ജൂൺ 5 ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനമാണ്. വനനശീകരണം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ജലക്ഷാമം, ജൈവവൈവിധ്യ നഷ്ടം, മലിനീകരണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് സാധാരണയായി പരിസ്ഥിതി ദിന ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ 2026-ലെ ലോകം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും പുതിയ പരിസ്ഥിതി വെല്ലുവിളികളിലൊന്നായ കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ (AI) പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം ഇതുവരെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ വേണ്ടത്ര എത്തിയിട്ടില്ല.
കൃത്രിമ ബുദ്ധി ഇന്ന് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുകയാണ്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പഠനത്തിൽനിന്ന് വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗവേഷണങ്ങളിലേക്കും, വ്യവസായ നിയന്ത്രണത്തിൽനിന്ന് കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങളിലേക്കും, സർക്കാർ സേവനങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യക്തിഗത ആശയവിനിമയങ്ങളിലേക്കും AIയുടെ സാന്നിധ്യം വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിശേഷിയെ അനുകരിക്കുന്ന ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയെ പലരും ഭാവിയുടെ അത്ഭുതമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ തിളക്കമുള്ള മുഖത്തിന് പിന്നിൽ ഭൂമിയുടെ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളെ അതിവേഗം വിഴുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യമുണ്ട്.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കീഴിലുള്ള കാനഡ ആസ്ഥാനമായുള്ള ജലം, പരിസ്ഥിതി, ആരോഗ്യം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള സർവകലാശാലാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (UNU-INWEH) അടുത്തിടെ പുറത്തിറക്കിയ റിപ്പോർട്ട് ലോകത്തെ ഞെട്ടിക്കുന്ന ചില കണക്കുകൾ പുറത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്. കൃത്രിമ ബുദ്ധി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ വൻതോതിൽ വൈദ്യുതിയും വെള്ളവും ഭൂമിയും ഉപയോഗിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഓരോ AI പ്രോംപ്റ്റിനും, ഓരോ ചിത്ര നിർമ്മാണത്തിനും, ഓരോ ഡിജിറ്റൽ സംഭാഷണത്തിനും പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ആയിരക്കണക്കിന് സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളാണ്. ഉപയോക്താവിന് അത് വെറും ഒരു ഡിജിറ്റൽ സേവനമായി തോന്നുമ്പോൾ, പ്രകൃതിക്ക് അത് ഊർജ്ജവും ജലവും വിഭവങ്ങളും ആവശ്യപ്പെടുന്ന വലിയൊരു പ്രക്രിയയാണ്.
2030-ഓടെ AI-യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗം ഇന്നത്തെതിന്റെ ഇരട്ടിയോളം വർധിക്കുമെന്നാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. AI മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈദ്യുതി സഹാറയ്ക്ക് തെക്കുള്ള ആഫ്രിക്കയിലെ 1.3 ബില്യൺ ജനങ്ങളുടെ രണ്ടുവർഷത്തെ ഗാർഹിക വൈദ്യുതി ആവശ്യത്തിന് തുല്യമാകുമെന്നാണ് പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഈ ഊർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനായി കൂടുതൽ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരും. പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ ഉപയോഗിച്ചാലും ഭൂമിയുടെ ഉപയോഗം, പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളുടെ വിനിയോഗം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവ മൂലമുള്ള പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനാവില്ല.
കാർബൺ പുറന്തള്ളലിന്റെ കാര്യത്തിലും സ്ഥിതി ആശങ്കാജനകമാണ്. 2030-ഓടെ AI ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡ് പുറന്തള്ളൽ ഏകദേശം 400 ദശലക്ഷം ടൺ വരെയെത്തുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നത്. ഇത് നികത്താൻ 6.7 ബില്യൺ മരങ്ങൾ ഒരു ദശാബ്ദക്കാലം വളർത്തേണ്ടിവരും. മനുഷ്യരാശി ഇതിനകം ആഗോളതാപനത്തിന്റെ ദുരന്തഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുമ്പോൾ ഈ അധിക ഭാരം ഭൂമിയുടെ കാലാവസ്ഥാ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് എത്രമാത്രം സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് നാം ചിന്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വെള്ളത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ സ്ഥിതി അതിലും ഗുരുതരമാണ്. ഡാറ്റാ സെന്ററുകളിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ സർവറുകൾ തണുപ്പിച്ച് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ വലിയ അളവിൽ വെള്ളം ആവശ്യമാണ്. 2030-ഓടെ AI ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ വർഷംതോറും ഉപയോഗിക്കുന്ന വെള്ളം 9.3 ട്രില്യൺ ലിറ്ററിലെത്തുമെന്നാണ് കണക്കുകൾ. ഇത് ഭൂമിയിലെ 8 ബില്യണിലധികം ജനങ്ങളുടെ ഒന്നര വർഷത്തിലേറെ കുടിവെള്ള ആവശ്യത്തിന് തുല്യമാണ്.
കേരളം പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഈ കണക്കുകൾ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയുടെ നാടായി അറിയപ്പെട്ട കേരളം ഇന്ന് വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ രൂക്ഷമായ ജലക്ഷാമം നേരിടുന്നു. പെരിയാർ, പമ്പ, ഭാരതപ്പുഴ, ചാലക്കുടിപ്പുഴ, കബനി തുടങ്ങിയ നദികളിലെ ജലലഭ്യതയിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങൾ, ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ അമിത ചൂഷണം, കായലുകളുടെയും തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെയും നാശം എന്നിവ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ജലഭദ്രതയെ ബാധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതേസമയം, ഡിജിറ്റൽ വികസനത്തിന്റെയും AI നിക്ഷേപങ്ങളുടെയും പേരിൽ വൻ ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും ശക്തമാകുകയാണ്. അത്തരം വികസനങ്ങൾ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്വാധീനം ഗൗരവത്തോടെ വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
AIയുടെ മറ്റൊരു പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നമാണ് ഇലക്ട്രോണിക് മാലിന്യങ്ങൾ. അതിവേഗം പഴകുന്ന ചിപ്പുകൾ, സർവറുകൾ, സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ 2030-ഓടെ വർഷംതോറും 2.5 ദശലക്ഷം ടൺ ഇ-മാലിന്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത്. പ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണത്തെപ്പോലെ തന്നെ ഇ-മാലിന്യങ്ങളും മണ്ണിനെയും ജലസ്രോതസ്സുകളെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു ആഗോള പ്രശ്നമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ വശങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ലോകത്തിലെ വെറും 32 രാജ്യങ്ങൾക്കാണ് AI അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിൽ ആധിപത്യമുള്ളത്. അതിൽ 90 ശതമാനവും അമേരിക്കയിലും ചൈനയിലുമാണ്. എന്നാൽ AIക്ക് ആവശ്യമായ അപൂർവ ധാതുക്കളുടെ ഖനനം കൂടുതലും ആഫ്രിക്കയിലും ഏഷ്യയിലുമാണ് നടക്കുന്നത്. ഇ-മാലിന്യങ്ങളുടെ വലിയൊരു പങ്കും വികസനോന്മുഖ രാജ്യങ്ങളിലാണ് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നത്. ലാഭം സമ്പന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കായിരിക്കുമ്പോൾ പാരിസ്ഥിതിക ഭാരം ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങൾ വഹിക്കേണ്ടി വരുന്ന ഒരു പുതിയ ഡിജിറ്റൽ കോളനിവൽക്കരണമാണ് ഇവിടെ രൂപപ്പെടുന്നത്.
എന്നാൽ ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞാൽ AI മനുഷ്യരാശിക്ക് അനാവശ്യമാണെന്നല്ല. ആരോഗ്യരംഗത്ത് രോഗനിർണയം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാനും, കൃഷിയിൽ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാനും, വിദ്യാഭ്യാസം കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കാനും AIക്ക് കഴിയും. മനുഷ്യപുരോഗതിക്ക് അതിന്റെ സംഭാവനകൾ നിഷേധിക്കാനാവില്ല. ചോദ്യം AI വേണമോ വേണ്ടയോ എന്നതല്ല; അത് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കണം എന്നതാണ്.
പരിസ്ഥിതി ദിനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് വികസനത്തിനും പ്രകൃതിക്കും ഇടയിൽ ഒരു സന്തുലനം ആവശ്യമാണ് എന്ന സത്യമാണ്. കാടുകൾ വെട്ടി നഗരങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചതുപോലെ, നദികളെ തടഞ്ഞ് വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിച്ചതുപോലെ, ഭൂമിയെ ചൂഷണം ചെയ്ത് വ്യവസായങ്ങൾ വളർത്തിയതുപോലെ, ഇപ്പോൾ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തിന്റെ വളർച്ചയും പ്രകൃതിക്ക് പുതിയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സാങ്കേതിക പുരോഗതി പരിസ്ഥിതിയെ തകർക്കുന്ന രീതിയിലാകരുത്.
ഈ പരിസ്ഥിതി ദിനത്തിൽ നാം ഒരു പുതിയ പ്രതിജ്ഞ എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഊർജക്ഷമമായ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുക, ഡാറ്റാ സെന്ററുകളുടെ ജല-വൈദ്യുതി ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുക, ഇ-മാലിന്യങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുക, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം കൂടുതൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക, ഉപഭോഗത്തിൽ മിതത്വം പാലിക്കുക എന്നിങ്ങനെയുള്ള നടപടികൾ അനിവാര്യമാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യനെ സേവിക്കേണ്ടതാണ്; മനുഷ്യന്റെ ഏക ആവാസവ്യവസ്ഥയായ ഭൂമിയെ നശിപ്പിക്കാനല്ല.
ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ആഘോഷം മാത്രമല്ല, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു മുന്നറിയിപ്പുകൂടിയാണ്. കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെ യുഗത്തിൽ ആ മുന്നറിയിപ്പ് കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധി സൃഷ്ടിച്ച യന്ത്രങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ നിലനിൽപ്പിന് ഭീഷണിയാകാതിരിക്കാൻ വിവേകത്തോടെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും മുന്നോട്ടുപോകേണ്ട സമയമാണിത്. പ്രകൃതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് യഥാർത്ഥ പുരോഗതി. അല്ലാത്തപക്ഷം മനുഷ്യൻ നിർമ്മിച്ച ഏറ്റവും ബുദ്ധിമാനായ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ പോലും ജീവിക്കാൻ യോഗ്യമായ ഒരു ഭൂമി അവശേഷിക്കാതാകാം.
Read more
“ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കാതെ സാങ്കേതികവിദ്യയെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഭൂമി നിലനിൽക്കുമ്പോഴേ മനുഷ്യന്റെയും കൃത്രിമ ബുദ്ധിയുടെയും ഭാവി നിലനിൽക്കൂ.”
