കേരളം ഇന്ന് ഒരു വിരോധാഭാസത്തിന്റെ നടുവിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. ഒരു ഭാഗത്ത് ഉയർന്ന മനുഷ്യ വികസന സൂചികകളും മികച്ച സാമൂഹിക ക്ഷേമ മാതൃകയും അഭിമാനത്തോടെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന സംസ്ഥാനമെന്ന വിശേഷണം. മറുവശത്ത് സ്വന്തം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലായി മാറിയ ലക്ഷക്കണക്കിന് അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതവും അവകാശങ്ങളും ഇന്നും അദൃശ്യമായി തുടരുന്നു. വർഷങ്ങളായി “അതിഥി തൊഴിലാളികൾ” എന്ന സ്നേഹപൂർവമായ വിശേഷണം നൽകി വരവേറ്റ ഇവർ ഇന്ന് നിശബ്ദമായി കേരളം വിട്ടുപോകാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ പലായനം വെറും തൊഴിലാളികളുടെ കുടിയേറ്റമാറ്റമല്ല; കേരളത്തിന്റെ ഭാവി സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നേരെയുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ്.
ഒരു നിമിഷം നമുക്ക് കേരളത്തെ നോക്കാം. കൊച്ചിയിലെ ഉയരുന്ന ഫ്ലാറ്റ് സമുച്ചയങ്ങൾ, ദേശീയപാത വികസനം, മെട്രോ റെയിൽ, തുറമുഖ പദ്ധതികൾ, കൃഷിയിടങ്ങളിലെ വിളവെടുപ്പ്, മത്സ്യസംസ്കരണ യൂണിറ്റുകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഇഷ്ടികശാലകൾ, പ്ലൈവുഡ് ഫാക്ടറികൾ—ഇവയിൽ എത്രയെണ്ണം അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കും? ഉത്തരേന്ത്യയിൽ നിന്നോ കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നോ എത്തിയ തൊഴിലാളികളെ ഒരു ദിവസം കേരളത്തിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചാൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നിശ്ചലമാകും. എന്നിട്ടും, അവർ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ ചർച്ചകളിൽ ഇന്നും അരികുകളിലാണ്.
ഇരുപത് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വിപണിയിൽ അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളുടെ സാന്നിധ്യം പരിമിതമായിരുന്നു. ഇന്ന് സ്ഥിതി മാറിയിരിക്കുന്നു. ബിഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഒഡീഷ, അസം, ഝാർഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ്, ത്രിപുര തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളാണ് കേരളത്തിലെ വിവിധ മേഖലകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ യുവാക്കൾ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും കുടിയേറിയതും വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം ഉയർന്നതോടെ ശാരീരികാധ്വാനം ആവശ്യമായ ജോലികളിൽ പ്രാദേശിക താൽപര്യം കുറഞ്ഞതും ഈ മാറ്റത്തിന് വഴിവെച്ചു.
പക്ഷേ ഇന്ന് ചിത്രം വീണ്ടും മാറുകയാണ്. കേരളത്തിലേക്ക് വരാൻ ഒരിക്കൽ തൊഴിലാളികൾ മത്സരിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ഇപ്പോൾ പലരും തിരികെ പോകാനോ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറാനോ ആലോചിക്കുന്നു. കാരണം കേരളം മാത്രം ഇനി ഉയർന്ന വേതനം നൽകുന്ന സംസ്ഥാനം അല്ല. തമിഴ്നാട്, കർണാടക, തെലങ്കാന, മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത് തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വ്യവസായ വികസനത്തോടൊപ്പം തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും വേതനനിരക്കുകളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ ആകർഷണം ക്രമേണ കുറയുന്നു.
ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കാരണം സാമ്പത്തികമാണ്. കേരളത്തിൽ വേതനം താരതമ്യേന ഉയർന്നതാണെങ്കിലും ജീവിതച്ചെലവ് അതിലും വേഗത്തിൽ ഉയരുന്നു. താമസത്തിനുള്ള വാടക, ഭക്ഷണച്ചെലവ്, യാത്രാചെലവ് എന്നിവ ഗണ്യമായി വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. പല തൊഴിലാളികളും എട്ട് മുതൽ പത്ത് പേർ വരെ ഇടുങ്ങിയ മുറികളിൽ കഴിയേണ്ടിവരുന്നു. ശുദ്ധജലമോ ശുചിമുറിയോ മതിയായ വായുസഞ്ചാരമോ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങൾ ഇന്നും വ്യാപകമാണ്. കേരളത്തിന്റെ നഗരവികസനത്തിന്റെ നിഴലിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ തൊഴിൽ ക്യാമ്പുകൾ മനുഷ്യാവകാശ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നവയാണ്.
സാമൂഹിക തലത്തിലും സ്ഥിതി ആശ്വാസകരമല്ല. “അതിഥി തൊഴിലാളികൾ” എന്ന പദപ്രയോഗം പൊതുവെ സ്വീകാര്യതയുടെ സൂചനയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും യാഥാർത്ഥ്യം പലപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമാണ്. കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളുടെ പേരുകൾ പ്രത്യേകം എടുത്തുപറയുന്ന മാധ്യമ പ്രവണത, അവരെ സംശയത്തോടെ കാണുന്ന സാമൂഹിക സമീപനം, ഭാഷാപരമായ വേർതിരിവ്, വീടുകൾ വാടകയ്ക്ക് നൽകുന്നതിലെ വിവേചനം എന്നിവ തൊഴിലാളികളിൽ അപരിചിതത്വവും സുരക്ഷിതത്വക്കുറവും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
കേരളത്തിന്റെ ജനസംഖ്യാപരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഈ സാഹചര്യത്തെ കൂടുതൽ ഗൗരവതരമാക്കുന്നു. സംസ്ഥാനം അതിവേഗം വയോജന സമൂഹമായി മാറുകയാണ്. ജനനനിരക്ക് കുറയുന്നു. തൊഴിൽ പ്രായത്തിലുള്ള ജനസംഖ്യയുടെ അനുപാതം താഴുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് മലയാളികൾ വിദേശത്തും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് നഗരങ്ങളിലും ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഈ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികൾ കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക യന്ത്രത്തെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന അദൃശ്യശക്തിയാണ്. അവർ തൊഴിലാളികൾ മാത്രമല്ല; കേരളത്തിന്റെ ഉൽപാദന വ്യവസ്ഥയുടെ അനിവാര്യ ഘടകമാണ്.
എന്നാൽ ഒരു അടിസ്ഥാന വിരോധാഭാസം ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഇവരെ ആശ്രയിക്കുന്നു. പക്ഷേ കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം അവരെ അവഗണിക്കുന്നു. കാരണം അവർ വോട്ടർമാരല്ല. പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും നിർണായക രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി അവർ മാറുന്നില്ല. അതിനാൽ അവരുടെ താമസം, ആരോഗ്യം, കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാഗ്ദാനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രവിഷയമാകുന്നില്ല. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഈ പരിമിതി തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു.
കോവിഡ്കാലം ഈ യാഥാർത്ഥ്യം തുറന്നുകാട്ടിയിരുന്നു. ലോക്ക്ഡൗൺ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ട് അനിശ്ചിതത്വത്തിലായി. പലരും സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ദിവസങ്ങളോളം കാത്തിരുന്നു. കേരളം ഭക്ഷണവും ക്യാമ്പുകളും ഒരുക്കി പ്രശംസ നേടിയെങ്കിലും അതേസമയം തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതം എത്രമാത്രം അസ്ഥിരമാണെന്ന് ആ കാലഘട്ടം വെളിപ്പെടുത്തി. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി വന്നാൽ ആദ്യം ആഘാതം നേരിടുന്നത് ഇവരാണെന്ന് വ്യക്തമായി.
കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഒരു പ്രധാന ചോദ്യമുണ്ട്: മനുഷ്യ വികസനത്തിന്റെ എല്ലാ സൂചികകളിലും മുന്നിലുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് സ്വന്തം തൊഴിൽശക്തിയുടെ വലിയൊരു വിഭാഗത്തിന് മാന്യമായ ജീവിതസാഹചര്യം ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല? ഇത് ഭരണപരമായ പരാജയം മാത്രമല്ല; സാമൂഹിക നീതിയുടെ ചോദ്യവുമാണ്.
തൊഴിലാളികളുടെ പലായനം തുടർന്നാൽ അതിന്റെ ആഘാതം ആദ്യം അനുഭവപ്പെടുക നിർമ്മാണ മേഖലയിലാണ്. ഇതിനകം പല പദ്ധതികളിലും തൊഴിലാളി ക്ഷാമം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് കൃഷി, മത്സ്യസംസ്കരണം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ, സേവനമേഖല എന്നിവയിലേക്കും പ്രതിസന്ധി വ്യാപിക്കും. തൊഴിലാളികളുടെ കുറവ് വേതനച്ചെലവ് ഉയർത്തും. അത് ഉൽപാദനച്ചെലവിനെ ബാധിക്കും. ഒടുവിൽ വിലക്കയറ്റത്തിലേക്കും വികസന പദ്ധതികളുടെ കാലതാമസത്തിലേക്കും നയിക്കും.
ഇത് വെറും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയല്ല. കേരളം സ്വയം കാണുന്ന പുരോഗമന സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതിച്ഛായയെയും ഇത് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. തൊഴിലാളി അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനമാണ് കേരളം. ട്രേഡ് യൂണിയൻ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചരിത്രവും തൊഴിലാളി സംരക്ഷണ നിയമങ്ങളുടെ ശക്തമായ പാരമ്പര്യവും കേരളത്തിനുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ചരിത്രം അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളിലേക്കും ഒരുപോലെ വ്യാപിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം നാം സത്യസന്ധമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
പരിഹാരം അസാധ്യമല്ല. തൊഴിലാളികൾക്ക് മാന്യമായ താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണം. ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ്, അപകട ഇൻഷുറൻസ്, സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ എന്നിവ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കണം. കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കണം. ബഹുഭാഷാ സേവനകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കണം. വേതന തട്ടിപ്പുകൾക്കും ചൂഷണത്തിനുമെതിരെ വേഗത്തിലുള്ള പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം വേണം. അതിലുപരി, അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളെ കേരളത്തിന്റെ വികസന പങ്കാളികളായി അംഗീകരിക്കുന്ന സാമൂഹിക ബോധം വളർത്തിയെടുക്കണം.
ഇന്ന് കേരളം ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവിലാണ്. ഒരുകാലത്ത് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ മലയാളി തൊഴിലാളികളെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ ഇന്ന് കേരളം അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം അംഗീകരിക്കാതെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയില്ല. “അതിഥി” എന്ന പദം സൗഹൃദപരമാണെങ്കിലും അത് താൽക്കാലികതയുടെ സൂചന കൂടിയാണ്. യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇവർ അതിഥികളല്ല. കേരളത്തിന്റെ റോഡുകൾ പണിയുന്നവരും കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നവരും വിളവെടുപ്പ് നടത്തുന്നവരും മത്സ്യം സംസ്കരിക്കുന്നവരും ഹോട്ടലുകളിൽ ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നവരുമാണ്. അവർ ഇല്ലാതെ കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ അപൂർണ്ണമാണ്.
Read more
അതിനാൽ അന്യസംസ്ഥാന തൊഴിലാളികളുടെ പലായനം ഒരു തൊഴിൽ പ്രശ്നമല്ല; കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഉയരുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യമാണ്. അവരെ വെറും തൊഴിൽശക്തിയായി കാണണോ, അതോ അവകാശങ്ങളുള്ള മനുഷ്യരായി അംഗീകരിക്കണോ എന്നതാണ് കേരളം തീരുമാനിക്കേണ്ടത്. ആ തീരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാകും നാളെയുടെ കേരളം നിർമ്മിക്കപ്പെടുക.
