സോണിയയുടെ പുസ്തകത്തിലെ പെൻഗ്വിൻ്റെ പിന്മാറ്റം: അദൃശ്യ സെൻസർഷിപ്പിൽ ശ്വാസംമുട്ടുന്ന ജനാധിപത്യം

മുൻ കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷ സോണിയാ ഗാന്ധിയുടെ വരാനിരിക്കുന്ന ഓർമക്കുറിപ്പായ ‘ബിലോങ്ങിങ്: എ ജേർണി ഓഫ് ലവ്’ എന്ന പുസ്തകം ഇന്ത്യയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്നും പ്രമുഖ പ്രസാധകരായ പെൻഗ്വിൻ റാൻഡം ഹൗസ് പിന്മാറിയെന്ന വാർത്ത കേവലം ഒരു പ്രസാധക തർക്കമായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. ഇന്ത്യയിലെ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ സ്വതന്ത്ര അഭിപ്രായ പ്രകടനങ്ങൾക്കും വിമർശന സ്വരങ്ങൾക്കും നേരിടേണ്ടി വരുന്ന വെല്ലുവിളികളുടെയും അദൃശ്യമായ സെൻസർഷിപ്പുകളുടെയും വ്യക്തമായ സൂചനയാണ് ഈ സംഭവം നൽകുന്നത്.

ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് അധികാരത്തിലുള്ളവരെ വിമർശിക്കുന്ന കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പ്രസാധകർ മടികാണിക്കുന്നത് ഒരിക്കലും ആരോഗ്യകരമായ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ലക്ഷണമല്ല എന്ന വലിയ യാഥാർത്ഥ്യം നാം ഇവിടെ തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്.
​പുസ്തകത്തിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റണമെന്ന പ്രസാധകരുടെ ആവശ്യം സോണിയാ ഗാന്ധി നിരസിച്ചതാണ് പിന്മാറ്റത്തിന് കാരണമെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി, ആർ.എസ്.എസ്, ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തി തർക്കം എന്നീ അതീവ സെൻസിറ്റീവ് ആയ വിഷയങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ എഡിറ്റോറിയൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനാണ് പെൻഗ്വിൻ ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ഇത്തരം നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെയും ഭയത്തിന്റെയും ഫലമാണോ എന്ന സംശയം തികച്ചും സ്വാഭാവികമാണ്.

​കോൺഗ്രസ് നേതാവ് അശോക് ഗെഹ്‌ലോട്ടിനെപ്പോലുള്ളവർ ഇതിനെ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായും സെൻസർഷിപ്പായും വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിൽ വലിയൊരു ശതമാനം സത്യമുണ്ടെന്ന് കരുതേണ്ടി വരും. സ്വതന്ത്ര പ്രസാധകർക്കും മാധ്യമങ്ങൾക്കും മേൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ചെലുത്തുന്ന ഭീഷണിയുടെ ബാക്കിപത്രമായി വേണം ഈ പിന്മാറ്റത്തെ വിലയിരുത്താൻ. എന്നാൽ, മറുവശത്ത് ബി.ജെ.പിയുടെ വാദങ്ങളും നമ്മൾ കാണുന്നുണ്ട്. പുസ്തകത്തിലെ വിവരങ്ങൾ വസ്തുതാപരമായി പരിശോധിക്കുന്നത് ഒരു പ്രസാധകന്റെ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നും സോണിയാ ഗാന്ധിയുടെ ഓർമ്മകളും യാഥാർഥ്യവും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകൾ പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെന്നുമാണ് ബി.ജെ.പി നേതാവ് അമിത് മാളവ്യ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്.

ഒരു പരിധിവരെ ഈ വാദം സാങ്കേതികമായി ശരിയാണെങ്കിലും, വിമർശിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തികൾ അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവരാകുമ്പോൾ ഈ ‘വസ്തുതാ പരിശോധന’ എന്നത് അവരുടെ പ്രതിച്ഛായ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള വെറുമൊരു മയപ്പെടുത്തൽ തന്ത്രമായി മാറുന്നുണ്ടോ എന്നത് ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്. വിവാദം കൊഴുത്തതോടെ പെൻഗ്വിൻ ഇന്ത്യ നൽകിയ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം പലപ്പോഴും ഇത്തരം ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രസാധകർ സ്വീകരിക്കുന്ന ഒരു സുരക്ഷിത നിലപാട് മാത്രമായാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസാധകർ തങ്ങളല്ലെന്നും, എഡിറ്റോറിയൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ ഗ്രന്ഥകാരി വിസമ്മതിച്ചതുകൊണ്ടാണ് പിന്മാറിയതെന്ന വാദം പൂർണ്ണമായും ശരിയല്ലെന്നുമാണ് അവർ പറയുന്നത്.

എന്നാൽ രാജ്യത്തെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ വിശദീകരണം രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ പൂർണ്ണമായും മുഖവിലയ്ക്ക് എടുക്കാൻ സാധ്യതയില്ല. നെഹ്‌റു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രവും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അനുഭവങ്ങളും സ്വന്തം വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് യാതൊരു മറയുമില്ലാതെ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള സോണിയാ ഗാന്ധിയുടെ ശ്രമം ഭരണപക്ഷത്തെ തീർച്ചയായും അലോസരപ്പെടുത്തും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇതൊരു ശക്തമായ ആഖ്യാനങ്ങളുടെ പോരാട്ടം കൂടിയാണ്.

​ഈ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും പുസ്തകം വെളിച്ചം കാണുമെന്നത് ജനാധിപത്യ വിശ്വാസികൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുന്ന കാര്യമാണ്. അമേരിക്കൻ പ്രസാധകരായ ആൽഫ്രഡ് എ. നോഫ്ഫ് നവംബറിൽ പുസ്തകത്തിന്റെ ആഗോള റിലീസ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളതും, ഇന്ത്യയിൽ ഹാർപ്പർ കോളിൻസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റു പ്രസാധകർ പുസ്തകം ഏറ്റെടുക്കാൻ രംഗത്തുണ്ടെന്നതും ശുഭസൂചനയാണ്. അധികാരികൾക്ക് അഹിതമായ സത്യങ്ങളും ഓർമ്മകളും അടങ്ങുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തുക തന്നെ വേണം. കാരണം, ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പും ആരോഗ്യവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ അഭിപ്രായങ്ങളെയും വിമർശനങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള അതിന്റെ വിശാലതയിലാണ്.