തീക്കനലിൽ നടന്ന് ചർച്ചാമേശയിൽ തണുത്തുപോയോ CJP?

ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്. ഒരു പ്രക്ഷോഭം പരാജയപ്പെടുന്നത് പലപ്പോഴും തെരുവിലല്ല; ചർച്ചാമേശയിലാണ്. മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭരണകൂടത്തെ പ്രതിരോധിക്കാം. പക്ഷേ, ഭരണകൂടത്തെ നിയമപരമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നത് രേഖാമൂലമുള്ള ധാരണകൾക്ക് മാത്രമാണ്.

CJP നയിച്ച സമീപകാല ദേശീയ പ്രക്ഷോഭം ഈ യാഥാർഥ്യത്തിലേക്കാണ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത്. തെരുവുകളിൽ വലിയ ജനപിന്തുണ നേടിയ സമരം, സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ദേശീയ ചർച്ചയായി മാറി. ഒടുവിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരുമായി ചർച്ച നടത്തി സമരം പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അതിന് ശേഷമുള്ള സംഭവവികാസങ്ങൾ ഒരു നിർണായക ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തുന്നത്: ചർച്ചയിൽ രാഷ്ട്രീയ വിജയം നേടിയോ, അതോ ഭരണപരമായ തന്ത്രത്തിൽ അകപ്പെട്ടുപോയോ?

ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർക്കെതിരായ കേസുകൾ രാജ്യവ്യാപകമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വ്യക്തമായ രേഖാമൂലമുള്ള ധാരണ പൊതുസമക്ഷം വന്നിട്ടില്ല എന്നതാണ്. അത് ശരിയാണെങ്കിൽ, പ്രശ്നം വെറും ഒരു നിയമസാങ്കേതികതയല്ല; ഫെഡറൽ ഭരണഘടനയുടെ ഘടനയെ രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിച്ച ഭരണകൂടത്തിന്റെ മേൽക്കൈയാണ്.

ഡൽഹിയിൽ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. ഡൽഹി പോലീസ് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. അതിനാൽ അവിടുത്തെ കേസുകളിൽ കേന്ദ്രത്തിന് നേരിട്ട് ഇടപെടാനുള്ള ഭരണപരമായ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ ബിഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, മഹാരാഷ്ട്ര, അസം തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കേസുകൾ അതത് സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെയും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെയും അധികാരപരിധിയിലാണ്. അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ കേന്ദ്രം “ഞങ്ങൾ നടപടികൾക്ക് അനുകൂലമാണ്” എന്ന് പറയുകയും, സംസ്ഥാനങ്ങൾ “ഞങ്ങൾക്ക് ഔദ്യോഗിക നിർദ്ദേശമൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല” എന്ന് പറയുകയും ചെയ്താൽ, അതിനിടയിൽ കുടുങ്ങുന്നത് സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥികളും യുവാക്കളുമാണ്.

ഇതാണ് ഭരണഘടനാപരമായ ഫെഡറലിസത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർഥ്യം. ഒരു ദേശീയ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടം ദേശീയ തലത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ ധാരണയിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല; അത് സംസ്ഥാന ഭരണകൂടങ്ങളുടെ നിയമപരമായ നടപടികളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദേശീയ തലത്തിലുള്ള ചർച്ചകളിൽ, രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ രീതിയിൽ നടപ്പാക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് നിർണായകമാണ്.

ഈ സംഭവവികാസം മറ്റൊരു വലിയ പാഠവും നൽകുന്നു. ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയം തെരുവിലെ ആവേശം കൊണ്ട് മാത്രം ജയിക്കാനാകില്ല. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പിന്തുണ ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തെ ഉയർത്തിയേക്കാം; എന്നാൽ ഭരണകൂടം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നിയമഭാഷയിലൂടെയും ഭരണഘടനാപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെയുമാണ്. ആ ഭാഷ മനസ്സിലാക്കാതെ നടത്തുന്ന ചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും സമരത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടങ്ങളെ നിയമപരമായ അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടും.

ചരിത്രത്തിലെ എല്ലാ വലിയ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കും പിന്നിൽ അനുഭവസമ്പന്നരായ രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളും ഭരണഘടനാ വിദഗ്ധരും നിയമജ്ഞരും ഉണ്ടായിരുന്നു. കാരണം, ചർച്ച എന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗമല്ല; ഓരോ വാചകത്തിനും നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതമുള്ള ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. അവിടെ വാക്കാലുള്ള ഉറപ്പുകൾക്കപ്പുറം, രേഖാമൂലമുള്ള ഉറപ്പുകളാണ് പിന്നീട് കോടതികളിലും ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ടാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്ന വിമർശനം ഗൗരവത്തോടെ പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടത്. സമരം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രാജ്യവ്യാപകമായി കേസുകൾ സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ എഴുത്തുപരമായ ഉറപ്പുകൾ ആവശ്യപ്പെടേണ്ടതായിരുന്നോ? കേന്ദ്രത്തിന്റെയും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും അധികാരപരിധി കണക്കിലെടുത്ത് പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ ചർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതായിരുന്നോ? ഇവ രാഷ്ട്രീയ കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളല്ല; മറിച്ച് ഭാവിയിലെ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ തന്ത്രപരമായ ചോദ്യങ്ങളാണ്.

ചൊവ്വാഴ്ചയ്ക്കകം കേസുകൾ പിൻവലിക്കണമെന്ന് CJP ആവശ്യപ്പെടുന്നത് രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമമായി കാണാം. എന്നാൽ ഭരണഘടനാപരമായ സംവിധാനത്തിൽ ആ ആവശ്യം നടപ്പാക്കാൻ ആവശ്യമായ നിയമപരമായ ഉപാധികൾ മുമ്പേ ഉറപ്പാക്കിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അത് നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ സങ്കീർണ്ണതകൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത നിലനിൽക്കും.

ഈ സംഭവത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും പഠിക്കേണ്ട ഒരു പാഠമുണ്ട്. സമരത്തിന്റെ വിജയം തെരുവിൽ എത്ര പേരെ അണിനിരത്തിയെന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാനാവില്ല. ചർച്ചാമേശയിൽ ഭരണകൂടത്തെ എത്രത്തോളം നിയമപരമായി ബാധ്യതപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നതാണ് അന്തിമ മാനദണ്ഡം.

തീക്കനലിൽ പിറന്ന ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ചർച്ചാമേശയിൽ തണുത്തുപോകാതിരിക്കണമെങ്കിൽ, വികാരത്തോടൊപ്പം ഭരണഘടനാപരമായ ദീർഘവീക്ഷണവും, ജനപിന്തുണയോടൊപ്പം നിയമപരമായ കൃത്യതയും, ആവേശത്തോടൊപ്പം അനുഭവത്തിന്റെ വിവേകവും അനിവാര്യമാണ്. ജനാധിപത്യത്തിൽ ഒരു സമരത്തിന്റെ അവസാന മുദ്രാവാക്യം തെരുവിലല്ല മുഴങ്ങുന്നത്; അതിന്റെ അവസാന വാചകം പലപ്പോഴും ഒരു ഔദ്യോഗിക രേഖയിലാണ് എഴുതപ്പെടുന്നത്.