ഇന്ന് നേരിടുന്ന വിലക്കയറ്റവും അതിനെത്തുടർന്നുള്ള സാമൂഹിക–രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയും വ്യക്തികളില്ലാത്ത, മുഖമില്ലാത്ത ഒരു സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക അപകടമല്ല. അതിന് വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. ആ ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന പേര് മുൻ പ്രസിഡന്റ് തന്നെയാണ്. ഇറാന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ എല്ലാ അധികാരങ്ങളും ഒരാൾക്കു മാത്രം ചുമത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന വാദം ശരിയായിരിക്കാം. എന്നാൽ വിലക്കയറ്റം ജനങ്ങളെ തെരുവിലിറക്കിയ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഭരണതലവനെന്ന നിലയിൽ രാഷ്ട്രീയവും നൈതികവുമായ ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ നിന്ന് റൈസിക്ക് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാവില്ല.
റൈസി ഭരണത്തിലേറിയപ്പോൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തത് “നീതിയുള്ള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ”യും “സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം ലഘൂകരിക്കുന്ന ഭരണവും” ആയിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഇറാൻ കണ്ടത് അതിന്റെ വിപരീതമാണ്. Inflation നിയന്ത്രണാതീതമായി. കറൻസി മൂല്യം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലകളിലേക്കു വീണു. ഭക്ഷ്യവിലകളും വാടകയും മരുന്ന് ചെലവുകളും സാധാരണക്കാരന്റെ കൈവശത്തുനിന്ന് പൂർണമായും വഴുതിപ്പോയി. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ റൈസി ഭരണകൂടം സ്വീകരിച്ച ഭാഷയും സമീപനവും തന്നെയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളുടെ രൂക്ഷ വിമർശനങ്ങൾക്ക് കാരണമായത്.
അന്താരാഷ്ട്ര പത്രങ്ങളിൽ വന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഒരു കാര്യം ആവർത്തിച്ചു ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു: റൈസി സർക്കാർ വിലക്കയറ്റത്തെ ഒരു ഭരണപരാജയമായി അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. പകരം, എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഉത്തരവാദിത്വം “അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾ” എന്ന ഒരൊറ്റ വാക്കിലേക്ക് ചുരുക്കി. ഉപരോധങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ വലിയ ആഘാതം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ, വിദേശ പത്രങ്ങൾ ചോദിച്ചത് ഇതാണ്: ഉപരോധങ്ങൾക്കിടയിലും സാമൂഹ്യസുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്താനും അഴിമതി നിയന്ത്രിക്കാനും വിലനിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കാനും റൈസി സർക്കാർ എന്തു ചെയ്തു? ഈ ചോദ്യത്തിന് വ്യക്തമായ മറുപടി ഭരണകൂടത്തിൽ നിന്നുണ്ടായില്ല.
പല അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകരും റൈസിയുടെ ഭരണത്തെ “securitisation of economic failure” എന്ന ആശയത്തിലൂടെയാണ് വിലയിരുത്തിയത്. അതായത്, സാമ്പത്തിക പരാജയങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയമായി വിശദീകരിക്കാനും പരിഹരിക്കാനും പകരം, അവയെ സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന സമീപനം. വിലക്കയറ്റത്തിനെതിരെ തെരുവിലിറങ്ങിയ ജനങ്ങളെ റൈസി സർക്കാർ കണ്ടത് സാമ്പത്തിക വേദന പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൗരന്മാരായി അല്ല, മറിച്ച് “ക്രമസമാധാന പ്രശ്നം” സൃഷ്ടിക്കുന്നവരായി. ഈ സമീപനം അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളിൽ ശക്തമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. “Inflation is being policed, not solved” എന്ന നിരീക്ഷണം പല ലേഖനങ്ങളിലും ആവർത്തിച്ചു.
റൈസിയുടെ ഭരണകാലത്തെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിമർശനം അഴിമതിയോടുള്ള മൗനം ആയിരുന്നു. വിദേശ പത്രങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്, Inflation ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിച്ചത് സാധാരണ ജനങ്ങളെ ആയപ്പോഴും, ഭരണകൂടത്തോട് ചേർന്നിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ശക്തികൾക്ക് വിലക്കയറ്റം പോലും ലാഭത്തിനുള്ള അവസരമായി മാറിയെന്നതാണ്. ഭക്ഷ്യ ഇറക്കുമതി, കറൻസി അലോട്ട്മെന്റ്, ഇന്ധന വിതരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾ നിർണായകമാകുമ്പോൾ, വിപണി ജനങ്ങൾക്ക് എതിരായിത്തീരും. ഈ ഘടനയെ തകർക്കാൻ റൈസി സർക്കാർ തയ്യാറായില്ലെന്ന വിമർശനം ശക്തമാണ്. മറിച്ച്, അഴിമതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ശബ്ദങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയതോടെ, സാമ്പത്തിക പ്രശ്നം നൈതിക പ്രതിസന്ധിയായി കൂടി മാറി.
അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റൈസിയുടെ ഭരണത്തെ ഒരു “missed moment” ആയി കൂടി വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഉപരോധങ്ങൾക്കിടയിലും ആഭ്യന്തരമായി പരിഷ്കാരങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനും ജനവിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും കഴിയുമായിരുന്ന ഒരു ഘട്ടം. എന്നാൽ റൈസി സർക്കാർ തെരഞ്ഞെടുത്തത് അധികാര കേന്ദ്രീകരണവും വിമർശന നിയന്ത്രണവും ആയിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, Inflation ഒരു നയപരമായ വെല്ലുവിളിയിൽ നിന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ കലാപസാധ്യതയായി മാറി.
സാമൂഹികമായി, റൈസി ഭരണകാലത്ത് വിലക്കയറ്റം കുടുംബങ്ങളെ അകത്തുനിന്ന് തകർത്തുവെന്ന് വിദേശ ലേഖനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽഭാരം വർധിച്ചു, യുവജനങ്ങളുടെ ഭാവി അനിശ്ചിതമായി, മധ്യവർഗ്ഗം ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അതിരിലേക്ക് നീങ്ങി. ഈ സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ റൈസി ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനകളിൽ പ്രതിഫലിച്ചില്ല. അവിടെ ഇന്നും സംസാരിച്ചത് “ദേശീയ പ്രതിരോധം”യും “വിദേശ ശത്രുക്കൾ”യും കുറിച്ചാണ്. ജനജീവിതത്തിന്റെ ദൈനംദിന വേദന രാഷ്ട്രീയ സംഭാഷണത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായി.
അന്താരാഷ്ട്ര പത്രങ്ങളുടെ വിമർശനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശക്തമായത് ഈ ചോദ്യമാണ്: ഒരു ഭരണകൂടം ജനങ്ങളെ ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് തള്ളുമ്പോൾ, അതിന്റെ നൈതിക അധികാരം എത്രത്തോളം നിലനിൽക്കും? റൈസി ഭരണകാലത്തെ Inflation ഈ ചോദ്യത്തെ തെരുവിലിറക്കിയതാണ്. പ്രതിഷേധങ്ങൾ വെറും വിലക്കയറ്റത്തിനെതിരായ പ്രതികരണമല്ല; അവ ഭരണത്തിന്റെ ന്യായത ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്. ഇത് തിരിച്ചറിയാൻ റൈസി സർക്കാർ പരാജയപ്പെട്ടു.
അതിനാൽ ഇറാനിലെ വിലക്കയറ്റത്തെ വെറും അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളുടെ ഫലമായി മാത്രം വായിക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി സൗകര്യപ്രദമായ ഒരു ചുരുക്കവായനയാണ്. യാഥാർത്ഥ്യം അതിനേക്കാൾ കഠിനമാണ്. ഉപരോധങ്ങൾ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിച്ചു, പക്ഷേ ആ സമ്മർദ്ദം എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചത് റൈസി സർക്കാരാണ്. സാമൂഹ്യസുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തിയതും, സാമ്പത്തിക വിമർശനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ വിരോധമായി പുനർനിർവചിച്ചതും, Inflation-നെ ഒരു മനുഷ്യപ്രശ്നത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഭരണപ്രതിസന്ധിയായി മാറ്റി.
Read more
ഇറാനിലെ ഈ അനുഭവം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും ഒരു മുന്നറിയിപ്പായി മാറുന്നു. ഭരണതലവന്മാർ സാമ്പത്തിക പരാജയങ്ങളെ വിദേശ കാരണങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിമാറ്റുമ്പോൾ, ജനജീവിതം അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. റൈസി ഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പരാജയം ഇതുതന്നെയാണ്: വിലക്കയറ്റത്തെ മനുഷ്യരുടെ വേദനയായി കാണാൻ കഴിയാതെ, അത് ഒരു വാചകപ്രശ്നമായി മാത്രം കാണുന്ന കാഴ്ചപ്പാട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ Inflation ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. കാരണം ഇത് ഒരു കണക്കിന്റെ പ്രശ്നമല്ല; അധികാരവും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തകരുന്ന ഒരു ചരിത്രഘട്ടത്തിന്റെ പേരാണ്.
