ലൈംഗികാതിക്രമം ഇന്ത്യന്‍ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലെ ഒരു ‘ഡേര്‍ട്ടി സീക്രട്ട്”; പല വനിതാ ജഡ്ജിമാരും ഇത് ഇന്നും നേരിടുന്നുണ്ടെന്ന് മുതിര്‍ന്ന അഭിഭാഷക ഇന്ദിര ജെയ്സിംഗ്

ജഡ്ജിമാരായ പുരുഷ സഹപ്രവര്‍ത്തകരില്‍ നിന്നുള്ള ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് വനിതാ ജഡ്ജിമാരില്‍ നിന്ന് നിരവധി പരാതികള്‍ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മുതിര്‍ന്ന അഭിഭാഷക ഇന്ദിര ജയ്സിംഗ്. തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയില്‍ വനിതാ ജഡ്ജിമാരുമായി ഇടപഴകാനും അവര്‍ക്ക് വേണ്ടി കോടതിയില്‍ ഹാജരാകാനും തനിക്ക് അവസരമുണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്നും പുരുഷ ജഡ്ജിമാരില്‍ നിന്നുള്ള ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികളുമായി അവര്‍ തന്നെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അതുകൊണ്ടാണ് തന്റെ പുസ്തകത്തില്‍ ഇക്കാര്യം എഴുതിയതെന്നും ഇന്ദിര ജയ്‌സിംഗ് പറഞ്ഞു.

ഇന്ത്യന്‍ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയില്‍ വനിതാ ജഡ്ജിമാര്‍ സഹപ്രവര്‍ത്തകരായ പുരുഷ ജഡ്ജിമാരില്‍ നിന്ന് നേരിടുന്ന ലൈംഗികാതിക്രമം ആരും ചര്‍ച്ച ചെയ്യാന്‍ ആഗ്രഹിക്കാത്ത ‘മൂടിവെച്ച വൃത്തികെട്ട രഹസ്യ’മാണെന്നാണ് മുതിര്‍ന്ന അഭിഭാഷക ഇന്ദിര ജയ്സിങ് പറയുന്നത്. നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയില്‍ ആഴത്തില്‍ വേരൂന്നിയ അധികാരശ്രേണിയും നാടുവാഴിത്ത മനോഭാവവുമാണ് ഇത്തരം സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് വഴിവെക്കുന്നതെന്നും ഇന്ദിര തുറന്നടിച്ചു.

‘മൈ വിഷന്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യ: 2047 എ.ഡി.’ (My Vision of India: 2047 A.D.) എന്ന വിഷയത്തില്‍ നടന്ന ഇരുപത്തിയൊന്‍പതാമത് ഡി.എസ്. ബോര്‍ക്കര്‍ അനുസ്മരണ പ്രഭാഷണത്തില്‍ സംസാരിക്കവെയാണ് ഇന്ദിര ജയ്‌സിംഗ് ജൂഡീഷ്യറിയിലെ ലൈംഗികാതിക്രമ പുഴുക്കുത്തുകള്‍ തുറന്നുകാട്ടിയത്.

‘എന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയില്‍ വനിതാ ജഡ്ജിമാരുമായി ഇടപഴകാനും അവര്‍ക്ക് വേണ്ടി ഹാജരാകാനും എനിക്ക് അവസരമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പുരുഷ ജഡ്ജിമാരില്‍ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികളുമായാണ് പല വനിതാ ജഡ്ജിമാരും എന്നെ സമീപിച്ചിട്ടുള്ളത്. അതുകൊണ്ടാണ്, ഇന്ത്യന്‍ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലെ ‘അഴുക്കുപുരണ്ട രഹസ്യം’ (dirty secret) ആണ് ലൈംഗികാതിക്രമം എന്ന് ഞാന്‍ എന്റെ പുസ്തകത്തില്‍ എഴുതിയത്. ആരും ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.’

ഹൈകോടതി ജഡ്ജിമാര്‍ വിരമിക്കുമ്പോള്‍ വനിതാ ജില്ലാ ജഡ്ജിമാരെ ഒരേ നിറത്തിലുള്ള സാരി ധരിപ്പിച്ച് വരിയായി നിര്‍ത്തി പൂക്കള്‍ വിതറിക്കുന്ന ഫ്യൂഡല്‍ സമ്പ്രദായങ്ങള്‍ പലയിടത്തും നിലനില്‍ക്കുന്നുണ്ടെന്നും, അത്തരം സാഹചര്യങ്ങള്‍ മുതലെടുത്താണ് മേലുദ്യോഗസ്ഥരായ ജഡ്ജിമാര്‍ വനിതാ ജഡ്ജിമാരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതെന്നും ഇന്ദിര ഒരു അനുഭവം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വിവരിച്ചു.

താന്‍ നിയമനടപടികളില്‍ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന ഒരു വനിതാ ജഡ്ജിയുടെ അനുഭവം ജയ്സിംഗ് അനുസ്മരിക്കുകയും, ജില്ലാ കോടതികളിലെ വനിതാ ജഡ്ജിമാര്‍ക്ക് ഉന്നത ജുഡീഷ്യറിയിലെ അംഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് അപമാനകരമായ പെരുമാറ്റം നേരിടേണ്ടി വരുന്നുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി വിരമിക്കുന്ന വേളയില്‍, ജില്ലാ കോടതികളിലെ വനിതാ ജഡ്ജിമാരോട് ഒരേ നിറത്തിലുള്ള സാരി ധരിച്ച് വരിയായി നില്‍ക്കാനും, ഡൈനിംഗ് ഹാളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന പുരുഷ ജഡ്ജിമാരുടെ മേല്‍ പൂക്കള്‍ വിതറാനും ആവശ്യപ്പെടാറുണ്ടെന്ന് ഒരു വനിതാ ജഡ്ജി തന്നോട് പറഞ്ഞ കാര്യം ഇന്ദിര, ഉന്നത ജുഡീഷ്യറിയില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്ന ഒരു മോശം രീതിയായാണ് ഇന്ദിര ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

തന്റെ വിവാഹവാര്‍ഷികാഘോഷത്തില്‍ പങ്കെടുക്കാനും ഒരു ‘ഐറ്റം നമ്പറിന്’ (സിനിമയിലെ ഗ്ലാമറസ് നൃത്തം) അനുസരിച്ച് നൃത്തം ചെയ്യാനും ആവശ്യപ്പെട്ട ഒരു പുരുഷ ജഡ്ജിയില്‍ നിന്ന് അതേ വനിതാ ജഡ്ജിക്ക് ലൈംഗികാതിക്രമം നേരിടേണ്ടി വന്നതായും അവര്‍ ആരോപിച്ചു. ആ വനിതാ ജഡ്ജി ആ ആവശ്യം നിരസിക്കുകയും, തുടര്‍ന്ന് അവര്‍ക്ക് ജോലി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തതായി ഇന്ദിര പറഞ്ഞു. ആ സംഭവത്തെ കുറിച്ച് വിശദമായി തന്നെ പറയുന്നുണ്ട്.

വാര്‍ഷികാഘോഷ ചടങ്ങില്‍ വെച്ച് പുരുഷ ജഡ്ജി ലൈംഗികച്ചുവയുള്ള പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ നടത്തിയെന്നും, പിന്നീട് സന്ദേശങ്ങള്‍ അയയ്ക്കുകയും തന്നെ നേരില്‍ കാണാന്‍ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്‌തെന്നും വനിതാ ജഡ്ജി ആരോപിച്ചതായി അവര്‍ പറഞ്ഞു. എന്നാല്‍, ആ ജഡ്ജിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങള്‍ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. മധ്യപ്രദേശ് ഹയര്‍ ജുഡീഷ്യല്‍ സര്‍വീസിലെ മുന്‍ അഡീഷണല്‍ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ആന്‍ഡ് സെഷന്‍സ് കോടതി ജഡ്ജിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു ഈ വനിതാ ജഡ്ജിയുടെ കേസ്. തുടര്‍നടപടികളില്‍ ഇവരുടെ പേരുവിവരങ്ങള്‍ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. 15 വര്‍ഷത്തെ അഭിഭാഷകവൃത്തിക്ക് ശേഷം 2011-ലാണ് അവര്‍ നേരിട്ട് ഈ സര്‍വീസിലേക്ക് നിയമിതയായത്. 2011 ഓഗസ്റ്റില്‍ ഗ്വാളിയോറില്‍ അഡീഷണല്‍ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ആന്‍ഡ് സെഷന്‍സ് കോടതി ജഡ്ജിയായി അവര്‍ ചുമതലയേറ്റു. 2013-ല്‍ ജില്ലാ വിശാഖ കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷയായി നിയമിതയായ അവര്‍ക്ക്, ബലാത്സംഗം, കൂട്ടബലാത്സംഗം, ബലാത്സംഗത്തോടൊപ്പമുള്ള കൊലപാതകം തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങള്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട കേസുകള്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ചുമതലയും ലഭിച്ചു.

വിവാഹത്തിന്റെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം വാര്‍ഷികാഘോഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങള്‍ 2013 ഡിസംബറിലാണ് ഉയര്‍ന്നുവന്നത്. ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നടന്ന സ്ത്രീകളുടെ മാത്രം ‘സംഗീത്’ (സംഗീത-നൃത്ത) പരിപാടിയില്‍ ഒരു ‘ഐറ്റം സോങ്ങിന്’ (സിനിമയിലെ ഗ്ലാമറസ് ഗാനത്തിന്) നൃത്തം ചെയ്യാന്‍ തന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടതായി ആ വനിതാ ജഡ്ജി ആരോപിച്ചു. അവര്‍ അതിന് വിസമ്മതിച്ചെങ്കിലും, പ്രധാന വാര്‍ഷികാഘോഷ ചടങ്ങില്‍ തന്റെ രണ്ട് പെണ്‍മക്കള്‍ക്കൊപ്പം പങ്കെടുത്തു. തുടര്‍ന്ന്, ഒരു ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി തന്റെ രൂപത്തെക്കുറിച്ചും നൃത്തം കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ചും പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ നടത്തിയതായി അവര്‍ ആരോപിച്ചു. കൂടാതെ, 2014-ല്‍ ലൈംഗികച്ചുവയുള്ള പെരുമാറ്റങ്ങളും മറ്റ് സംഭവങ്ങളും ഉണ്ടായതായും, അവ തന്നെ ഇരയാക്കപ്പെടുന്നതായും തോന്നിപ്പിച്ചുവെന്നും അവര്‍ ആരോപിച്ചു.

2014 ജൂലൈയില്‍ ആ ജഡ്ജിയെ ഗ്വാളിയോറില്‍ നിന്ന് സിദ്ധിയിലേക്ക് സ്ഥലംമാറ്റി. മകളുടെ പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് പഠനം കണക്കിലെടുത്ത് ഗ്വാളിയോറില്‍ തന്നെ തുടരാന്‍ എട്ടു മാസത്തെ സാവകാശം വേണമെന്ന അവരുടെ ആവശ്യം നിരസിക്കപ്പെട്ടു. മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നിയമനം വേണമെന്ന അവരുടെ അഭ്യര്‍ത്ഥനകളും തള്ളിക്കളഞ്ഞു; ഇതിനെത്തുടര്‍ന്ന് 2014 ജൂലൈ 15-ന് അവര്‍ ജുഡീഷ്യല്‍ സേവനത്തില്‍ നിന്ന് രാജിവെച്ചു. രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം മധ്യപ്രദേശ് സര്‍ക്കാര്‍ അവരുടെ രാജി സ്വീകരിച്ചു. തുടര്‍ന്ന്, തന്റെ രാജിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടും ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിക്കെതിരെ ആരോപണങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ടും അവര്‍ ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിയെയും ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനെയും (CJI) സമീപിച്ചു.

തുടര്‍ന്ന് ഒരു ആഭ്യന്തര അന്വേഷണം നടന്നു; അതേസമയം, ജഡ്ജിയെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 58 എംപിമാര്‍ രാജ്യസഭയില്‍ പ്രമേയത്തിനുള്ള നോട്ടീസ് നല്‍കി. ‘ജഡ്ജസ് (ഇന്‍ക്വയറി) ആക്റ്റ്, 1968’ പ്രകാരം ഒരു ജഡ്ജസ് ഇന്‍ക്വയറി കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. 2017 ഡിസംബറില്‍ സമര്‍പ്പിക്കപ്പെട്ട കമ്മിറ്റിയുടെ റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍, ലൈംഗിക പീഡന ആരോപണങ്ങള്‍ തെളിയിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയില്ല. അതിനാല്‍, ആ വനിതാ ജഡ്ജി ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങള്‍ ജഡ്ജിക്കെതിരായ നടപടികളില്‍ തെളിയിക്കപ്പെട്ടില്ല, തുടര്‍ന്ന് രാജ്യസഭ അദ്ദേഹത്തെ ആരോപണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി.

എന്നിരുന്നാലും, വനിതാ ജഡ്ജിയുടെ സ്ഥലംമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങള്‍ അന്വേഷണത്തില്‍ പരിശോധിക്കുകയും അത് ക്രമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. ജുഡീഷ്യല്‍ സര്‍വീസില്‍ തുടരുന്നത് അവര്‍ക്ക് അസഹനീയമായ സാഹചര്യമാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് നിരീക്ഷിച്ച സമിതി, അവര്‍ക്ക് തിരിച്ചെത്താന്‍ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കില്‍ ജോലിയില്‍ പുനര്‍നിയമനം നല്‍കാന്‍ ശുപാര്‍ശ ചെയ്തു. പിന്നീട്, അവരുടെ സ്ഥലംമാറ്റവും രാജിയും സംബന്ധിച്ച നടപടികളിലൂടെ വിഷയം സുപ്രീം കോടതിയിലെത്തി. 2022-ല്‍, ജസ്റ്റിസ് എല്‍. നാഗേശ്വര റാവു, ജസ്റ്റിസ് ബി.ആര്‍. ഗവായ് എന്നിവരടങ്ങുന്ന ബെഞ്ച്, അവരുടെ രാജി സ്വമേധയാ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് വിധിച്ചു.

രാജി സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കുകയും, സര്‍വീസിലെ തുടര്‍ച്ചയും അനുബന്ധ ആനുകൂല്യങ്ങളും സഹിതം അഡീഷണല്‍ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ആന്‍ഡ് സെഷന്‍സ് ജഡ്ജിയായി അവരെ തിരിച്ചെടുക്കാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍, മുടങ്ങിക്കിടന്ന കാലയളവിലെ ശമ്പളം നല്‍കാന്‍ കോടതി ഉത്തരവിട്ടില്ല.

നീതിന്യായ രംഗത്തെ പ്രതിസന്ധികളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കവെ, സാധാരണക്കാരായ പരാതിക്കാര്‍ക്ക് ലഭിക്കേണ്ട കോടതി സമയം ഭൂരിഭാഗവും കോര്‍പ്പറേറ്റ് പ്രമുഖരും സമ്പന്നരും കയ്യടക്കുകയാണെന്നും ഇന്ദിര ജയ്‌സിംഗ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. രാജ്യത്ത് ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നിടത്തോളം കാലം പ്രതീക്ഷ നിലനില്‍ക്കുമെന്നും, എന്നാല്‍ ഫെഡറല്‍ വ്യവസ്ഥയെ തകര്‍ക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള നീക്കങ്ങളെയും ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങളെയും പൗരസമൂഹം പ്രതിരോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഇന്ദിര ജയ്സിങ് വ്യക്തമാക്കി.

ജുഡീഷ്യറിയിലെ ഇത്തരം നാടുവാഴിത്ത പ്രവണതകളും അധികാര ദുര്‍വിനിയോഗങ്ങളും വനിതാ ജഡ്ജിമാരുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലും ആത്മവീര്യത്തിലും വലിയ ആഘാതമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്ന് അവര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഹൈകോടതി, സുപ്രീംകോടതി ജഡ്ജിമാര്‍ ജില്ലാ കോടതിയിലെ വനിതാ ജഡ്ജിമാരില്‍ നിന്ന് ഇത്തരം വിധേയത്വം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് തികച്ചും തെറ്റായ കീഴ്വഴക്കമാണെന്നും, 2047-ഓടെയെങ്കിലും ഇത്തരം നാണംകെട്ട രീതികള്‍ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയില്‍ നിന്ന് പൂര്‍ണമായും തുടച്ചുനീക്കപ്പെടുമെന്ന് താന്‍ പ്രത്യാശിക്കുന്നതായും ഇന്ദിര ജയ്സിങ് വ്യക്തമാക്കി. മുന്‍ ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസായ ഡോ. എസ്. മുരളീധറും തന്റെ പ്രസംഗത്തില്‍ ജുഡീഷ്യറിയിലെ ഇത്തരം അധികാര ദുഷ്പ്രഭുത്വങ്ങള്‍ക്കെതിരെയും വനിതാ ജഡ്ജിമാര്‍ നേരിടുന്ന മാനസിക പീഡനങ്ങള്‍ക്കെതിരെയും രൂക്ഷവിമര്‍ശനം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

ഭാവിയില്‍ കാര്യങ്ങള്‍ മെച്ചപ്പെടുമെന്ന പ്രതീക്ഷ നല്‍കുന്നത് ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടന മാത്രമാണെന്ന് അവര്‍ പറഞ്ഞു. ഭരണഘടന മാറ്റിയെഴുതപ്പെടാത്ത കാലത്തോളം സര്‍ക്കാരിന്റെ ഏത് ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമായ നീക്കങ്ങളെയും നിയമപരമായി ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള കരുത്ത് പൗരന്മാര്‍ക്കുണ്ടെന്ന് അവര്‍ ഓര്‍മിപ്പിച്ചു. എന്നാല്‍ മണ്ഡല പുനര്‍നിര്‍ണയത്തെ വനിത സംവരണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് വഴിയും, ഫെഡറല്‍ വ്യവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കാതെയുള്ള ഏകപക്ഷീയ നീക്കങ്ങളിലൂടെയും, ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ എന്ന ആശയത്തിലൂടെയും ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങളെ തകര്‍ക്കാനുള്ള അണിയറ നീക്കങ്ങള്‍ സജീവമാണെന്നും അതിനെതിരെ ജാഗ്രത പുലര്‍ത്തണമെന്നും ഇന്ദിര ജയ്‌സിംഗ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.