6155 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി; ₹36,000 കോടിയുടെ നിക്ഷേപം; നാലു വർഷമായി കേരളത്തിന്റെ ഫയലിൽ പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾ

സംസ്ഥാനത്തിന് നേരിട്ട് ഒരു രൂപ പോലും മൂലധന ചെലവ് വഹിക്കാതെ 6155 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കാനും ₹36,000 കോടിയിലേറെ നിക്ഷേപം എത്തിക്കാനും കഴിയുന്ന പദ്ധതികൾ നാലു വർഷമായി തീരുമാനമാകാതെ കിടക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട്. കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ തെഹ്‌രി ഹൈഡ്രോ ഡവലപ്മെന്റ് കോർപറേഷൻ (ടിഎച്ച്ഡിസി) 2022ൽ കേരളത്തിൽ നിർമിക്കാൻ താൽപര്യം അറിയിച്ച 13 പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികളാണ് ഇപ്പോഴും യാഥാർഥ്യമാകാതെ നിൽക്കുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത വർഷംതോറും ഉയരുകയും വേനൽക്കാലത്ത് ജലലഭ്യത കുറയുകയും പുറത്തുനിന്നുള്ള വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ വലിയ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയാകുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇത്രയും വലിയ വൈദ്യുതി സംഭരണ–ഉൽപാദന ശേഷിയുള്ള പദ്ധതികൾ സംബന്ധിച്ച തീരുമാനം നീളുന്നത്.
ഒരു മെഗാവാട്ടിന് ഏകദേശം ആറു കോടി രൂപ നിക്ഷേപമെന്ന കണക്കിൽ ₹36,000 കോടിയിലേറെ നിക്ഷേപമാണ് ടിഎച്ച്ഡിസി മുന്നോട്ടുവച്ചത്. 2029ഓടെ പദ്ധതികൾ കമ്മിഷൻ ചെയ്യുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. പദ്ധതികളിൽനിന്ന് കേരളത്തിന് യൂണിറ്റിന് ഏകദേശം നാലര രൂപ നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി നൽകാൻ ടിഎച്ച്ഡിസി സന്നദ്ധമായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലുള്ളത്. ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന ഓരോ യൂണിറ്റിനും അഞ്ചു പൈസ വീതം റോയൽറ്റി, ജിഎസ്ടി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നികുതി വരുമാനം, പതിനായിരത്തിലേറെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ, പദ്ധതി പ്രദേശങ്ങളിലെ ടൂറിസം സാധ്യതകൾ എന്നിവയും സംസ്ഥാനത്തിന് ലഭിക്കാവുന്ന അധിക നേട്ടങ്ങളായി നിർദേശത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. 40 വർഷത്തിനു ശേഷം പദ്ധതി പൂർണമായും സംസ്ഥാനത്തിന് കൈമാറുമെന്ന വ്യവസ്ഥയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
എന്നാൽ പദ്ധതികൾ മുന്നോട്ടുപോകാത്തതിന്റെ കാരണം സംബന്ധിച്ച് വ്യത്യസ്ത വാദങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്. ടിഎച്ച്ഡിസിയുമായി ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ മുൻ സ്പെഷൽ ഓഫിസർ എ.കെ. വിജയകുമാർ, കെഎസ്ഇബിയിലെയും സംസ്ഥാന സർക്കാരിലെയും ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സമീപനമാണ് പദ്ധതികൾ തടസ്സപ്പെടാൻ കാരണമെന്ന് ആരോപിക്കുന്നു. പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മുപ്പതോളം തവണ കേരളത്തിലെത്തി മുഖ്യമന്ത്രിയെയും വൈദ്യുതി മന്ത്രിയെയും വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും കണ്ടിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. അതേസമയം മുൻ വൈദ്യുതി മന്ത്രി കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടിയുടെ വിശദീകരണം വ്യത്യസ്തമാണ്. കേരളത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ പദ്ധതികളാണ് പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികളെന്നും അവ നടപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ തീവ്രശ്രമം നടത്തിയിരുന്നുവെന്നും, എന്നാൽ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലാവധി അവസാനിച്ചതോടെ തുടർനടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാനായില്ലെന്നുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. അതിനാൽ പദ്ധതികൾ വൈകിയതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ആരുടേതെന്നത് ആരോപണങ്ങളിലൊതുങ്ങാതെ സർക്കാർ രേഖകളും കെഎസ്ഇബി ഫയലുകളും പരിശോധിച്ചാണ് വ്യക്തമാക്കേണ്ടത്.
കേന്ദ്ര ഊർജ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിർദേശത്തെ തുടർന്ന് ഇടുക്കിയിൽ 700 മെഗാവാട്ടും പള്ളിവാസലിൽ 600 മെഗാവാട്ടും ശേഷിയുള്ള പദ്ധതികളുടെ സാധ്യതാ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമായിരുന്നു ടിഎച്ച്ഡിസിയുമായി ചർച്ചകൾ നടന്നത്. തുടർന്ന് ഇടുക്കി, പള്ളിവാസൽ, കൽക്കി, ചെങ്കുളം, പൊന്മുടി, കല്ലാർകുട്ടി, ഷോളയാർ, പെരിങ്ങൽക്കുത്ത്, പറമ്പിക്കുളം, കക്കയം, ശിരുവാണി, ഇടമലയാർ തുടങ്ങിയ ജലവൈദ്യുതി മേഖലകളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് പദ്ധതികൾ നിർദേശിച്ചത്. ഇതിൽ ഇടുക്കി 700 മെഗാവാട്ട്, പള്ളിവാസൽ 600, കൽക്കി 375, ചെങ്കുളം 200, പൊന്മുടി 250, കല്ലാർകുട്ടി 200, ഷോളയാർ–ഇടമലയാർ 900, പെരിങ്ങൽക്കുത്ത് 350, ഷോളയാർ–പറമ്പിക്കുളം 300, കക്കയം 900, ശിരുവാണി–കാഞ്ഞിരപ്പുഴ 800, ശിരുവാണി–മലമ്പുഴ 800, ഇടമലയാർ 180 മെഗാവാട്ട് എന്നിങ്ങനെയാണ് നിർദേശിച്ച ശേഷികൾ.
പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് എന്നത് സാധാരണ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു വൈദ്യുതി സംഭരണ സംവിധാനമാണ്. ഉയർന്ന പ്രദേശത്തുള്ള ഒരു റിസർവോയറിൽനിന്ന് വെള്ളം താഴേക്ക് ഒഴുക്കി ടർബൈൻ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിച്ച ശേഷം ആ വെള്ളം താഴത്തെ സംഭരണിയിൽ ശേഖരിക്കുന്നു. വൈദ്യുതി ആവശ്യകത കുറവുള്ള സമയത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് സൗരോർജം കൂടുതലായി ലഭിക്കുന്ന പകൽ സമയത്ത്, അധിക വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ആ വെള്ളം വീണ്ടും ഉയർന്ന റിസർവോയറിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യുന്നു. വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഏറ്റവും ഉയരുന്ന സമയത്ത് അതേ വെള്ളം വീണ്ടും താഴേക്ക് ഒഴുക്കി വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കാം. അതുകൊണ്ടാണ് പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജിനെ ഒരു പുതിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി എന്നതിലുപരി വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിനുള്ള വലിയൊരു ബാറ്ററിയായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വലുതാണ്. സൗരോർജ ഉൽപാദനം പകൽ സമയത്ത് കൂടുതലാകുമ്പോൾ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുകയും ശേഷിക്കുന്ന വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളം ഉയർന്ന സംഭരണിയിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യാം. വൈകുന്നേരവും രാത്രിയും വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഉയരുമ്പോൾ സംഭരിച്ച വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് വൈദ്യുതി ഉൽപാദിപ്പിക്കാം. ഇതിലൂടെ സൗരോർജം പോലുള്ള ഇടവിട്ടുള്ള പുനരുപയോഗ ഊർജസ്രോതസ്സുകളെ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി ഗ്രിഡിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനും പീക്ക് സമയത്തെ വൈദ്യുതി ക്ഷാമം കുറയ്ക്കാനും കഴിയും. ഒരു തുള്ളി വെള്ളവും നിരന്തരം അതേ രീതിയിൽ പുനരുപയോഗിക്കാമെന്നതാണ് പദ്ധതികളുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന നേട്ടം. എന്നാൽ ‘വെള്ളം പാഴാകില്ല’ എന്നത് പൂർണമായ അർത്ഥത്തിൽ ശരിയല്ല; പമ്പിംഗിലും വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിലും ഊർജ നഷ്ടമുണ്ടാകും. അതിനാൽ പദ്ധതിയുടെ യഥാർഥ ഗുണം വെള്ളത്തിന്റെ അളവ് കൂട്ടുന്നതിലല്ല, വൈദ്യുതിയെ ആവശ്യമായ സമയത്തേക്ക് സംഭരിച്ച് തിരിച്ചെടുക്കുന്നതിലാണ്.
രാജ്യത്തെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇതിനകം ഈ സാധ്യത തിരിച്ചറിഞ്ഞ് മുന്നോട്ടുപോകുകയാണ്. തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, ഗുജറാത്ത്, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, തെലങ്കാന, മഹാരാഷ്ട്ര തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 25 മെഗാവാട്ടിനു മുകളിൽ ശേഷിയുള്ള പദ്ധതികളിൽനിന്നായി 7425.6 മെഗാവാട്ട് ശേഷി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. രാജ്യതലത്തിൽ 2032ഓടെ പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് ശേഷി ഏകദേശം 53,950 മെഗാവാട്ടായി ഉയർത്താനുള്ള ലക്ഷ്യവും മുന്നിലുണ്ട്. അതിനിടയിൽ 44 നദികളും നിരവധി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളും ഉള്ള കേരളം സ്വന്തം ജലവിഭവങ്ങളെയും നിലവിലുള്ള അണക്കെട്ടുകളെയും വൈദ്യുതി സംഭരണത്തിനായി എത്രമാത്രം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്ന ചോദ്യം കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുകയാണ്.
എന്നാൽ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ കെഎസ്ഇബിയെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതും ശരിയായ സമീപനമല്ല. പമ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് പദ്ധതികൾക്ക് വലിയ ഭൂവിനിയോഗം, വനമേഖലകളിലെ ഇടപെടൽ, ജലലഭ്യത, പരിസ്ഥിതി ആഘാതം, അണക്കെട്ടുകളുടെ സുരക്ഷ, ജൈവവൈവിധ്യം, പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം, വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിലേക്കുള്ള കണക്ടിവിറ്റി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഗൗരവമായ പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. നിർദേശിച്ച ഓരോ പദ്ധതിയുടെയും സാമ്പത്തിക തിരിച്ചടി, ജലചക്രം, പരിസ്ഥിതി ചെലവ്, വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ ചെലവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്ന ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക ഗുണം എന്നിവയും സ്വതന്ത്രമായി വിലയിരുത്തണം. അതുകൊണ്ട് പദ്ധതി വൈകുന്നതിനെതിരായ വിമർശനത്തിനൊപ്പം പദ്ധതികളുടെ യഥാർഥ പ്രായോഗികതയും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
എങ്കിലും ഇവിടെ ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യമുണ്ട്. ₹36,000 കോടിയിലേറെ നിക്ഷേപം വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഒരു കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിന്റെ നിർദേശം 2022 മുതൽ എന്തുകൊണ്ട് അന്തിമ തീരുമാനത്തിലെത്തിയില്ല? 6155 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് കെഎസ്ഇബി നടത്തിയ സാങ്കേതിക പഠനം എന്താണ് പറയുന്നത്? ഓരോ പദ്ധതിയുടെയും ഭൂമി, പരിസ്ഥിതി, ജലലഭ്യത, ഗ്രിഡ് കണക്ടിവിറ്റി, വൈദ്യുതി വില എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിലയിരുത്തലുകൾ എന്താണ്? പദ്ധതികൾക്ക് എതിർപ്പുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ രേഖാമൂലമുള്ള കാരണം എന്താണ്? താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഏതു ഘട്ടത്തിലാണ് നടപടികൾ തടസ്സപ്പെട്ടത്? ഇതെല്ലാം സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കേണ്ടതാണ്.
കാരണം ഇത് ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനിക്ക് പദ്ധതി അനുവദിക്കണമോ എന്ന ഒറ്റപ്പെട്ട വിഷയമല്ല. കേരളത്തിന്റെ ഭാവിയിലെ വൈദ്യുതി സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യമാണ്. വേനൽക്കാലത്ത് വൈദ്യുതി ആവശ്യകത കുതിച്ചുയരുമ്പോൾ പുറത്തുനിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന സംസ്ഥാനത്തിന് വലിയ തോതിലുള്ള സംഭരണശേഷി നിർണായകമാകുകയാണ്. അതേസമയം സൗരോർജവും മറ്റ് പുനരുപയോഗ ഊർജ പദ്ധതികളും വർധിക്കുമ്പോൾ അവയുടെ ഉൽപാദനത്തിലെ സമയവ്യത്യാസം പരിഹരിക്കാൻ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്.
അതിനാൽ 6155 മെഗാവാട്ട് എന്ന കണക്ക് വെറും ഒരു വൈദ്യുതി പദ്ധതിയുടെ ശേഷിയല്ല. കേരളം അടുത്ത ദശകത്തിൽ വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്ന സംസ്ഥാനമായി തുടരണമോ, അതോ സ്വന്തം ജലവിഭവവും പുനരുപയോഗ ഊർജവും സംഭരണശേഷിയും സംയോജിപ്പിച്ച് കൂടുതൽ സ്വയംപര്യാപ്തമായ വൈദ്യുതി സംവിധാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങണമോ എന്നതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ–സാമ്പത്തിക തീരുമാനമാണ്. പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്ന അന്തിമ തീരുമാനം എന്തായാലും അത് ഇനി ഫയലുകൾക്കുള്ളിൽ ഒളിപ്പിക്കാനാകില്ല. പദ്ധതികൾ എന്തുകൊണ്ട് നിന്നു, കെഎസ്ഇബിയുടെ നിലപാട് എന്താണ്, ടിഎച്ച്ഡിസിയുടെ നിർദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക യാഥാർഥ്യം എന്താണ്, കേരളത്തിന് യഥാർഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന നേട്ടമെന്താണ്—ഇവയ്ക്കുള്ള കണക്കുകളോടെയുള്ള മറുപടിയാണ് ഇനി വേണ്ടത്.