പ്രചാരണം അവസാന പാദത്തിൽ: രാഷ്ട്രീയ യുദ്ധം പി.ആർ നിർമ്മിതിയിലേക്ക് ചുരുങ്ങുമ്പോൾ

കേരളത്തിലെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രചാരണ രാഷ്ട്രീയവും വികസന നറേറ്റീവും സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും പരസ്പരം ഇടകലർന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ ഘട്ടത്തിലാണ് സംസ്ഥാനം നിൽക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആശയപരമായ ചർച്ചകളെ മറികടന്ന് “perception management” നിർണായക ഘടകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രചാരണ സംവിധാനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ, വൻ പരസ്യ ചിലവുകൾ എന്നിവയിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ ജനങ്ങളുടെ ധാരണകളെ രൂപപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ Bharatiya Janata Partyയും Communist Party of India (Marxist)യും ശക്തമായ പി.ആർ സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന വിലയിരുത്തൽ ഉയരുന്നു. വികസനം പോലും ഒരു യാഥാർത്ഥ്യപ്രക്രിയയായി അല്ല, മറിച്ച് ഒരു ദൃശ്യ-നറേറ്റീവ് ആയി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് ഇപ്പോൾ കേരള രാഷ്ട്രീയം.

ഈ നറേറ്റീവ് നിർമ്മാണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ വ്യക്തിനിർമ്മിത രാഷ്ട്രീയമാണ് ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നത്. Pinarayi Vijayan എന്ന വ്യക്തിത്വം ഭരണത്തിന്റെയും പാർട്ടിയുടെയും വികസനത്തിന്റെയും ഏക പ്രതീകമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടപ്പെടുമ്പോൾ, ദേശീയ തലത്തിൽ Narendra Modiയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി രൂപപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ മാതൃകയുടെ പ്രതിഫലനം സംസ്ഥാനത്തും കാണാം. ഇതിലൂടെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ബഹുസ്വര ഘടന ഒരു കേന്ദ്രിത ഇമേജിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്ന പ്രവണത ശക്തമാകുന്നു. സർക്കാർ, പാർട്ടി, വികസനം—all converge into a single narrative identity—എന്ന അവസ്ഥയാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി “വികസനം” എന്ന ആശയം തന്നെ ഗൗരവമായ മാറ്റത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തൽ, അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കൽ, അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കൽ എന്നിവയിൽ നിന്ന് മാറി, ദൃശ്യമായ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളായി വികസനം ചുരുങ്ങുന്ന പ്രവണതയാണ് വ്യക്തമായത്. റോഡുകൾ, പാലങ്ങൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ, വിമാനത്താവളങ്ങൾ, വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ വികസനത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചികകളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ പദ്ധതികൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന ചോദ്യം തുറന്ന നിലയിലാണ്. പൊതുവിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സമ്പന്നവർക്ക് കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു അസമത്വ വികസന മാതൃക രൂപപ്പെടുന്നു എന്ന വിമർശനം ശക്തമാകുന്നു. സൗജന്യവും സർവസാധാരണവുമായ പൊതുസേവനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് പകരം, സ്വകാര്യവത്കരണവും വിപണിവൽക്കരണവുമാണ് മുൻഗണന നേടുന്നത്.

തൊഴിൽ മേഖലയിലും സമാനമായ മാറ്റം കാണാം. സ്ഥിരം തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ കുറയുകയും, താൽക്കാലിക നിയമനങ്ങൾ വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അടിസ്ഥാന ശമ്പളവും തൊഴിൽ അവകാശങ്ങളും പോലും ഉറപ്പാക്കപ്പെടാത്ത ഒരു ഘടന സാധാരണവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ തൊഴിലാളി വിഭാഗത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വം കുറഞ്ഞ്, അസമത്വം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളിലും സമാനമായ സമീപനമാണ്; ഭൂരഹിതർക്കുള്ള ഭൂമി വിതരണം പോലുള്ള അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിന് പകരം, മാർക്കറ്റ് അധിഷ്ഠിത ഫ്ലാറ്റ് നിർമ്മാണമാണ് പരിഹാരമായി മുന്നോട്ട് വയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. ഇതിലൂടെ സ്വയംപര്യാപ്തമായ ജീവിതോപാധികൾക്കുപകരം ആശ്രിതത്വം വർധിപ്പിക്കുന്ന വികസന മാതൃക ശക്തമാകുന്നു.

ഈ സമ്പൂർണ്ണ സാഹചര്യത്തിൽ സർക്കാർ പരസ്യങ്ങളുടെ പങ്ക് നിർണായകമാണ്. സാധാരണ ഭരണ ചുമതലകളായ റേഷൻ വിതരണം പോലുള്ള കാര്യങ്ങൾ പോലും നേട്ടങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ National Food Security Act, 2013 പ്രകാരം ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഒരു നിയമപരമായ അവകാശമാണ്; അത് ഒരു സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക കൃപയല്ല. അതുപോലെ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിലെ സ്ഥിരതയും ദേശീയ തലത്തിലുള്ള ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഏക നേട്ടമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണതയും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. വൻ സാമ്പത്തിക ചിലവിൽ നടത്തുന്ന പരസ്യങ്ങൾ, യാഥാർത്ഥ്യവും പ്രചാരണവും തമ്മിലുള്ള രേഖ മങ്ങിക്കുന്ന ഒരു ഉപാധിയായി മാറുന്നു.

മാധ്യമ ചർച്ചകളും ഈ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന ഒരു പ്രധാന വേദിയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. Asianet News നടത്തിയ ചര്‍ച്ചകളിൽ Vinu V John അടക്കമുള്ളവർ അവതരിപ്പിച്ച ഡാറ്റാ വിശകലനങ്ങൾ, “കേരളം എല്ലാത്തിലും ഒന്നാമത്” എന്ന പൊതുവായ അവകാശവാദങ്ങളുടെ ഉള്ളടക്കത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. കണക്കുകളുടെ അവതരണവും വ്യാഖ്യാനവും രാഷ്ട്രീയമായി രൂപപ്പെടുത്തപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്കും യാഥാർത്ഥ്യത്തിനും ഇടയിൽ വലിയൊരു വ്യത്യാസമുണ്ടാകാമെന്ന തിരിച്ചറിവ് ഇവിടെ നിർണായകമാണ്.

ഇതോടൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ ഫണ്ടിംഗിന്റെ സ്വഭാവവും സമാനമായ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യപ്പെടണം. Indian National Congressക്കെതിരെ ഉയർന്ന ഫാർമ കമ്പനികളിൽ നിന്നുള്ള സംഭാവന ആരോപണങ്ങൾ, Communist Party of India (Marxist)യുടെ തന്നെ Election Commission of Indiaക്ക് സമർപ്പിച്ച കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഏകപക്ഷീയമല്ലെന്ന് കാണാം. ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽയും ആരോഗ്യ മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കമ്പനികൾ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കും സംഭാവന നൽകുന്ന ഒരു സാധാരണ പ്രവണതയാണ് നിലവിലുള്ളത്. അതിനാൽ, പ്രശ്നം ഒരു പാർട്ടിയിലേക്ക് ചുരുക്കാതെ, രാഷ്ട്രീയ ഫണ്ടിംഗിന്റെ സുതാര്യതയും അതിന്റെ നയപരമായ പ്രതിഫലനവും സംബന്ധിച്ച വലിയ ചർച്ചയിലേക്ക് ഉയർത്തേണ്ടതാണ്.

ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, കേരളം ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവിലാണ്. വികസനം ഒരു ദൃശ്യപ്രദർശനമോ പ്രചാരണ ഉപാധിയോ ആകണമോ, അതോ മനുഷ്യരുടെ ജീവിത നിലവാരവും സാമൂഹ്യനീതിയും അവകാശങ്ങളും കേന്ദ്രത്തിൽ വെക്കുന്ന ഒരു സമഗ്ര പ്രക്രിയയാകണമോ എന്നതാണ് അടിസ്ഥാന ചോദ്യമായി ഉയരുന്നത്. Mahatma Gandhi, Karl Marx, B. R. Ambedkar എന്നിവർ മുന്നോട്ടുവച്ച ആശയങ്ങൾ ഈ സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും പ്രസക്തമാകുന്നു. വിഭവങ്ങളുടെ കുറവല്ല പ്രശ്നം, അവയുടെ നീതിപൂർവ്വമായ വിതരണത്തിനുള്ള ആസൂത്രണത്തിന്റെ അഭാവമാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ഈ സമഗ്ര വിശകലനത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു.

അവസാനം, കേരളത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയവും ഭരണവും ഇനി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് വോട്ടർമാർക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളും വാഗ്ദാനങ്ങളും മാത്രമല്ല, അവയ്ക്കു പിന്നിലുള്ള യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ശേഷിയുമാണ്. അതാണ് ഈ മുഴുവൻ ചർച്ച നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക പാഠം.