ചൂടും ദുരന്തമാകുമ്പോൾ: ഇന്ത്യ നേരിടുന്ന പുതിയ വെല്ലുവിളി

ഇന്ത്യയിൽ അത്യുഷ്ണം ഇനി വെറും കാലാവസ്ഥാ പ്രശ്നമല്ല. അത് ഔദ്യോഗികമായി ഒരു ദുരന്തമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ചൂടുതരംഗത്തെയും ഇടിമിന്നലിനെയും പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം രാജ്യത്തിന്റെ ദുരന്തനിവാരണ നയത്തിൽ വലിയ മാറ്റമാണ്. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഫലം ചൂടുതരംഗത്തെ നേരിടാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ദുരന്തനിവാരണ ഫണ്ട് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെന്നതാണ്. ഇതുവരെ വെള്ളപ്പൊക്കം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, മണ്ണിടിച്ചിൽ തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചിരുന്ന പ്രാധാന്യം ചൂടിന് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ചൂട് പതുക്കെ മനുഷ്യജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നതിനാൽ അതിന്റെ നാശം പലപ്പോഴും കണക്കുകളിലും ഭരണസംവിധാനത്തിലും വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ചൂടിനെ ‘അദൃശ്യ കൊലയാളി’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇപ്പോഴത്തെ തീരുമാനം ആ സമീപനത്തിൽ വലിയ മാറ്റം വരുത്തുകയാണ്.

2026 മുതൽ 2031 വരെയുള്ള കാലത്തേക്കുള്ള ദുരന്തനിവാരണ ഫണ്ടിന്റെ പുതിയ മാർഗരേഖയിലാണ് ചൂടുതരംഗവും ഇടിമിന്നലും ഉൾപ്പെടുത്തിയത്. രാജ്യത്തെ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാൻ നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന വലിയൊരു തുക ഇനി ചൂടുതരംഗത്തെ നേരിടുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കാം. നേരത്തെ ഒരു സംസ്ഥാനം ചൂടുതരംഗത്തെ പ്രാദേശിക ദുരന്തമായി പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ മാത്രമേ അതിനായി ദുരന്തഫണ്ടിന്റെ പരിമിതമായൊരു ഭാഗം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. അതിനാൽ പല സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ചൂടിനെ നേരിടാൻ ആവശ്യമായ പണം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ ചൂടുതരംഗത്തിന് ചുഴലിക്കാറ്റിനും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനും ലഭിക്കുന്നതുപോലുള്ള ഔദ്യോഗിക പരിഗണന ലഭിക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ ഏകദേശം 36 സംസ്ഥാന-കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽ 23 എണ്ണവും ചൂടുതരംഗത്തിന് സാധ്യതയുള്ളവയാണ് എന്നത് ഈ തീരുമാനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ ചൂടിന്റെ സ്വഭാവവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. താപനില മാത്രം ഉയരുന്നതല്ല പ്രശ്നം. അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഈർപ്പം കൂടുന്നു. രാത്രിയിലെ ചൂടും കുറയുന്നില്ല. പകൽ ശരീരം ഏറ്റുവാങ്ങിയ ചൂടിൽ നിന്ന് രാത്രി വിശ്രമിക്കാനും ശരീരം തണുപ്പിക്കാനും കഴിയാതെ വരുന്നു. മുംബൈ, അഹമ്മദാബാദ്, ചെന്നൈ, ബെംഗളൂരു തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ ചൂടുള്ള രാത്രികൾ വർധിച്ചുവരുന്നതായി പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിലും ഈർപ്പം കൂടുന്ന പ്രവണത കാണാം. ഉയർന്ന ചൂടും ഉയർന്ന ഈർപ്പവും ഒരുമിച്ചാകുമ്പോൾ മനുഷ്യശരീരത്തിന് അത് കൂടുതൽ അപകടകരമാകും. വിയർപ്പിലൂടെ ശരീരം തണുപ്പിക്കാനുള്ള സ്വാഭാവിക കഴിവ് കുറയുന്നതാണ് കാരണം.

ചൂടിന്റെ ആഘാതം എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുന്നില്ല. വയോധികർ, ചെറിയ കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകൾ, പുറംതൊഴിലാളികൾ, കർഷകർ, നിർമാണ തൊഴിലാളികൾ, തെരുവുകച്ചവടക്കാർ തുടങ്ങിയവരാണ് കൂടുതൽ അപകടത്തിൽ. ഹൃദ്രോഗം, ശ്വാസകോശ രോഗം, വൃക്കരോഗം, പ്രമേഹം തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുള്ളവർക്കും ചൂട് കൂടുതൽ ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ദരിദ്രരാണ് പലപ്പോഴും ചൂടിനെ നേരിടാൻ ഏറ്റവും കുറവ് സൗകര്യമുള്ളവർ. എയർ കണ്ടീഷൻ ചെയ്ത മുറികളും തണുത്ത വെള്ളവും വൈദ്യുതിയും ലഭിക്കുന്ന ഒരാളെയും ഉച്ചവെയിലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിയെയും ഒരേ രീതിയിൽ ചൂട് ബാധിക്കില്ല. അതിനാൽ ചൂട് ഒരു കാലാവസ്ഥാ പ്രശ്നം മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക അസമത്വത്തിന്റെ പ്രശ്നം കൂടിയാണ്.

ഇന്ത്യ ഇതിനകം തന്നെ ചൂടിനെ നേരിടാൻ പല നഗരങ്ങളിലും ജില്ലകളിലും Heat Action Plans നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക, കുടിവെള്ളം ലഭ്യമാക്കുക, ആശുപത്രികളെ തയ്യാറാക്കുക, ചൂട് കൂടുതലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക, വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം നിശ്ചയിക്കുക തുടങ്ങിയവയാണ് ഇത്തരം പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യം. 300-ലധികം നഗരങ്ങളും ജില്ലകളും ഇത്തരം പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നത് ഒരു നല്ല തുടക്കമാണ്. എന്നാൽ ചൂട് വരുമ്പോൾ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന അടിയന്തര പദ്ധതികളായി ഇവ മാറരുത്. ചൂടിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കുന്ന സ്ഥിരമായ സംവിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് പ്രധാനമായും വേണ്ടത്.

നഗരങ്ങളുടെ വളർച്ചയും ചൂടും തമ്മിൽ വലിയ ബന്ധമുണ്ട്. മരങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റി കോൺക്രീറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളും റോഡുകളും മാത്രം വർധിപ്പിക്കുന്ന നഗരങ്ങളിൽ ചൂട് കൂടുതൽ അനുഭവപ്പെടും. തുറന്ന സ്ഥലങ്ങൾ, മരങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ, കായലുകൾ, പച്ചപ്പുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ കുറയുമ്പോൾ നഗരങ്ങൾ കൂടുതൽ ചൂടാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ചൂടിനെ നേരിടാനുള്ള പണം ആശുപത്രികൾക്കും അടിയന്തര രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും മാത്രമല്ല, നഗരങ്ങളെ തണുപ്പിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കണം. കൂടുതൽ മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുക, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ തണൽ ഒരുക്കുക, കുടിവെള്ളം ഉറപ്പാക്കുക, ജലാശയങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, കെട്ടിടങ്ങളുടെ രൂപകൽപ്പനയിൽ ചൂട് കുറയ്ക്കുന്ന രീതികൾ കൊണ്ടുവരിക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ അതിന്റെ ഭാഗമാകണം.

തൊഴിലാളികളുടെ കാര്യത്തിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകൾക്ക് വീടിനകത്ത് ഇരുന്ന് ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. കർഷകർ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, നിർമാണ തൊഴിലാളികൾ, റോഡ് തൊഴിലാളികൾ, ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾ, ഡെലിവറി തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങി നിരവധി പേർ നേരിട്ട് വെയിലിലും ചൂടിലും ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഇവർക്ക് ആവശ്യമായ വിശ്രമസമയം, കുടിവെള്ളം, തണൽ, ജോലി സമയത്തിലെ മാറ്റം തുടങ്ങിയവ ഉറപ്പാക്കണം. ചൂടിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത് ആരോഗ്യത്തിന് അപകടകരമാണെങ്കിൽ അതിനെ ഒരു തൊഴിൽസുരക്ഷാ പ്രശ്നമായി തന്നെ കാണണം. അല്ലെങ്കിൽ ദുരന്തനിവാരണ ഫണ്ട് ലഭിച്ചാലും അതിന്റെ ഗുണം ഏറ്റവും കൂടുതൽ അപകടം നേരിടുന്ന മനുഷ്യരിലേക്ക് എത്തില്ല.

ചൂടുതരംഗത്തെ പ്രകൃതിദുരന്തമായി അംഗീകരിച്ചതോടെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് വലിയൊരു അവസരം ലഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ചൂട് വരുമ്പോൾ രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടത്തുക എന്നതിൽ നിന്ന് ചൂട് മൂലമുള്ള ദുരന്തങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ മുൻകൂട്ടി തയ്യാറെടുക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറണം. ഓരോ നഗരത്തിനും ഗ്രാമത്തിനും സ്വന്തം ചൂട് പ്രതിരോധ പദ്ധതി വേണം. ആരോഗ്യസംവിധാനം, കുടിവെള്ളം, തൊഴിൽ, നഗരാസൂത്രണം, കൃഷി, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങി എല്ലാ മേഖലകളിലും ചൂടിന്റെ ആഘാതം പരിഗണിക്കണം.

ചൂട് പ്രകൃതിയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല. നമ്മൾ എങ്ങനെ നഗരങ്ങൾ പണിയുന്നു, എങ്ങനെ ആളുകൾ ജോലി ചെയ്യുന്നു, എങ്ങനെ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കുന്നു, എങ്ങനെ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനം ഒരുക്കുന്നു എന്നതുമായും അതിന് ബന്ധമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ചൂടിനെ നേരിടാനുള്ള പോരാട്ടവും പല മേഖലകളിലായി നടക്കേണ്ടതാണ്. ദുരന്തത്തിന്റെ പട്ടികയിൽ ചൂടിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയതുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെടില്ല. ആ തീരുമാനത്തിനൊപ്പം പണവും പദ്ധതികളും ഉത്തരവാദിത്തവും കൃത്യമായി എത്തണം.

ഇന്ത്യ ഇപ്പോൾ നേരിടുന്ന ഈ വെല്ലുവിളി ഭാവിയിൽ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകാനാണ് സാധ്യത. അതിനാൽ ചൂടിനെ ഒരു താൽക്കാലിക വേനൽക്കാല പ്രശ്നമായി കാണാതെ പുതിയ കാലത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ അപകടമായി കാണേണ്ട സമയമാണിത്. മനുഷ്യർക്ക് സുരക്ഷിതമായി ജീവിക്കാനും ജോലി ചെയ്യാനും കഴിയുന്ന നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും നിർമ്മിക്കുകയാണ് യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം. അതിന് കഴിഞ്ഞാൽ ചൂടുതരംഗത്തെ ദുരന്തമായി പ്രഖ്യാപിച്ച തീരുമാനം ഒരു ഭരണപരമായ ഉത്തരവ് മാത്രമാകില്ല; കാലാവസ്ഥാ മാറ്റത്തിന്റെ കാലത്ത് മനുഷ്യജീവിതത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന പുതിയൊരു നയത്തിന്റെ തുടക്കമായി അത് മാറും.