ട്രോഫിയേക്കാൾ വലിയൊരു ആലിംഗനം: ലാമിൻ യമാൽ

ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിൽ ചില ചിത്രങ്ങൾ ഗോളുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കും. ചില നിമിഷങ്ങൾ കിരീടങ്ങളേക്കാൾ വലിയ അർഥം വഹിക്കും. ഇന്നലെ ലോകകപ്പ് ട്രോഫി ആകാശത്തേക്ക് ഉയർത്തിയ പതിനൊൻപതുകാരൻ ലാമിൻ യമാലിന്റെ ചിത്രത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ മനസ്സിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നത് മറ്റൊരു ദൃശ്യമാണ്. വിജയാഘോഷത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ലക്ഷക്കണക്കിന് ക്യാമറകൾ തന്റെ മുഖത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞുനിൽക്കുമ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ തന്റെ പേരാണ് വിളിച്ചുപറയുമ്പോൾ, അവൻ ഓടിയത് ട്രോഫിയുടെ അടുത്തേക്കല്ല; തന്റെ കുഞ്ഞൻ സഹോദരൻ കെൻസിയുടെ അടുത്തേക്കായിരുന്നു. ആ കുഞ്ഞിനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്ത നിമിഷത്തിലാണ് ലോകചാമ്പ്യനായ യമാലിന്റെ മുഖത്ത് അന്നത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പുഞ്ചിരി വിരിഞ്ഞത്. ഒരു ഫുട്ബോൾ താരത്തെക്കാൾ വലിയൊരു മനുഷ്യനെ ലോകം കണ്ട നിമിഷമായിരുന്നു അത്.

ട്രോഫികൾ വിജയികളെ പ്രഖ്യാപിക്കും. എന്നാൽ മനുഷ്യരെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അവർ വിജയിച്ച ശേഷം ആരെ അന്വേഷിക്കുന്നു എന്നതാണ്. യമാൽ തിരഞ്ഞത് കൈയടികളെയല്ല, കുടുംബത്തെയായിരുന്നു. ആ ചെറിയ ആലിംഗനത്തിനുള്ളിൽ കുടിയേറ്റജീവിതത്തിന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകളും ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ പോരാട്ടവും ഒരു തലമുറയുടെ സ്വപ്നങ്ങളും ചേർന്നുകിടക്കുകയായിരുന്നു.

പത്തൊൻപത് വർഷം മുമ്പ് ബാഴ്സലോണയുടെ നഗരപരിസരത്ത് മൊറോക്കോയിൽ നിന്ന് വന്ന മുനീർ നസ്രാവിയും ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനിയിൽ നിന്നുള്ള ഷെയ്ല എബാനയും അന്യനാട്ടിൽ ജീവിതം പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു. സ്ഥിരമായ ജോലിയില്ല, ഉറപ്പുള്ള വരുമാനമില്ല, എന്നാൽ ജനിക്കാനിരിക്കുന്ന കുഞ്ഞിന് പ്രതീക്ഷകളുണ്ടായിരുന്നു. യൂറോപ്പിന്റെ സമ്പന്നതയെക്കുറിച്ച് ലോകം സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ആ സമ്പന്നതയുടെ നിഴലിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് കുടിയേറ്റ കുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്ന് മാത്രമായിരുന്നു അവർ. ആ പ്രയാസകാലത്ത് ചില മനുഷ്യരുടെ സഹായം അവർക്ക് ലഭിച്ചു. ആ സഹായം ഒരിക്കലും മറക്കാതിരിക്കാൻ തങ്ങളുടെ മകന്റെ പേരിൽ തന്നെ അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചുവെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ലാമിനും യമാലും എന്ന രണ്ട് പേരുകൾ ചേർന്ന് “ലാമിൻ യമാൽ” എന്ന പേര് ജനിച്ചു. ആ കഥയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും ചരിത്രപരമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടതല്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള സന്ദേശം വളരെ വ്യക്തമാണ്—മനുഷ്യരുടെ നന്മ ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല.

ജീവിതം ചിലപ്പോൾ അത്ഭുതകരമായ തിരക്കഥകൾ എഴുതും. 2007-ൽ എഫ്.സി. ബാഴ്സലോണയും UNICEF-ഉം ചേർന്ന് നടത്തിയ ഒരു ചാരിറ്റി ഫോട്ടോഷൂട്ടിൽ ഒരു കുഞ്ഞിനെ കുളിപ്പിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് അന്നത്തെ യുവതാരമായിരുന്ന ലയണൽ മെസ്സിക്കായിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞു—ആ കുഞ്ഞ് ലാമിൻ യമാലായിരുന്നു. അന്ന് അത് ഒരു സാധാരണ ചിത്രം മാത്രമായിരുന്നു. ഇന്ന് അത് ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഒരു ഇതിഹാസത്തിന്റെ കൈകളിൽ ഒരു ഭാവി ഇതിഹാസം. ഫുട്ബോൾ ചിലപ്പോൾ യാഥാർഥ്യത്തെക്കാൾ മനോഹരമായ കഥകൾ സൃഷ്ടിക്കും.

ഇന്നലത്തെ ലോകകപ്പ് ഫൈനലിൽ ലോകം കണ്ടത് രണ്ട് ടീമുകളുടെ മത്സരം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അത് രണ്ട് തലമുറകളുടെ നേർക്കുനേർ വരവായിരുന്നു. ഒരു വശത്ത് ലോകഫുട്ബോളിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പേരുകളിലൊന്നായ ലയണൽ മെസ്സി. മറുവശത്ത്, ഭാവിയുടെ പ്രതീകമായി മാറിയ ലാമിൻ യമാൽ. ആരാണ് മികച്ചത് എന്ന ചർച്ചയേക്കാൾ വലിയതായിരുന്നു ആ നിമിഷത്തിന്റെ അർഥം. ഒരു യുഗം മെല്ലെ വേദി വിട്ടിറങ്ങുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് വേദിയിലേക്ക് കടന്നുവരികയായിരുന്നു.

യമാലിന്റെ കളി ഇന്നലെ അത്ര തിളക്കമുള്ളതായിരുന്നില്ല. അർജന്റീനയുടെ പ്രതിരോധം അവനെ കർശനമായി പൂട്ടി. പലപ്പോഴും പന്ത് ലഭിച്ചില്ല. ലഭിച്ചപ്പോഴൊക്കെ രണ്ടും മൂന്നും താരങ്ങൾ ചേർന്ന് അവനെ തടഞ്ഞു. എന്നാൽ അതാണ് വലിയ താരങ്ങളുടെ സ്വാധീനം. അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും ഗോൾ നേടണമെന്നില്ല; എതിരാളിയുടെ മുഴുവൻ തന്ത്രവും തങ്ങളിലേക്കാകർഷിച്ചുകൊണ്ട് ടീമിലെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ഇടം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് അവർ ചെയ്യുന്നത്. സ്പെയിൻ അതാണ് പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയത്. ക്ഷമയോടെയും അച്ചടക്കത്തോടെയും കളിച്ച അവർ ഒടുവിൽ ലോകകിരീടം സ്വന്തമാക്കി.

എന്നാൽ കളിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയി ഒരു ടീമല്ലായിരുന്നു. അത് ഫുട്ബോൾ എന്ന ആശയമായിരുന്നു.

അവസാന വിസിൽ മുഴങ്ങിയപ്പോൾ തോറ്റവന്റെ മുഖത്ത് കണ്ണീരും ജയിച്ചവന്റെ മുഖത്ത് പുഞ്ചിരിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ യമാലിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ അഹങ്കാരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വിജയത്തെക്കാൾ വലിയതായി അവൻ കണ്ടത് ബന്ധങ്ങളെയായിരുന്നു. ആദ്യം മെസ്സിയോടുള്ള ആദരവ്. പിന്നെ തന്റെ കുടുംബം. ഒടുവിൽ തന്റെ കുഞ്ഞൻ സഹോദരൻ കെൻസി.

ആ കാഴ്ചയ്ക്ക് അസാധാരണമായൊരു സൗന്ദര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ട്രോഫി കൈകളിലുണ്ടായിട്ടും അവന്റെ മനസ്സ് തിരഞ്ഞത് ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ ചിരിയായിരുന്നു. ലോകം മുഴുവൻ “ചാമ്പ്യൻ” എന്ന് വിളിച്ച നിമിഷത്തിൽ കെൻസി വിളിച്ചത് “ചേട്ടാ” എന്നായിരുന്നു. ആ ഒരു വാക്കിന്റെ വില ലോകകപ്പ് മെഡലിനേക്കാൾ വലുതാണ്.

ഇന്നത്തെ പ്രൊഫഷണൽ കായികലോകം പലപ്പോഴും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് വിജയിക്കൂ, ആഘോഷിക്കൂ, എതിരാളിയെ മറികടക്കൂ എന്നതാണ്. പക്ഷേ യമാൽ മറ്റൊന്നാണ് കാണിച്ചുതന്നത്. വിജയത്തിന് ശേഷവും മനുഷ്യനായി തുടരാൻ കഴിയുമെന്ന്. ക്യാമറകൾ ഇല്ലായിരുന്നാലും ചെയ്യുമായിരുന്ന കാര്യമാണ് അവൻ ചെയ്തത്. കുടുംബത്തെ തേടുക. കുഞ്ഞൻ സഹോദരനെ കെട്ടിപ്പിടിക്കുക. അതാണ് അവന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം.

യമാലിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു കാര്യം കൂടി ഓർക്കണം. ഫലസ്തീൻ ജനതയോടുള്ള ഐക്യദാർഢ്യം പ്രകടിപ്പിച്ചും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്ന കുട്ടികളുടെ വേദനയെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചും അവൻ പലപ്പോഴും ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു താരത്തിന്റെ സാമൂഹിക ബോധം അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, ഹൃദയത്തിലും അളക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ യുവതലമുറയ്ക്ക് വെറും ഫുട്ബോൾ മാതൃകയല്ല; മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുമാണ്.

“ലാമിൻ” എന്ന അറബി പദത്തിന് “വിശ്വസ്തൻ”, “വിശ്വാസയോഗ്യൻ” എന്ന അർഥമുണ്ട്. ആ പേരിന്റെ അർഥം പോലെ തന്നെ അവന്റെ ജീവിതവും വളർന്നുവരുന്നതായി തോന്നുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ ത്യാഗത്തോട് വിശ്വസ്തൻ. തന്റെ വേരുകളോട് വിശ്വസ്തൻ. കുടുംബത്തോട് വിശ്വസ്തൻ. കളിയോട് വിശ്വസ്തൻ.

ഒരുപക്ഷേ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ലോകം ഇന്നലത്തെ ഫൈനലിന്റെ സ്കോർ മറന്നേക്കാം. ആരാണ് ഗോൾ നേടിയതെന്നും എത്ര ഷോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും കണക്കുകൾ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിൽ മാത്രം ശേഷിച്ചേക്കാം. പക്ഷേ ഒരു ചിത്രം അന്നും ജീവിച്ചിരിക്കും. ലോകകപ്പ് ട്രോഫി നേടിയ ഒരു പതിനൊൻപതുകാരൻ, ആഘോഷത്തിന്റെ നടുവിൽ തന്റെ കുഞ്ഞൻ സഹോദരനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്ത് നിൽക്കുന്ന ചിത്രം.

കാരണം ചരിത്രം എപ്പോഴും കിരീടങ്ങളെ മാത്രമല്ല ഓർക്കുന്നത്. മനുഷ്യരെ ഓർക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ മെസ്സിയുടെ കൈകളിൽ കുളിച്ചിരുന്ന ഒരു കുഞ്ഞ് ഇന്ന് ലോകകപ്പ് ഉയർത്തി നിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ ഉയരത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിലും അവൻ മറന്നില്ല—യഥാർഥ വിജയങ്ങൾ ട്രോഫികളിൽ അല്ല, നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്ന മനുഷ്യരിലാണെന്ന്.

അതാണ് ലാമിൻ യമാൽ എന്ന കഥയുടെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഗോൾ. അത് വലയിലേക്കല്ല വീണത്. മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയങ്ങളിലേക്കാണ്.