാനുള്ള വാചകമാത്രമായി മാറുന്നു. എല്ലാവർക്കും ഒരേ വിവരങ്ങളും ഒരേ അധികാരനിലയും ഇല്ലെങ്കിൽ, അത് ബന്ധസ്വാതന്ത്ര്യമല്ല; അത് അധികാരത്തിന്റെ പുതിയ വിന്യാസമാണ്. ഒരാൾ കേന്ദ്രത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ, അവനെ ചുറ്റി പല ബന്ധവലയങ്ങൾ—മാനസിക ആശ്രയം, ശാരീരിക അടുത്തുപ്പ്, സാമൂഹിക പിന്തുണ, പ്രതിസന്ധികളിലെ കരുതൽ—ഇങ്ങനെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവരിൽ പരസ്പരം പൂർണസുതാര്യത ഇല്ല. എന്നാൽ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള പുരുഷന് എല്ലായിടത്തേക്കും പ്രവേശനമുണ്ട്. ഇത് ശൃംഖലാപരമായ പുതിയ ആണാധിപത്യമാണ്.
ഇവിടെ ഭാഷ തന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി മാറുന്നു. “പുരോഗമനം”, “സ്വാതന്ത്ര്യം”, “അസൂയയില്ലായ്മ”, “ഉടമസ്ഥത ഇല്ലാത്ത സ്നേഹം”—ഇവയെല്ലാം അധികാരത്തെ മറയ്ക്കുന്ന പദങ്ങളാകുന്നു. പഴയകാലത്ത് അധികാരം കൂവിപ്പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്നത് ശബ്ദമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ ഉത്തരവായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് ‘പരിചരണം’ ആണ്. ഒരിക്കൽ ഭീഷണിയായിരുന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് ആശയക്കുഴപ്പമാണ്. സ്ത്രീയുടെ ശരീരം ഇപ്പോഴും ലഭ്യമാണ് എന്ന ധാരണ തുടരുന്നു; ഇന്ന് അത് ‘പരസ്പരസമ്മതത്തിന്റെ അസ്പഷ്ടത’ എന്ന വാക്കുകളിൽ പൊതിയപ്പെടുന്നു.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സമൂഹം സ്വീകരിക്കുന്ന പ്രതികരണങ്ങളാണ് ഏറ്റവും ഭീകരം. പീഡനത്തെ ‘തെറ്റിദ്ധാരണ’യായി ചുരുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, ഇരയുടെ പെരുമാറ്റം പരിശോധിക്കുന്ന പൊതുചർച്ചകൾ, ‘ഇരു വശങ്ങളും കേൾക്കണം’ എന്ന ന്യായീകരണങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം തന്നെ ഈ മറഞ്ഞ അധികാരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. സ്ത്രീയുടെ വാക്കുകൾ ഇപ്പോഴും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അവ ‘ആരോപണങ്ങൾ’ മാത്രമാണ്. പുരുഷന്റെ വാക്കുകൾ ‘വ്യക്തീകരണങ്ങൾ’ ആയി സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഭാഷയിലെ ഈ അസമത്വം തന്നെയാണ് അധികാരത്തിന്റെ തെളിവ്.

സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷ ഒരു വ്യക്തിഗത വിഷയം അല്ല. അത് ഒരു സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ സൂചികയാണ്. സ്ത്രീയുടെ ശരീരം സുരക്ഷിതമല്ലാത്തിടത്ത് ഒരു സമൂഹവും നൈതികമായി ആരോഗ്യമുള്ളതല്ല. മറഞ്ഞ ആത്മപ്രാധാന്യത്തെ തിരിച്ചറിയാത്ത വിദ്യാഭ്യാസസംവിധാനം, അധികാര അസമത്വങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കാത്ത സാമൂഹിക ചർച്ചകൾ, ബന്ധങ്ങളിലെ ഉത്തരവാദിത്വത്തെ നിർവചിക്കാത്ത പുരോഗമനവാദങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഈ പുതിയ കാല പീഡനരൂപങ്ങൾ വളരുന്നത്.

ഈ ലേഖനം ഒരു കേസിന്റെ വിശദീകരണമല്ല.
ഇത് മാറുന്ന കാലത്ത് രൂപപ്പെടുന്ന പുതിയ സാമൂഹിക ലൈംഗിക പ്രതിസന്ധികളുടെ കഠിനമായ വിചാരണയാണ്.
അത് തിരിച്ചറിയാതെ പോയാൽ,
നമ്മൾ മുന്നോട്ട് പോകും
പക്ഷേ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ അടിത്തറ തകർന്ന ഒരു സമൂഹത്തിലേക്ക്.