ഇന്ത്യയിലെ വൈദ്യുതി രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും അത്യന്തം ലളിതമായ നരേറ്റീവുകളിലേക്കാണ് ചുരുങ്ങുന്നത്. “പവർ കട്ട് ഇല്ലാത്തത് നല്ല ഭരണത്തിന്റെ ഫലമാണ്” എന്ന തരത്തിലുള്ള വാചകങ്ങൾ പൊതുജനത്തിന് എളുപ്പം മനസ്സിലാകുന്നവയാണ്. പക്ഷേ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഊർജ്ജ സംവിധാനങ്ങൾ അത്ര ലളിതമായവയല്ല. വൈദ്യുതി ഒരു സ്വിച്ച് ഓണാക്കുമ്പോൾ വരുന്ന വെളിച്ചമെന്നതിലുപരി ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ഘടനയുടെ ഫലമാണ്. ഉൽപ്പാദനം, ട്രാൻസ്മിഷൻ, ദേശീയ ഗ്രിഡ്, അന്തർസംസ്ഥാന കരാറുകൾ, കേന്ദ്ര ഉൽപ്പാദന നിലയങ്ങൾ, വിപണി സംവിധാനം—ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വൈദ്യുതി യാഥാർത്ഥ്യം രൂപപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിലെ “പവർ കട്ട് ഇല്ലാത്ത കാലഘട്ടം” എന്ന രാഷ്ട്രീയ നരേറ്റീവ് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഈ വലിയ ഘടനയെ കാണാതെ പോകാൻ കഴിയില്ല.
കേരളം ചരിത്രപരമായി വൈദ്യുതി സ്വയംപര്യാപ്തമായ സംസ്ഥാനമായിരുന്നിട്ടില്ല. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ അടിത്തറ പ്രധാനമായും ഹൈഡ്രോ പദ്ധതികളായിരുന്നു. ഇടുക്കി, ശബരിഗിരി, ഇഡമലക്കുടി, മലയാറ്റൂർ മേഖലകളിലെ ജലവൈദ്യുതി പദ്ധതികൾ കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ചരിത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി നിലകൊണ്ടു. പക്ഷേ ജലവൈദ്യുതി ഒരു സ്ഥിരതയുള്ള ഉൽപ്പാദനമല്ല. മഴയുടെ തോത് കുറയുമ്പോൾ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനവും കുറയും. മഴ അധികമായാൽ മാത്രമേ ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിക്കൂ. അതായത് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം പ്രകൃതിയുടെ അനിശ്ചിതത്വത്തിന് അടിമപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ഘടനയിൽ കേരളം സ്ഥിരമായ വൈദ്യുതി അധികമുള്ള സംസ്ഥാനമായി മാറുക സ്വഭാവപരമായി തന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാണ്.
1970കളിലും 1980കളിലും കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത അത്ര വലുതായിരുന്നില്ല. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വ്യവസായവൽക്കരണം പരിമിതമായിരുന്നു. കൃഷി, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ, ഗൃഹോപയോഗം—ഇവയായിരുന്നു പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. എന്നാൽ 1990കളുടെ ശേഷം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ഘടന മാറിത്തുടങ്ങി. ഗൾഫ് കുടിയേറ്റം മൂലം വരുമാനം വർദ്ധിച്ചു. നഗരവൽക്കരണം ശക്തമായി. വീടുകളിൽ വൈദ്യുതി ഉപകരണങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചു. എയർ കണ്ടീഷണറുകൾ, ഫ്രിഡ്ജുകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ—ഇവയുടെ വ്യാപനം വൈദ്യുതി ആവശ്യകതയെ കുത്തനെ ഉയർത്തി. പിന്നീട് ഐടി പാർക്കുകളും സേവന മേഖലയുമെത്തിയപ്പോൾ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കൂടുതൽ വർദ്ധിച്ചു.
ഈ വളർച്ചയെ പിന്തുടരാൻ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന ശേഷിക്ക് സാധിച്ചില്ല. ഹൈഡ്രോ പദ്ധതികൾക്ക് പുതിയ സാധ്യതകൾ പരിമിതമായിരുന്നു. പരിസ്ഥിതി നിയന്ത്രണങ്ങൾ, വനസംരക്ഷണ നിയമങ്ങൾ, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ തടസ്സങ്ങൾ—all these made it difficult to expand large hydro projects. അതേസമയം താപ വൈദ്യുതി നിലയങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ കേരളത്തിന് വലിയ തടസ്സങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. കോൾ ലഭ്യത, തുറമുഖ സൗകര്യങ്ങൾ, ഭൂമി, പരിസ്ഥിതി പ്രതിഷേധങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ചേർന്നപ്പോൾ വലിയ thermal power plantകൾ കേരളത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുക രാഷ്ട്രീയമായും സാങ്കേതികമായും ബുദ്ധിമുട്ടായി.
ഇതിന്റെ ഫലമായി കേരളം പതിയെ ഒരു energy deficit state ആയി മാറി. അതായത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം ആവശ്യകത നിറവേറ്റാൻ മതിയാകാത്ത അവസ്ഥ. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കേരളം പുറത്തുനിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയിൽ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നു. കേന്ദ്ര ഉൽപ്പാദന നിലയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതി, അന്തർസംസ്ഥാന കരാറുകൾ, പവർ എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ—ഇവയൊക്കെയാണ് കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിന്റെ പ്രധാന സ്രോതസ്സുകളായി മാറിയത്. ഇന്നത്തെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിന്റെ മൊത്തം വൈദ്യുതി ആവശ്യത്തിന്റെ ഏകദേശം എഴുപത്തഞ്ച് മുതൽ എൺപത് ശതമാനം വരെ സംസ്ഥാനത്തിനു പുറത്തുനിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
ഇവിടെ ഒരു നിർണായക ഘടകം ദേശീയ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിന്റെ രൂപീകരണമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരിക്കൽ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകൾ മേഖലകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. വടക്ക്, കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്—ഇങ്ങനെ നാല് വലിയ മേഖലകൾ. ഇവ പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഗ്രിഡ് ഏറെക്കാലം ഒറ്റപ്പെട്ട നിലയിലായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി മറ്റു മേഖലകളിൽ അധിക വൈദ്യുതി ഉണ്ടായാലും അത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു.
ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ ഇന്ത്യ സർക്കാർ ഒരു വലിയ ഘടനാപരമായ പദ്ധതിയിലേക്ക് കടന്നു. രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഏകീകൃത ദേശീയ ഗ്രിഡ് സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. 2013ഓടെ ഈ പ്രക്രിയ പൂർത്തിയായി. ഇന്ത്യ യഥാർത്ഥത്തിൽ “One Nation One Grid” എന്ന ഘടനയിലേക്ക് കടന്നു. ഈ മാറ്റം ഇന്ത്യൻ വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. വൈദ്യുതി ഒരു പ്രാദേശിക വിഭവമെന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു ദേശീയ വിപണിയായിത്തീർന്നു.
ഈ ഘടനയിൽ ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് അധിക വൈദ്യുതി ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്തിന് വിറ്റഴിക്കാം. പവർ എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. വിപണി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വൈദ്യുതി വ്യാപാരം ആരംഭിച്ചു. ഇതോടെ energy deficit സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വലിയ ആശ്വാസം ലഭിച്ചു. കേരളം പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ വലിയ ഉപഭോക്താക്കളായി മാറി.
ഇതേ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ നയത്തിൽ മറ്റൊരു വലിയ സംഭവവും നടന്നത്—ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സിവിൽ ന്യൂക്ലിയർ കരാർ. 2005 മുതൽ 2008 വരെ നീണ്ടുനിന്ന ഈ കരാർ ഇന്ത്യയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവ സ്ഥാനം തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. ആണവ അപ്രസരണം ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പിടാത്ത രാജ്യമായിരുന്നിട്ടും ഇന്ത്യയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ആണവ വിപണിയിൽ പ്രവേശനം ലഭിച്ചു. ആണവ റിയാക്ടറുകളും ഇന്ധനവും സാങ്കേതികവിദ്യയും വാങ്ങാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു.
പക്ഷേ ഈ കരാർ ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി. ഇടതുപക്ഷ പാർട്ടികൾ ഈ കരാറിനെ ശക്തമായി എതിർത്തു. അവരുടെ വാദം ഈ കരാർ ഇന്ത്യയെ അമേരിക്കയുടെ തന്ത്രപരമായ സ്വാധീനത്തിലേക്ക് അടുപ്പിക്കും എന്നായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസ്സ് പാസാക്കിയ Hyde Act ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ സ്വതന്ത്ര ആണവ നയത്തിന് നിയന്ത്രണങ്ങൾ വരുമെന്നും അവർ ആരോപിച്ചു.
ഈ രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷം ഒടുവിൽ 2008ൽ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിച്ചു. ഇടതുപക്ഷം യുപിഎ സർക്കാരിനുള്ള പിന്തുണ പിൻവലിച്ചു. പാർലമെന്റിൽ വിശ്വാസ വോട്ടെടുപ്പ് നടന്നു. ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്ററി ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നാടകീയമായ സംഭവങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു അത്. സർക്കാർ ഒടുവിൽ വിശ്വാസവോട്ട് നേടി. ആണവ കരാർ നടപ്പിലായി.
ഇവിടെ ഒരു വിചിത്രമായ രാഷ്ട്രീയ വൈരുദ്ധ്യം കാണാം. അന്ന് ശക്തമായി എതിർക്കപ്പെട്ട ആണവ കരാറും ദേശീയ വൈദ്യുതി ഘടനയും പിന്നീട് ഇന്ത്യയുടെ വൈദ്യുതി സുരക്ഷയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി മാറി. കേന്ദ്ര ഉൽപ്പാദന നിലയങ്ങൾ, ആണവ നിലയങ്ങൾ, അന്തർസംസ്ഥാന ട്രാൻസ്മിഷൻ ലൈനുകൾ .ഇവയെല്ലാം ദേശീയ വൈദ്യുതി സംവിധാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി.ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് കേരളം ഇന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്നത്.
കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടുകളിൽ വേഗത്തിൽ വർദ്ധിച്ചു. വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ ദിവസേന ഉപയോഗം നൂറ് മില്ല്യൺ യൂണിറ്റിന് മുകളിലേക്ക് പോകുന്നത് സാധാരണ സംഭവമായി. എയർ കണ്ടീഷണറുകളുടെ വ്യാപനം, നഗരജീവിതത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആശ്രിതത്വം, സേവന മേഖലയിലെ വളർച്ചഇതെല്ലാം വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യകതയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഈ ആവശ്യകത നിറവേറ്റാൻ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം മതിയാകുന്നില്ല. അതിനാൽ കേന്ദ്ര ഉൽപ്പാദന നിലയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയും പവർ എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ നിന്നുള്ള വാങ്ങലും അനിവാര്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഇത് സംസ്ഥാനത്തിന് വലിയ സാമ്പത്തിക ചെലവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വൈദ്യുതി വാങ്ങലിന് മാത്രം വർഷത്തിൽ പതിനായിരം കോടി രൂപയ്ക്കടുത്ത ചെലവാണ് വരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ സംവിധാനം ഇല്ലാതെ കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി വിതരണം നിലനിർത്താൻ പോലും സാധിക്കില്ല.
ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയ നരേറ്റീവ് വീണ്ടും രംഗത്തെത്തുന്നു. പവർ കട്ട് ഇല്ലാത്തത് ഒരു ഭരണ അത്ഭുതമെന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ്യം ദേശീയ വൈദ്യുതി വിപണിയുടെ രൂപീകരണത്തിലാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വൈദ്യുതി വ്യാപാരം എളുപ്പമായതോടെ ഊർജ്ജ കമ്മി സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും വൈദ്യുതി ലഭ്യത ഉറപ്പായി. കേരളം അതിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കളിൽ ഒന്നാണ്.
അതിനാൽ പവർ കട്ട് ഇല്ലാത്തത് ഒരു സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ മാത്രം നേട്ടമെന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ലളിതമാക്കുന്നതാണ്. വൈദ്യുതി ഒരു വലിയ ദേശീയ സംവിധാനത്തിന്റെ ഫലമാണ്. കേരളം അതിന്റെ ഉപഭോക്താവാണ്.
കേരളത്തിന്റെ ഭാവി വൈദ്യുതി സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ വേണ്ടത് രാഷ്ട്രീയ നരേറ്റീവുകളല്ല. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ദീർഘകാല പദ്ധതികളാണ് ആവശ്യം. ഹൈഡ്രോ പദ്ധതികളുടെ നവീകരണം, സോളാർ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കൽ, ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത, ആവശ്യകത, നിയന്ത്രണം ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഭാവിയിലെ വൈദ്യുതി സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടത്.
Read more
ഊർജ്ജ നയം പോലുള്ള ഗൗരവമുള്ള വിഷയങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രചരണങ്ങളുടെ ലളിതമായ വിവക്ഷകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങുമ്പോൾ ജനാധിപത്യ ചർച്ചയുടെ ഗൗരവം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. വൈദ്യുതി രാഷ്ട്രീയത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു സ്വിച്ച് ഓണാക്കുന്നതിലുപരി ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഊർജ്ജ ഘടനയെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പവർ കട്ട് ഇല്ലാത്ത കാലഘട്ടത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ്യം അതാണ്.
