കേരളത്തിലെ 2026ലെ രാഷ്ട്രീയ വിധി വെറും ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിയുടെ കണക്ക് പുസ്തകമല്ല. അത് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആത്മാവിൽ സംഭവിച്ച ചരിത്രപരമായ വിള്ളലിന്റെ പൊതുപ്രഖ്യാപനമാണ്. ഒരു കാലത്ത് തൊഴിലാളികളുടെ നിലവിളിയും കർഷകരുടെ പ്രതീക്ഷയും സാമൂഹിക നീതിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും ആയിരുന്ന പ്രസ്ഥാനം ഇന്ന് അധികാരത്തിന്റെ ഇരുമ്പ് മതിലുകൾക്കുള്ളിൽ കുടുങ്ങി സ്വന്തം പ്രതിബിംബത്തെ പോലും തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ തോൽവിയെ വെറും ആന്റി ഇൻകമ്പൻസി എന്ന് പറഞ്ഞ് ചുരുക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടലായിരിക്കും. അതുപോലെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്തവും Pinarayi Vijayanയുടെയും MV Govindanന്റെയും മേൽ മാത്രം ചുമത്തി അവരെ “പരാജയ ശിൽപ്പികൾ” ആക്കി രാഷ്ട്രീയ വിചാരണ നടത്തുന്നതും യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രം കാണുന്നതാണ്. എന്നാൽ അതുകൊണ്ട് അവർ വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകുന്നില്ല. കാരണം സിപിഎം ഇന്ന് നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധി വ്യക്തികളുടെ മാത്രം പരാജയം അല്ല; അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശൈലിയുടെ, ഒരു സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ, ഒരു അധികാര മനോഭാവത്തിന്റെ, ഒരു സാമൂഹിക അകൽച്ചയുടെ, ഒരു ആശയപരമായ മുരടിപ്പിന്റെ സമഗ്ര പ്രതിസന്ധിയാണ്.
കേരളത്തിൽ ഇത്തവണ നടന്നത് വെറും ഭരണവിരുദ്ധ വോട്ടിംഗ് അല്ല. അത് ഒരു ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ അസ്വസ്ഥതയുടെ മൗന പൊട്ടിത്തെറിയായിരുന്നു. സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയിരുന്ന അസന്തോഷങ്ങൾ ഒരേ ദിശയിൽ ഒഴുകിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പായിരുന്നു ഇത്. അതുകൊണ്ടാണ് യുഡിഎഫ് 102 സീറ്റുകളുമായി അധികാരത്തിലെത്തിയത്. 2001ലെ ശക്തമായ ഭരണവിരുദ്ധ സാഹചര്യത്തേക്കാൾ വ്യാപകമായ സാമൂഹിക കൂട്ടുകെട്ടാണ് ഇത്തവണ യുഡിഎഫിന് രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞത്. ബിജെപി നേരിട്ട് വലിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടം ഉണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും, അവർ വർഷങ്ങളായി കേരളത്തിൽ നടപ്പാക്കിയ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ധ്രുവീകരണ തന്ത്രത്തിന്റെ ഗുണഭോക്താവായി യുഡിഎഫ് മാറി.
VD Satheesan ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ വെറും പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയമായി കണ്ടില്ല. 2021ൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായ നിമിഷം മുതൽ 2026 ലക്ഷ്യമിട്ട് സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പുനഃസംഘടന ആരംഭിച്ചു. മുസ്ലിം ലീഗിന് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനേക്കാൾ വലിയ രാഷ്ട്രീയ വാശിയുണ്ടായിരുന്നു. കാരണം 2004ന് ശേഷം മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ എൽഡിഎഫിനോടുണ്ടായിരുന്ന അടുപ്പം തകർക്കാതെ യുഡിഎഫിന് തിരിച്ചുവരാനാവില്ലെന്ന് അവർ വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. മുസ്ലിം വോട്ടുകളുടെ ഏകീകരണം അവർ കൃത്യമായി നടപ്പാക്കി. മറുവശത്ത് ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിൽ സർക്കാരിനെതിരായ അസ്വസ്ഥത വളർത്തുന്നതിലും അവർ വിജയിച്ചു. എറണാകുളം, കോട്ടയം, ഇടുക്കി, വയനാട്, മലപ്പുറം ജില്ലകളിലെ ഫലങ്ങൾ അതിന്റെ തെളിവുകളാണ്.
എന്നാൽ ഈ മുഴുവൻ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തിന്റെയും അടിത്തറ എൽഡിഎഫിന്റെ ആന്തരിക ദൗർബല്യങ്ങളായിരുന്നു. കാരണം 2021ൽ തുടർഭരണം സമ്മാനിച്ച ജനകീയ ബന്ധം 2021ന് ശേഷം നിലനിർത്തുന്നതിൽ പാർട്ടി പരാജയപ്പെട്ടു. കോവിഡ് കാലത്ത് താഴെത്തട്ടിൽ പ്രവർത്തിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് സിപിഎം-ഡിവൈഎഫ്ഐ പ്രവർത്തകരുടെ ജനകീയ ഇടപെടലുകളാണ് തുടർഭരണത്തിന്റെ സാമൂഹിക അടിത്തറ സൃഷ്ടിച്ചത്. എന്നാൽ പിന്നീട് പാർട്ടി ക്രമേണ ഭരണകൂടമായി മാറി. സർക്കാർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നു. പാർട്ടി സംഘടന അധികാരത്തിന്റെ നിഴലിൽ ജീവിക്കുന്ന ഘടനയായി ചുരുങ്ങി.ഇവിടെയാണ് സംഘടനാ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പരാജയം തെളിഞ്ഞുകാണുന്നത്. പിണറായി വിജയന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാര്യക്ഷമതയായിരുന്നു. എന്നാൽ അതേ ശക്തി പിന്നീട് പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ദൗർബല്യമായി മാറി. ഭരണത്തെ അദ്ദേഹം അമിതമായി ഉദ്യോഗസ്ഥവൽക്കരിച്ചു. സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കണം എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട് ഭരണപരമായി പുരോഗമനപരമായിരുന്നെങ്കിലും, കേരളം പോലുള്ള രാഷ്ട്രീയ സമൂഹത്തിൽ അതിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താൻ നേതൃത്വം തയ്യാറായില്ല.
സ്വതന്ത്ര പോലീസ് നയം അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. പോലീസിൽ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ കുറയ്ക്കുക എന്നത് സിദ്ധാന്തപരമായി ശരിയായ തീരുമാനം ആയിരുന്നു. പക്ഷേ അതോടെ താഴെത്തട്ടിലെ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർക്ക് ജനങ്ങളുമായി ഉണ്ടായിരുന്ന പല സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും അവസാനിച്ചു. കോൺഗ്രസ്, ബിജെപി, ലീഗ്, എസ്ഡിപിഐ നേതാക്കൾ പഴയ ശൈലിയിൽ കാര്യങ്ങൾ സാധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ സിപിഎം പ്രവർത്തകർക്ക് സ്വന്തം സാമൂഹിക സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന തോന്നൽ ശക്തമായി. ഒരിക്കൽ ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടിരുന്ന പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ക്രമേണ അനാവശ്യരായി.
ഇ-ഗവേണൻസ്, ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങൾ, സേവനാവകാശ നിയമം എന്നിവ ഭരണപരമായി വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങളായിരുന്നു. എന്നാൽ അതും പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക ഘടനയെ ബാധിച്ചു. ഒരിക്കൽ ജനങ്ങളുടെ അപേക്ഷകളും പ്രശ്നങ്ങളും പരിഹരിക്കാൻ ഇടപെട്ടിരുന്ന പ്രാദേശിക നേതാക്കൾക്കും എംഎൽഎമാർക്കും പഴയ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ വേദികൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ദുരിതാശ്വാസ നിധി വരെ നേരിട്ട് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ “മധ്യസ്ഥ രാഷ്ട്രീയം” അവസാനിച്ചു. ജനങ്ങൾക്ക് അത് ഗുണകരമായിരുന്നെങ്കിലും, പാർട്ടിയുടെ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ ദുർബലമായി.
ഇവിടെ മറ്റൊരു വലിയ പ്രശ്നം നേതൃത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശൈലിയാണ്. പിണറായി വിജയൻ വ്യക്തിപരമായ ഇമേജ് നിർമ്മാണത്തിൽ താൽപ്പര്യം കാണിക്കാത്ത നേതാവാണ്. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ പാർലമെന്ററി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സൗമ്യതയും ജനകീയതയും മാധ്യമ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവും നിർണായകമാണ്. E K Nayanarക്കും V S Achuthanandanക്കും പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കാലത്ത് കടുപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ജനങ്ങളുമായി ഇടപെടുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ അവർ ജനകീയ നേതാക്കളായി മാറി. പിണറായി വിജയൻ ആ പരിവർത്തനം സ്വീകരിച്ചില്ല. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയുടെ കാർക്കശ്യം മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ സ്ഥാനത്തും തുടർന്നു. അതാണ് അദ്ദേഹത്തെ “അരോഗന്റ്” നേതാവായി ചിത്രീകരിക്കാൻ എതിരാളികൾക്ക് സഹായമായത്.പിണറായി വിജയന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാര്യക്ഷമതയായിരുന്നു. പക്ഷേ അതേ സമയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദൗർബല്യവും അതുതന്നെയായി. ഭരണത്തെ അദ്ദേഹം അമിതമായി ഉദ്യോഗസ്ഥവൽക്കരിച്ചു. സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കണം എന്ന നിലപാട് തത്വപരമായി ശരിയായിരുന്നെങ്കിലും, കേരളം പോലൊരു രാഷ്ട്രീയസമൂഹത്തിൽ അതിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താൻ നേതൃത്വം തയ്യാറായില്ല.അതേസമയം എൽഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ വികസന-ക്ഷേമ നേട്ടങ്ങളെ നിഷേധിക്കാനാവില്ല. കേരളത്തിന്റെ വികസനചരിത്രത്തിൽ ഒന്നാം ഇഎംഎസ് സർക്കാർ, രണ്ടാം നായനാർ സർക്കാർ, ഒന്നും രണ്ടും പിണറായി സർക്കാരുകൾ പ്രത്യേകമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടും. ലൈഫ് മിഷൻ വീടുകൾ, പൊതുജനാരോഗ്യരംഗത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം, ക്ഷേമപെൻഷനുകൾ, കോവിഡ്-പ്രളയകാല ഇടപെടലുകൾ — ഇതെല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളാണ്. പക്ഷേ വികസനം മാത്രം വോട്ടായി മാറില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവിൽ നേതൃത്വം പരാജയപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രീയം വെറും ഭരണകാര്യക്ഷമതയല്ല; മനുഷ്യരുടെ വികാരങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവുമാണ്.
ഇവിടെയാണ് കണ്ണൂർ, കോഴിക്കോട്, പത്തനംതിട്ട, കൊല്ലം, എറണാകുളം ജില്ലകളിൽ നിന്നുയർന്ന വിമർശനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം. ഈ ജില്ലകളിലെ പാർട്ടി ചർച്ചകൾ വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അവലോകനങ്ങളല്ല; വർഷങ്ങളായി അടിഞ്ഞുകൂടിയിരുന്ന സംഘടനാപരമായ അസ്വസ്ഥതകളുടെ പൊട്ടിത്തെറിയാണ്.
കണ്ണൂരിൽ ഉയർന്ന വിമർശനങ്ങൾ ഏറ്റവും ഗൗരവമുള്ളവയായിരുന്നു. കാരണം കണ്ണൂർ സിപിഎമ്മിന്റെ ആശയ-സംഘടനാ കോട്ടയാണ്. അവിടെ നിന്നുതന്നെ “പാർട്ടി ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നു”, “താഴെത്തട്ടിലെ പ്രവർത്തകരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നില്ല”, “സംഘടന അധികാര യന്ത്രമായി മാറി” എന്ന വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നത് ചെറിയ കാര്യമല്ല. ധർമ്മടത്തിൽ Pinarayi Vijayanയുടെ ഭൂരിപക്ഷം കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞതും, മട്ടന്നൂരിലെ ഇടിവും, പയ്യന്നൂർ-തളിപ്പറമ്പ് പോലുള്ള മണ്ഡലങ്ങളിലെ തിരിച്ചടികളും സംഘടനയുടെ ആന്തരിക ക്ഷയത്തിന്റെ സൂചനകളാണ്.
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ വിമർശനങ്ങൾ കൂടുതൽ ആശയപരമായിരുന്നു. പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ നേതൃത്വസംസ്കാരം തകരുകയാണെന്നും, ചർച്ചകൾക്ക് പകരം നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാത്രം വരുന്ന ഘടനയായി സിപിഎം മാറിയെന്നുമുള്ള വിമർശനങ്ങൾ ശക്തമായി ഉയർന്നു. പേരാമ്പ്ര, ബാലുശേരി, എലത്തൂർ, കോഴിക്കോട് നോർത്ത്, കുന്നമംഗലം തുടങ്ങിയ മണ്ഡലങ്ങളിലെ തോൽവികൾ വെറും ന്യൂനപക്ഷ ഏകീകരണത്തിന്റെ ഫലമല്ല; പാർട്ടിയുടെ പരമ്പരാഗത സാമൂഹിക അടിത്തറ ദുർബലമായതിന്റെ തെളിവുകളുമാണ്.
പത്തനംതിട്ടയിൽ ഉയർന്ന വിമർശനങ്ങൾ കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ-മധ്യവർഗ്ഗ സമൂഹങ്ങളുമായി സിപിഎമ്മിന് ഉണ്ടായിരുന്ന രാഷ്ട്രീയബന്ധം തകർന്നുവെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം തുറന്നു കാട്ടി. ഒരിക്കൽ വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയത്തോടൊപ്പം സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പാർട്ടി പിന്നീട് ഭരണത്തിന്റെ ഭാഷ മാത്രം സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
കൊല്ലം ജില്ലയിൽ പ്രവർത്തകർ തുറന്നുപറഞ്ഞത് നേതൃത്വത്തിന്റെ അകന്നുനിൽപ്പിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ഗ്രാമശാഖകളിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന വികാരങ്ങൾ വരെ കേൾക്കുന്ന പാർട്ടി പിന്നീട് “മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക്” നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുന്ന സംഘടനയായി മാറി.
എറണാകുളത്ത് സ്ഥിതി കൂടുതൽ ഗുരുതരമായിരുന്നു. P Rajeeve അടക്കം തോറ്റതും 14 മണ്ഡലങ്ങളും യുഡിഎഫ് പിടിച്ചതും വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിയല്ല; സംഘടനാ തകർച്ചയുടെ തെളിവായിരുന്നു. വ്യവസായ-വികസന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുഖമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടപ്പെട്ട രാജീവ് സംഘടനയുടെ അടിത്തറയുമായി ബന്ധം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയെന്ന വിമർശനം ശക്തമായി.
ഇവിടെയാണ് G Sudhakaran, ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ, കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ തുടങ്ങിയ പഴയ തലമുറ നേതാക്കളുടെ പ്രതികരണങ്ങളും രാഷ്ട്രീയമായി വായിക്കേണ്ടത്. ഇവർ വെറും വ്യക്തിപരമായ അസന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചവരല്ല. പാർട്ടിയുടെ കൂട്ടായ നേതൃത്വസംസ്കാരം തകരുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകളായിരുന്നു അവരുടെ നിലപാടുകൾ. പ്രത്യേകിച്ച് ജി.സുധാകരന്റെ പ്രതികരണങ്ങളെ വ്യക്തിപരമായ നിരാശയായി മാത്രം വായിക്കുന്നത് തെറ്റാണ്. ഒരുകാലത്ത് സംഘടനാ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് അതേ സംഘടനയിൽ അനാവശ്യനായി മാറിയെന്ന വികാരം താഴെത്തട്ടിൽ പല പ്രവർത്തകർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്ററും കുഞ്ഞികൃഷ്ണനും പോലുള്ള നേതാക്കളുടെ നിലപാട് മാറ്റങ്ങളും സംഘടനയുടെ ആന്തരിക അസ്വസ്ഥതയുടെ സൂചനകളായിരുന്നു. അവർ സ്വതന്ത്ര നിലപാടുകളിലേക്കോ യുഡിഎഫ് അനുകൂല രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കോ നീങ്ങിയപ്പോൾ അതിൽ വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയം മാത്രമല്ല ഉണ്ടായിരുന്നത്; സിപിഎമ്മിന്റെ നിലവിലെ നേതൃത്വശൈലിയോടുള്ള പ്രതിഷേധവും ഉണ്ടായിരുന്നു. പാർട്ടിയുടെ പഴയ സാമൂഹിക അടിത്തറയിൽ തന്നെ നേതൃത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അസ്വസ്ഥത വളരുന്നതിന്റെ സൂചനകളായിരുന്നു ഇവ.
പുതിയ തലമുറ നേതാക്കളായ MB Rajesh, PA Mohammed Riyas, M Swaraj എന്നിവർക്കുമെതിരെ വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നു. ഇവർ പുതിയ തലമുറ സിപിഎം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുഖങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. എന്നാൽ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയഭാഷയിൽ സംഘടനാപരമായ വിനയത്തേക്കാൾ മാധ്യമ-പ്രതിഛായ രാഷ്ട്രീയം കൂടുതൽ പ്രകടമായെന്ന വിമർശനം താഴെത്തട്ടിൽ ശക്തമാണ്.
മുഹമ്മദ് റിയാസ് വികസന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുഖമായി ഉയർന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ “അധികാരത്തിന്റെ അടുത്ത വൃത്തം” എന്ന ഇമേജ് പൊതുസമൂഹത്തിൽ പ്രതികൂലമായി പ്രവർത്തിച്ചു. എം.ബി.രാജേഷ് നല്ല പാർലമെന്റേറിയനാണെങ്കിലും, ജനങ്ങളുമായി ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയബന്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ പരിമിതികൾ ഉണ്ടെന്ന് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ വിമർശനം ഉയരുന്നു. എം.സ്വരാജ് ശക്തമായ വാഗ്മിയാണെങ്കിലും, സോഷ്യൽ മീഡിയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആക്രമണാത്മക ഭാഷ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വീകാര്യതയെ പരിമിതപ്പെടുത്തി എന്ന വിമർശനവും ഉണ്ട്.
ഇവിടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ വലിയ സംഘടനാപരമായ പ്രശ്നം തെളിയുന്നത്. പുതിയ തലമുറ നേതാക്കൾ പലരും സമരങ്ങളിലൂടെ അല്ല, മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയാണ് ഉയർന്നത്. ഒരിക്കൽ സിപിഎമ്മിലെ യുവ നേതാക്കൾ ജയിലുകളിലും യൂണിയൻ ഓഫീസുകളിലും തെരുവുകളിലും വളർന്നവരായിരുന്നു. ഇന്ന് പലരും സ്റ്റുഡിയോ രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെയും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയും ഉയരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ജനങ്ങളുമായി ദീർഘകാല മാനസികബന്ധം സൃഷ്ടിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയുന്നില്ല.
Elamaram Kareemനെതിരെയും തൊഴിലാളി വിരുദ്ധതയുടെ വിമർശനം ഉയരുന്നു. ഒരു കാലത്ത് തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രമായിരുന്ന ഇടതുപക്ഷം ഇന്ന് അസംഘടിത തൊഴിലാളികൾക്കും യുവ തൊഴിലാളികൾക്കും അകന്ന ഘടനയായി തോന്നുന്നു. കരാർവത്കരണം, അസംഘടിത തൊഴിൽ, യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽ അസുരക്ഷ എന്നിവയിൽ പാർട്ടിയുടെ ഇടപെടൽ മുൻകാല തീവ്രത നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
Thomas Isaacയെക്കുറിച്ചും വിമർശനങ്ങൾ ശക്തമായി ഉയരുന്നു. കേരളത്തിലെ ധനകാര്യ പ്രതിസന്ധി, കിഫ്ബി നിക്ഷേപങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക തീരുമാനങ്ങളിലെ സുതാര്യതാ ചോദ്യങ്ങൾ എന്നിവ പൊതുസമൂഹത്തിൽ സംശയങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. തോമസ് ഐസക്ക് ഒരു ആശയപരമായ ഇടതുപക്ഷ ബൗദ്ധികനായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും, ധനകാര്യ നയങ്ങളുടെ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് പൊതുസമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടായ അസ്വസ്ഥത പാർട്ടി ഗൗരവമായി എടുത്തില്ല.
M A Babyയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയും ദേശീയതലത്തിലുള്ള സംഘടനാ പരാജയങ്ങളെക്കുറിച്ച് തുറന്ന ചർച്ച വേണം. കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ള ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഇടിവ്, വിദ്യാർത്ഥി-യുവജന മേഖലകളിലെ സ്വാധീനക്കുറവ്, തൊഴിലാളി സംഘടനകളുടെ ക്ഷയം, പുതിയ സാമൂഹിക പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിലെ പരാജയം — ഇതെല്ലാം ദേശീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പരിമിതികളെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.
കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക ഇടതുപക്ഷവും ഈ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവല്ല. വർഷങ്ങളായി ഇടതുപക്ഷ ഭരണത്തെ പുരോഗമനത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിനിധിയായി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന ഒരു ബൗദ്ധിക വർഗ്ഗം അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണത്തെ അതേ ശക്തിയിൽ വിമർശിച്ചില്ല. ഡൽഹിയിലെ ഫാസിസത്തിനെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തിയ പലരും തിരുവനന്തപുരത്തെ അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് മൗനം പാലിച്ചു. ഈ മൗനം ജനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു.
വിമർശന-സ്വയംവിമർശന സംസ്കാരം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആത്മാവായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് വിമർശിക്കുന്നവരെ സംഘടനക്കുള്ളിൽ സംശയത്തോടെ കാണുന്ന അവസ്ഥ രൂപപ്പെട്ടു. പാർട്ടി അംഗങ്ങൾ പോലും യഥാർത്ഥ അഭിപ്രായങ്ങൾ തുറന്ന് പറയാൻ മടിക്കുന്നു. ഇതാണ് താഴെത്തട്ടിൽ മൗന പ്രതിഷേധം വളരാൻ കാരണം.വിമർശന-സ്വയംവിമർശന സംസ്കാരം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആത്മാവായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് വിമർശിക്കുന്നവരെ സംഘടനക്കുള്ളിൽ സംശയത്തോടെ കാണുന്ന അവസ്ഥ രൂപപ്പെട്ടു. പാർട്ടി അംഗങ്ങൾ പോലും യഥാർത്ഥ അഭിപ്രായങ്ങൾ തുറന്ന് പറയാൻ മടിക്കുന്നു. ഇതാണ് താഴെത്തട്ടിൽ മൗന പ്രതിഷേധം വളരാൻ കാരണം.
2026ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അത് വ്യക്തമായി പ്രകടമായി. പല സ്ഥലങ്ങളിലും പാർട്ടി അംഗങ്ങളും അനുഭാവികളും തുറന്നല്ലെങ്കിലും യുഡിഎഫിന് വോട്ട് ചെയ്തു. ഇത് വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അച്ചടക്ക പ്രശ്നമല്ല; സംഘടനയുടെ മാനസികബന്ധം തകർന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്.
2021ലെ ടേം നിബന്ധന നടപ്പാക്കലും വലിയ തിരിച്ചടിയായി. അനുഭവസമ്പത്തുള്ള നേതാക്കളെ ഒരുമിച്ച് മാറ്റിനിർത്തിയത് സംഘടനാപരമായ സമതുലിതാവസ്ഥ തകർത്തു. രണ്ടാം മന്ത്രിസഭ രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ നിരാശയും അകൽച്ചയും ശക്തമായി. ബ്രാഞ്ചുകളും ലോക്കൽ കമ്മിറ്റികളും പല സ്ഥലങ്ങളിലും നിർജ്ജീവമായി.
അതേസമയം അധികാരത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ പാർട്ടിയിലേക്ക് എത്തിയ അവസരവാദികളുടെ സാന്നിധ്യം വർധിച്ചു. അവർക്ക് പാർട്ടിയോട് ആശയപരമായ പ്രതിബദ്ധതയല്ല ഉണ്ടായിരുന്നത്; വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളോടായിരുന്നു താൽപര്യം. അത്തരം ഘടകങ്ങൾ സംഘടനയുടെ ഗുണനിലവാരം ദുർബലമാക്കി.
കോടിയേരി സംഘടനയുടെ കർശനതയും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ സൗമ്യതയും ഒരുമിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന നേതാവായിരുന്നു. പ്രവർത്തകരെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നു. വിമർശകരെ ശത്രുവായി കണ്ടില്ല. പിണറായിയുടെ ആജ്ഞാശക്തിക്കും കോടിയേരിയുടെ അനുനയത്തിനുമിടയിലെ സമതുലിതാവസ്ഥയായിരുന്നു സിപിഎമ്മിന്റെ ശക്തി. ഇന്ന് ആ സമതുലിതാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
EP Jayarajan പോലുള്ള നേതാക്കളുടെ പിൻവലിയലും ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഭാഗമാണ്. ഒരുകാലത്ത് പാർട്ടിയുടെ തെരുവ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുഖങ്ങളായിരുന്ന നേതാക്കൾ ക്രമേണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റപ്പെട്ടു. ഇത് വെറും തലമുറമാറ്റമല്ല; വ്യത്യസ്ത ശബ്ദങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ക്ഷയമാണ്. വിമർശനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനുപകരം നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിച്ച രാഷ്ട്രീയശൈലി പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ മൗന സംസ്കാരം വളർത്തി.
ഈ മൗന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഇരകൾ ദളിത് തൊഴിലാളി സ്ത്രീകളും താഴെത്തട്ടിലെ പ്രവർത്തകരുമായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയം ഒരിക്കൽ ഏറ്റവും താഴെയുള്ള മനുഷ്യരുടെ ശബ്ദത്തെ അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തിയ പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇന്ന് ദളിത് തൊഴിലാളി സ്ത്രീകളുടെ യഥാർത്ഥ ശബ്ദങ്ങൾ പോലും പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ മങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീ സാന്നിധ്യം അക്കങ്ങളിൽ ഉണ്ടെങ്കിലും യഥാർത്ഥ തീരുമാനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ അവരുടെ സ്വാധീനം പരിമിതമാണ്. ഇത് സിപിഎമ്മിന്റെ ആശയപരമായ വലിയ വിരോധാഭാസമാണ്.
2026ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അത് വ്യക്തമായി പ്രകടമായി. പല സ്ഥലങ്ങളിലും പാർട്ടി അംഗങ്ങളും അനുഭാവികളും തുറന്നല്ലെങ്കിലും യുഡിഎഫിന് വോട്ട് ചെയ്തു. ഇത് വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അച്ചടക്ക പ്രശ്നമല്ല; സംഘടനയുടെ മാനസികബന്ധം തകർന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്.
ഇന്ന് സിപിഎമ്മിന് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരിച്ചുവരിക എന്നതല്ല. പാർട്ടിയുടെ ആത്മാവ് തിരിച്ചുപിടിക്കുകയാണ്. അതിന് പുതിയ മുഖങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. പുതിയ രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരം വേണം. വിമർശനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സംഘടനാ ജനാധിപത്യം വേണം. പ്രവർത്തകരെ കേൾക്കുന്ന നേതൃത്വം വേണം. ജനങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ തിരികെ വേണം.
ജനങ്ങൾ നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പ് വളരെ വ്യക്തമാണ്. വികസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം മാത്രം മതിയാകില്ല. മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയം കൂടി വേണം. അധികാരത്തിന്റെ കാഠിന്യത്തോടൊപ്പം അനുനയവും വേണം. കർശനതയ്ക്കൊപ്പം സൗമ്യതയും വേണം. കേൾക്കുന്ന നേതൃത്വം വേണം. വിമർശനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആത്മവിശ്വാസം വേണം.
Read more
സിപിഎം വീണ്ടും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കുമോ എന്നത് ഇനി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഗണിതത്തിന്റെ ചോദ്യമല്ല. അത് ആത്മപരിശോധനയുടെ ചോദ്യമാണ്. പാർട്ടി വീണ്ടും സ്വന്തം ആത്മാവ് തിരിച്ചുപിടിക്കുമോ എന്നതാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടുത്ത വലിയ ചോദ്യം.
