കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ ഭരണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി നിയമസഭയിലെ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം ആയിരുന്നില്ല; അത് ഒരു നൈതിക പ്രതിച്ഛായയായിരുന്നു. അടിച്ചമർത്തലിനെതിരെ നിൽക്കുന്ന, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് കരുതൽ നൽകുന്ന, അധികാരത്തെക്കാൾ നീതിയെ മുൻനിർത്തുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അവകാശികൾ എന്നാണ് അവർ സ്വയം അവതരിപ്പിച്ചത്. ഈ അവതരണം വർഷങ്ങളായി സമൂഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ചത് വെറും പാർട്ടി പ്രചാരണത്തിലൂടെ അല്ല; അതിനെ വിശ്വസനീയമാക്കിയതും സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയതും സാഹിത്യകാരന്മാരും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുമായിരുന്നു. അവരുടെ വാക്കുകൾ, അവരുടെ സാന്നിധ്യം, അവരുടെ മൗനം പോലും ഭരണത്തിന് ഒരു നൈതിക കാവലായി പ്രവർത്തിച്ചു.പക്ഷേ ഒരുദിവസം ആ കാവലാളുകൾ തന്നെ വാതിൽ തുറന്ന് പുറത്തേക്ക് നടക്കാൻ തുടങ്ങുകയാണെങ്കിൽ?സച്ചിമാഷ് സംസാരിക്കുമ്പോൾ കേരളം കേൾക്കും. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദവിയാലോ പ്രശസ്തിയാലോ മാത്രം അല്ല; ദശകങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ട ബൗദ്ധിക വിശ്വാസ്യത കൊണ്ടാണ്. ഒരിക്കൽ ഭരണത്തിന് നൈതിക ഭാഷ നൽകി നിന്ന ശബ്ദം തന്നെ ഇന്ന് അതിനോട് ചോദ്യം ചോദിക്കുമ്പോൾ, ആ ചോദ്യം സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനമല്ല. അത് ഒരു വിധിപ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ ആരംഭം പോലെയാണ് കേൾക്കപ്പെടുന്നത്.
ഇവിടെ അധികാരം നേരിടുന്നത് പ്രതിപക്ഷത്തെ അല്ല; സ്വന്തം പ്രതിബിംബത്തെ ആണ്.
വർഷങ്ങളായി പുറത്തുനിന്ന് വിമർശിച്ചവർ പറഞ്ഞതെല്ലാം അധികാരത്തിന് പരിചിതമായിരുന്നു. അവരെ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള നിഘണ്ടുവും തയ്യാറായിരുന്നു. “അവർ എപ്പോഴും വിരുദ്ധരാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളയാം. പക്ഷേ സച്ചിമാഷ് പറഞ്ഞാൽ? ഒരിക്കൽ സഹയാത്രികനായി കണക്കാക്കപ്പെട്ട ഒരാൾ തന്നെ ഇടതിന്റെ ദിശ തെറ്റിയെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയാൽ? അവിടെ പ്രതിരോധം ദുർബലമാകും. കാരണം അത് വാദമല്ല; വിശ്വാസഭംഗമാണ്.
സാറാ ജോസഫ് സംസാരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു മേഖല തുറക്കും. നീതി, ലിംഗരാഷ്ട്രീയം, മനുഷ്യാവകാശം—ഇവയുടെ ചരിത്രവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ശബ്ദം അധികാരത്തോട് സംശയം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അത് അനായാസം അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഭരണത്തിന്റെ ഭാഷ വികസനവും നിക്ഷേപവും കാര്യക്ഷമതയും ആവാം; പക്ഷേ സമൂഹത്തിന്റെ ഒരു വലിയ വിഭാഗം ഇപ്പോഴും നീതിയുടെ അളവുകോലിലാണ് രാഷ്ട്രീയം വായിക്കുന്നത്. ആ അളവുകോൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നവരിൽ ഒരാളാണ് അവർ. അതിനാൽ ഇവരുടെ വിമർശനം ഒരു വാർത്താ ഇനം അല്ല; അത് ഒരു മാനസിക സംഭവമാണ്.
അധികാരം ഇതെന്തുകൊണ്ട് ഭയപ്പെടുന്നു?
കാരണം ഇത് പകർച്ചവ്യാധിപോലെ വ്യാപിക്കാം.
ഇതുവരെ ഉള്ളിൽ അടച്ചു വെച്ചിരുന്ന സംശയങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് വരാൻ ഒരു അനുമതി മാത്രം മതിയായിരുന്നു. സച്ചിമാഷിന്റെ വാക്കുകൾ ആ അനുമതിയാകും. സാറാ ജോസഫിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ് ആ ധൈര്യത്തെ സാധൂകരിക്കും. “നമ്മൾ മാത്രം അല്ല, ഇവരും ചിന്തിക്കുന്നു” എന്ന തിരിച്ചറിവ് പാർട്ടി അണികളുടെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞാൽ, സംഘടനയുടെ കൃത്യമായ അനുസരണരീതി അഴുകിത്തുടങ്ങും.
ഇത് അധികാരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രതിസന്ധിയാണ്.
അവാർഡുകൾ, പദവികൾ, അംഗീകാരങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം വർഷങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചത് ഒരു സാംസ്കാരിക സൗഹൃദം നിലനിർത്താനായിരുന്നു. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സൗഹൃദം സ്ഥിരതയുള്ളതല്ല. അത് പരസ്പര ഉപകാരത്തിന്റെ ബന്ധമാണ്. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ബൗദ്ധികർക്ക് തോന്നാം: നമുക്ക് നൽകിയ അംഗീകാരങ്ങളെക്കാൾ വലിയതാണ് നമ്മുടെ വിശ്വാസ്യത. അപ്പോൾ അവർ മാറും. അവർ മിണ്ടിത്തുടങ്ങും.
ആ നിമിഷം അധികാരത്തിന് അപമാനകരമായിരിക്കും. കാരണം അത് ഒരു തുറന്ന രഹസ്യം പുറത്തുവരുന്നതുപോലെയാണ്പിന്തുണ നിബന്ധനാപരമായിരുന്നു എന്ന സത്യം.ഇവിടെ ചിലർ ചോദിക്കും: ഇത് വൈകിയ തിരിച്ചറിവാണോ? അതാകാം.
പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വൈകിയ തിരിച്ചറിവുകൾ പോലും ശക്തമായവയാണ്. കാരണം അവയ്ക്ക് പിന്നിൽ അനുഭവങ്ങളുടെ ഭാരം ഉണ്ടാകും. ഒരിക്കൽ വിശ്വസിച്ചവർ ഇപ്പോൾ സംശയിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, എന്തോ അടിസ്ഥാനപരമായി മാറിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്.
ഇടതുപക്ഷം തന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞത് ഭൂരിപക്ഷവാദത്തിനെതിരായ നിലപാടാണ്. എന്നാൽ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള അസ്വസ്ഥതകൾ ബൗദ്ധിക സമൂഹത്തിൽ ഉയരുമ്പോൾ, അത് വെറും നയവിമർശനം അല്ല; അത് ഇടതിന്റെ ആത്മാവിനെ ചോദ്യം ചെയ്യലാണ്. സച്ചിമാഷ് അതു പറയുമ്പോൾ, വാക്കുകളുടെ പിന്നിൽ ചരിത്രം നിൽക്കും. സാറാ ജോസഫ് അത് ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ, അതിന് മനുഷ്യവേദനയുടെ സാക്ഷ്യം കൂടിച്ചേരും.അവിടെ അധികാരം പ്രതിരോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് കണക്കുകളാൽ ആയിരിക്കും. വികസന പദ്ധതികൾ, ക്ഷേമപദ്ധതികൾ, സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ. പക്ഷേ ബൗദ്ധിക വിമർശനം കണക്കുകളാൽ തകർക്കാൻ സാധിക്കില്ല. അത് ഒരു നൈതിക ചോദ്യമാണ്. “ഇത് നമ്മൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഇടതാണോ?” എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഡാറ്റയില്ല.ഇതിനുശേഷം സാധാരണയായി സംഭവിക്കുന്നത് എന്താണ്?
വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണം. സച്ചിമാഷിന്റെ ഉദ്ദേശം ചോദ്യം ചെയ്യും.
സാറാ ജോസഫിന്റെ സമയത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യും.
നന്ദിയില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കും.
മുമ്പ് നൽകിയ ബഹുമതികളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കും.
പക്ഷേ ഇതെല്ലാം ചെയ്യുമ്പോൾ അധികാരം മറക്കുന്നത് ഒരു കാര്യം മാത്രം: ഈ ശബ്ദങ്ങൾ ഇപ്പോഴും സമൂഹത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ് എന്ന സത്യം. പ്രാധാന്യമില്ലാത്തവരെ ആരും ഇങ്ങനെ ആക്രമിക്കില്ല.
സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അദൃശ്യമാണ്. അത് വോട്ടെണ്ണലിൽ ഉടനെ കാണില്ല. പക്ഷേ അത് സംസാരത്തിന്റെ ദിശ മാറ്റും. വീടുകളിൽ, കോളേജുകളിൽ, വായനശാലകളിൽ—അവിടെ ചോദ്യങ്ങൾ തുടങ്ങും. ഈ ചോദ്യങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഭാവിയിലെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ.
സച്ചിമാഷ് സംസാരിച്ച നിമിഷം മുതൽ ഒരു പുതിയ സംഭാഷണം തുടങ്ങി കഴിഞ്ഞു.
സാറാ ജോസഫ് അതിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തി.
ഇനി അത് നിർത്താൻ ആരാലും കഴിയില്ല.
കാരണം ഒരിക്കൽ നൈതിക സംശയം സമൂഹത്തിൽ വിതച്ചാൽ, അത് വീണ്ടും മൂടിക്കെട്ടാൻ അധികാരത്തിന് കഴിയില്ല. അധികാരം ഉത്തരവുകൾ നൽകാം; പക്ഷേ വിശ്വാസം നിർബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇത് ഒരു വേർപാടിന്റെ രാഷ്ട്രീയം ആണ്.
ഇടതിന്റെ നൈതിക മൂലധനം അതിനെ നിർമ്മിച്ചവരിൽ ചിലർ തന്നെ പിൻവലിക്കുന്ന നിമിഷം.ഇതിന്റെ ഫലം ഉടനെ വരണമെന്നില്ല. പക്ഷേ ചരിത്രം ക്ഷമയുള്ളതാണ്. അത് കാത്തിരിക്കും. പിന്നീട് തിരിഞ്ഞ് നോക്കി ചോദിക്കും: മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയവർ ആരായിരുന്നു? ആരാണ് മിണ്ടാതിരുന്നത്? ആരാണ് അപമാനിച്ചത്?
അപ്പോൾ സച്ചിമാഷിന്റെ വാക്കുകളും സാറാ ജോസഫിന്റെ നിലപാടുകളും രേഖകളായി നിലനിൽക്കും. അധികാരത്തിന്റെ ക്രോധം മറഞ്ഞുപോകും. പക്ഷേ ആ രേഖകൾ തുടരും.
അതുകൊണ്ടാണ് ഈ നിമിഷം ഭരണത്തിന് അസഹ്യമായത്. ഇത് വെറും വിമർശനം അല്ല; നൈതിക അധികാരം കൈമാറപ്പെടുന്ന നിമിഷം ആണ്.കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി പല ഘടകങ്ങളാൽ തീരുമാനിക്കപ്പെടും. പക്ഷേ ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്ബൗദ്ധിക വിശ്വാസ്യതയുടെ ഒഴുക്ക് മാറിത്തുടങ്ങിയാൽ, അധികാരം പഴയ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയില്ല.
കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിൽ ബൗദ്ധികരുടെ നിലപാട് ഒരിക്കലും പ്രമേയത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒരു അലങ്കാരഘടകമായിരുന്നിട്ടില്ല; അത് അധികാരത്തിന്റെ നൈതിക നിർമ്മിതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ സർക്കാരുകൾ സൃഷ്ടിക്കാം, എന്നാൽ സാംസ്കാരിക അംഗീകാരം ഭരണത്തിന് ആത്മാവു നൽകുന്നു. കവികളും എഴുത്തുകാരും സാമൂഹിക ചിന്തകരും നൽകുന്ന നിശബ്ദമോ തുറന്നതോ ആയ പിന്തുണയാണ് പലപ്പോഴും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ദൃശ്യഭാഗത്തെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന നൈതിക സമവാക്യം രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അധികാരത്തോട് ചേർന്നുനിന്നവരായി വായിക്കപ്പെട്ട ശബ്ദങ്ങൾ തന്നെ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ വിയോജിപ്പിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഭിപ്രായമാറ്റമെന്നതിലുപരി രാഷ്ട്രീയ ഘടനയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ പൊതുവായ പ്രകടനമായി കാണേണ്ടിവരും.
ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേരള മാതൃക ദീർഘകാലമായി സംഘടനാശക്തിയും സാംസ്കാരിക ആധിപത്യവും ചേർന്നാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. യൂണിയനുകളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും തെരുവുകളും ഒരു വശത്ത്; സാഹിത്യവും അക്കാദമിയും കലയും മറ്റൊരു വശത്ത്. ഈ രണ്ട് മേഖലകളുടെ സംയുക്തം ഭരണത്തിന് ഒരു പ്രതിരോധവലയം ഒരുക്കി. ഭരണപരമായ പരാജയങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും, ബൗദ്ധിക സമൂഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം “ഇനിയും നമുക്ക് നൈതിക അവകാശമുണ്ട്” എന്ന അവകാശവാദം നിലനിർത്താൻ സഹായിച്ചു.
എന്നാൽ ആ നൈതിക വലയം വിള്ളിത്തുടങ്ങുന്ന നിമിഷം അധികാരം ഏറ്റവും അസ്വസ്ഥമാകും. കാരണം നിയമപരമായ ഭൂരിപക്ഷം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, നൈതിക ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെടാം.
ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തരായ സാഹിത്യശബ്ദങ്ങളുടെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ ഭാരം ലഭിക്കുന്നത്. വർഷങ്ങളായി പുറത്തുനിന്ന് വിമർശിച്ചിരുന്നവർക്ക് ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പരിധിവരെ മാത്രമേ കേൾവിയുണ്ടാകാറുള്ളു. അവരെ എളുപ്പത്തിൽ ‘വിരുദ്ധർ’ എന്ന് വിളിക്കാം. പക്ഷേ ഉൾവലയത്തിൽ നിന്നോ അതിനോട് അടുപ്പമുണ്ടെന്നു കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നോ വരുന്ന വിമർശനങ്ങളെ അങ്ങനെ തള്ളിക്കളയാൻ പ്രയാസമാണ്. അവിടെ ആരോപണത്തിന്റെ കേന്ദ്രം നയങ്ങളല്ല; വിശ്വാസമാണ്. വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ അധികാരം ആത്മസംശയത്തിലേക്ക് വീഴും.
ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾ പൊതുസമൂഹത്തിൽ രണ്ട് വിധത്തിലുള്ള പ്രതികരണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. ഒന്നാമത്, ഇതുവരെ മിണ്ടാതിരുന്നവരുടെ ധൈര്യം വർധിക്കും. “അവർക്കും പറയാമെങ്കിൽ നമുക്കും പറയാം” എന്ന മനോഭാവം വളരും. രണ്ടാമത്, പാർട്ടി ഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ അടങ്ങിയിരുന്ന ആശങ്കകൾ പുറത്തേക്കു വരും. ഒരു ബൗദ്ധിക സ്വരം പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ അളവുകോലുകളിൽ പിടിക്കാനാവാത്ത വിധം വ്യാപിക്കുന്നു; അത് കുടുംബസംഭാഷണങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥി വേദികളിലും വായനശാലകളിലും ഇടം പിടിക്കും.
ഇത് ഒരു ധാർമ്മിക ഉണർവ്വാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വരാനിരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ കാലാവസ്ഥയെ വായിച്ചുള്ള മുൻകരുതലോ എന്ന ചോദ്യം ഉയരാം. എന്നാൽ ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ പലപ്പോഴും വേർതിരിക്കാനാവാത്തവയാണ്. ബൗദ്ധികർ സാധാരണയായി അധികാരത്തിന്റെ സ്ഥിരതയെക്കാൾ അവരുടെ വിശ്വാസ്യതയെ സംരക്ഷിക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. കാരണം അധികാരം മാറും; പക്ഷേ ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ പൊതുപ്രതിച്ഛായ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കും.
ഇടതുപക്ഷം സ്വയം നിർമ്മിച്ചെടുത്ത പ്രധാന പ്രതിച്ഛായ ഭൂരിപക്ഷവാദത്തിനെതിരായ ഒരു നൈതിക പ്രതിരോധമായിരുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂനപക്ഷ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചോ ജനാധിപത്യ രീതികളെക്കുറിച്ചോ സംശയങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ, അത് സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനത്തെക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള സ്വത്വപ്രശ്നമായി മാറുന്നു. ഈ മേഖലയിൽ ബൗദ്ധികരിൽ നിന്ന് വരുന്ന മുന്നറിയിപ്പുകൾ പാർട്ടിയുടെ അടിത്തറയിലേക്കാണ് കടക്കുന്നത്.
ഭരണത്തിന്റെ ഭാഷയും സാംസ്കാരിക സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഷയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും ഇവിടെ നിർണ്ണായകമാണ്. ഭരണകൂടം വികസനവും നിക്ഷേപവും കാര്യക്ഷമതയും ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ, എഴുത്തുകാർ നീതിയും അവകാശവും സ്വാതന്ത്ര്യവും സംസാരിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് ഭാഷകൾ തമ്മിലുള്ള അകലം കൂടുമ്പോൾ, ഭരണത്തിന് തന്റെ സാംസ്കാരിക കൂട്ടാളികളെ നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാകും.
വിയോജിപ്പ് ഉയർന്നാൽ സാധാരണയായി സംഭവിക്കുന്നത് ഒറ്റപ്പെടുത്തലിന്റെ രാഷ്ട്രീയം തന്നെയാണ്. വിമർശകനെ വഞ്ചകനായി ചിത്രീകരിക്കുക, അവന്റെ ഉദ്ദേശങ്ങളെ സംശയിക്കുക, വ്യക്തിപരമായ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുക ഇവ എല്ലാം അധികാരത്തിന്റെ പരിചിത ആയുധങ്ങളാണ്. പക്ഷേ ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം പലപ്പോഴും പ്രതീക്ഷിച്ചതിന്റെ വിപരീതമാകും. കാരണം ബൗദ്ധിക സമൂഹം ഭീതിയെക്കാൾ ആത്മാഭിമാനത്തോട് പ്രതികരിക്കുന്നു. അവരെ അപമാനിക്കുന്നത് കൂടുതൽ അകറ്റാൻ ഇടയാക്കും.
സമൂഹശാസ്ത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, സാംസ്കാരിക പിന്തുണയിലെ മാറ്റങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഉടനടി പ്രതിഫലിക്കണമെന്നില്ല. എന്നാൽ അത് ഒരു നീണ്ട പ്രക്രിയയുടെ തുടക്കമായി പ്രവർത്തിക്കും. ജനങ്ങൾ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നിർണ്ണയിക്കുമ്പോൾ, അവർ ബൗദ്ധിക സമൂഹത്തിൽ നിന്നുള്ള സൂചനകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. “ആരൊക്കെ മാറുന്നു?” എന്ന ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരമാണ് പലപ്പോഴും “കാലം എങ്ങോട്ട് പോകുന്നു?” എന്നതിന്റെ സൂചന.അവസാനം, സാഹിത്യകാരന്റെ വാക്ക് ഒരു വാർത്താവാചകമല്ല; അത് ചരിത്രത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലാണ്. അവർ അധികാരത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുമ്പോഴും, അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോഴും, അവർ ഭാവിയിലെ ഓർമ്മ നിർമ്മിക്കുകയാണ്. ഇന്നത്തെ വിമർശനങ്ങൾ നാളത്തെ രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകളുടെ അടിസ്ഥാനമാകും.അധികാരവും സംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എല്ലായ്പ്പോഴും സൗഹൃദപരമല്ല; പലപ്പോഴും അത് ഒരു മൗനകരാറാണ്. അംഗീകാരങ്ങൾ, പദവികൾ, വേദികൾ ഇവയുടെ മറവിൽ വിമർശനത്തിന്റെ മൂർച്ച മങ്ങിക്കിടക്കാറുണ്ട്. പക്ഷേ ചരിത്രം കാണിക്കുന്നത്, ഈ മൗനം ഒരുദിവസം പൊട്ടിത്തെറിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ശബ്ദം വളരെ ദൂരെയെത്തും എന്നതാണ്.
ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പേരിൽ ഭരണാധികാരം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ, തന്റെ സാംസ്കാരിക മൂലധനത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. കവികളും എഴുത്തുകാരും കലാകാരന്മാരും നൽകുന്ന നൈതിക സാധൂകരണം, തെരുവിലോ നിയമസഭയിലോ കിട്ടുന്നതിനെക്കാൾ ശക്തമാണ്. കാരണം അത് ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നു. “ഇവരും കൂടെയുണ്ട്” എന്ന ഉറപ്പ് അധികാരത്തിന് ഒരു സുരക്ഷാ വലയമാകുന്നു.ദീർഘകാലമായി ഇടതു ബൗദ്ധിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമെന്നു കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന എഴുത്തുകാർ തന്നെ, ഇടതു മൂല്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലനം സംഭവിച്ചുവെന്ന് തുറന്നു പറയുമ്പോൾ, അത് ഒരു വ്യക്തിപരമായ അഭിപ്രായപ്രകടനം മാത്രമല്ല; അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സിഗ്നലാണ്. ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സുരക്ഷ, ജനാധിപത്യ ശീലങ്ങൾ, അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം ഇവയെ കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ സാഹിത്യവേദിയിൽ നിന്ന് ഉയരുമ്പോൾ, അത് പാർട്ടി ഓഫീസുകളുടെ മതിലുകൾ കടന്നുപോകും.അതുകൊണ്ടാണ് ബൗദ്ധിക വിടവാങ്ങലുകൾ അധികാരത്തിന് അസ്വസ്ഥതയാകുന്നത്. അത് ഒരു വോട്ട് നഷ്ടപ്പെടുന്നതല്ല; ഒരു നൈതിക തൂക്കം മാറുന്നതാണ്. ആ തൂക്കം മാറുമ്പോൾ, ഭരണത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസം തന്നെ പുതുക്കി കണക്കാക്കേണ്ടിവരും.അപ്രശസ്തരായവരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ വലിയ പ്രചാരമാധ്യമങ്ങളിലേക്ക് എത്താത്തപ്പോൾ, പ്രശസ്തരായവരുടെ ഒരു വാക്ക് തന്നെ പൊതു ചർച്ചയുടെ ദിശ മാറ്റാൻ കഴിയുന്നു. അതാണ് സാംസ്കാരിക മൂലധനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം.ഇത് ചിലർക്ക് ധാർമ്മിക ഉണർവ്വായി തോന്നാം.മറ്റുചിലർക്ക് അത് വൈകിയ തിരിച്ചറിവായി തോന്നാം.ഇനിയുമൊരുഭാഗം ആളുകൾക്ക് ഇത് വരാനിരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ കാലാവസ്ഥയുടെ സൂചനയായിരിക്കും.എന്തായാലും ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്:സാഹിത്യകാരൻ എന്നത് വേദിയിൽ പൂക്കൾ സ്വീകരിക്കാൻ മാത്രം ഉള്ള ഒരു പ്രതിമയല്ല. നിർണ്ണായക ഘട്ടങ്ങളിൽ അധികാരത്തോട് “ഇല്ല” എന്നു പറയാനുള്ള ധൈര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊതുപ്രാധാന്യത്തെ നിർവ്വചിക്കുന്നു.ഇതുതന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നടക്കുന്നത്.വിയോജിപ്പ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശ്വാസമാണ്. ആ ശ്വാസം മുട്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ എത്ര ഉണ്ടായാലും, ചരിത്രം തെളിയിച്ചതുപോലെ, അത് മറ്റെവിടെയെങ്കിലും വഴി കണ്ടെത്തും. ഇന്ന് ആ വഴി സാഹിത്യവേദികളിലൂടെ കടന്നുപോകുകയാണ്.ഇപ്പോൾ കേരളം കാണുന്നത് ആ കണക്കുകൂട്ടലിന്റെ തുടക്കമാണ്.