107 വർഷം മുൻപ് ഇതുപോലൊരു ജൂൺ മാസത്തിലാണ് ലോകത്തിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെട്ട ഒരു കരാറിനായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് വുഡ്രോ വിൽസൺ പാരീസിനടുത്തുള്ള വേഴ്സൈ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് നടന്നുകയറിയത്. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന് ശേഷം മനുഷ്യരാശി സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയായിരുന്നു അന്ന് ലോകത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ വേഴ്സൈയിലെ ആ ചർച്ചാമുറികളിൽ എഴുതപ്പെട്ടത് സമാധാനത്തിന്റെ ചരിത്രം മാത്രമായിരുന്നില്ല; പുതിയ യുദ്ധങ്ങളുടെയും പുതിയ അതിർത്തികളുടെയും പുതിയ അഭയാർത്ഥി പ്രവാഹങ്ങളുടെയും ചരിത്രം കൂടിയായിരുന്നു.
യുദ്ധങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ മനുഷ്യർ ഒപ്പിടുന്ന കരാറുകൾ പലപ്പോഴും പുതിയ യുദ്ധങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ വിതയ്ക്കാറുണ്ട്. ജർമ്മനിയെ അപമാനിക്കുകയും സാമ്പത്തികമായി തകർക്കുകയും ചെയ്ത വേഴ്സൈ കരാർ പിന്നീട് നാസിസത്തിന്റെ ഉയർച്ചയ്ക്കും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനും വഴിയൊരുക്കിയെന്ന് ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. എന്നാൽ ആ കഥയുടെ മറ്റൊരു അധ്യായം പലപ്പോഴും മറക്കപ്പെടുന്നു. യുദ്ധങ്ങൾക്ക് ശേഷം വീടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ കഥ. ഭൂപടങ്ങളിൽ വരച്ച പുതിയ രേഖകൾക്കിടയിൽ സ്വന്തം ജീവിതം നഷ്ടപ്പെട്ട സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ കഥ.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് യുദ്ധങ്ങളുടെ നൂറ്റാണ്ട് മാത്രമായിരുന്നില്ല; അഭയാർത്ഥികളുടെ നൂറ്റാണ്ട് കൂടിയായിരുന്നു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം, അർമേനിയൻ കൂട്ടക്കൊല, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം, ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ വിഭജനം, പലസ്തീൻ ദുരന്തം, ശീതയുദ്ധ സംഘർഷങ്ങൾ, ബാൽക്കൻ യുദ്ധങ്ങൾ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, സിറിയ, സുഡാൻ, ഉക്രൈൻ ഓരോ യുദ്ധവും അതിന്റെ പിന്നിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെ വീടില്ലാത്തവരാക്കി മാറ്റി.
ഇന്ന് ലോകം വീണ്ടും ഒരു ചരിത്ര വഴിത്തിരിവിലാണ്. ശക്തരായ രാഷ്ട്രങ്ങൾ കരാറുകൾ ഒപ്പിടുന്നു, അതിർത്തികൾ പുനർനിർവചിക്കുന്നു, ഉപരോധങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു, സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തിന്റെയും അവസാന വില നൽകുന്നത് സാധാരണ ജനങ്ങളാണ്. തകർന്ന വീടുകളിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോകുന്ന അമ്മമാരും, അതിർത്തികളിൽ കുടുങ്ങുന്ന കുട്ടികളും, മരുഭൂമികളിലൂടെയും കടലുകളിലൂടെയും ജീവൻ പണയം വെച്ച് യാത്ര ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളുമാണ്.
അതിനാലാണ് ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനം നമ്മെ ഒരു അസ്വസ്ഥമായ സത്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്. അഭയാർത്ഥികൾ ഒരു മാനുഷിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ഫലമല്ല; അവർ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ ജീവിക്കുന്ന സാക്ഷ്യങ്ങളാണ്. ഓരോ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പും പരാജയപ്പെട്ട നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു സ്മാരകമാണ്. ഓരോ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട കുടുംബവും സമാധാന ചർച്ചകളുടെ അപൂർണതയുടെ തെളിവാണ്.
വേഴ്സൈയുടെ കണ്ണാടിമുറികളിൽ നിന്ന് ഗാസയിലേക്കും, ഖാർത്തൂമിലേക്കും, കാബൂളിലേക്കും, ഡമാസ്കസിലേക്കും, ഉക്രൈനിലേക്കും നീളുന്ന ഈ ചരിത്രം നമ്മെ ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കുന്നു: ഒരു രാജ്യത്തിന്റെയോ ഒരു ജനതയുടെയോ മാത്രം സുരക്ഷ എന്നൊന്നില്ല. ലോകത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും കോണിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ ഭയന്ന് ഓടേണ്ടി വരുന്നിടത്തോളം കാലം മനുഷ്യരാശി മുഴുവനും സുരക്ഷിതരല്ല.
യുദ്ധങ്ങൾ ഒരിക്കലും യുദ്ധഭൂമികളിൽ മാത്രം നടക്കാറില്ല. ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്ന ബോംബാക്രമണങ്ങളും സൈനിക മുന്നേറ്റങ്ങളും കരാറുകളും സമ്മേളനങ്ങളും യുദ്ധത്തിന്റെ ദൃശ്യഭാഗം മാത്രമാണ്. അതിന്റെ അദൃശ്യഭാഗം മറ്റൊരിടത്താണ് നടക്കുന്നത്. വീടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടുന്ന കുടുംബങ്ങളിലുമാണ്, അതിർത്തികളിൽ ദിവസങ്ങളോളം കാത്തുനിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരിലുമാണ്, സ്വന്തം പേരും ഭാഷയും ഓർമ്മകളും മാത്രം കൈവശം വച്ച് പുതിയ ഭൂമിയിലേക്ക് കടക്കുന്ന അഭയാർത്ഥികളിലുമാണ് യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏതൊരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഭവവും അഭയാർത്ഥികളുടെ ചരിത്രമില്ലാതെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം അവസാനിച്ചപ്പോൾ യൂറോപ്പിൽ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ സ്വന്തം വീടുകളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. അർമേനിയൻ ജനതയുടെ ദുരന്തം ആധുനിക അഭയാർത്ഥി പ്രതിസന്ധികളുടെ ആദ്യ വലിയ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. പിന്നീട് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം അവസാനിച്ചപ്പോൾ ഏകദേശം ആറുകോടിയിലധികം ആളുകൾ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മനുഷ്യ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു അത്.
എന്നാൽ അഭയാർത്ഥികളുടെ ചരിത്രം യൂറോപ്പിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. 1947-ലെ ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ വിഭജനം മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിർബന്ധിത ജനകീയ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറി. ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ അതിർത്തികൾ കടക്കേണ്ടി വന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. മതത്തിന്റെ പേരിൽ വരച്ച ഒരു രേഖ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതങ്ങളെ എങ്ങനെ തകർക്കാമെന്നതിന്റെ ഭീകര ഉദാഹരണമായി അത് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
പിന്നീട് പലസ്തീൻ വന്നു. ഒരു ജനതയുടെ അഭയാർത്ഥിത്വം തലമുറകളിലൂടെ എങ്ങനെ നീണ്ടുനിൽക്കാമെന്നതിന്റെ ജീവനുള്ള ഉദാഹരണമാണ് പലസ്തീൻ. സ്വന്തം നാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരുടെ കൊച്ചുമക്കളും ഇന്നും അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിൽ ജീവിക്കുന്നു. അഭയാർത്ഥിത്വം ഒരു താൽക്കാലിക അവസ്ഥ മാത്രമല്ലെന്നും ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു തലമുറയുടെ വിധിയായി മാറുമെന്നും പലസ്തീൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.
അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ഇറാഖ്, സിറിയ, യെമൻ, സുഡാൻ, ഉക്രൈൻ പട്ടിക നീളുകയാണ്. ഓരോ യുദ്ധവും പുതിയ അഭയാർത്ഥികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അഭയാർത്ഥികൾ മാത്രം ലോകത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും പുതിയ തരത്തിലുള്ള കുടിയൊഴിപ്പിക്കലുകൾ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരുമ്പോൾ തീരപ്രദേശങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. വരൾച്ച കൃഷി നശിപ്പിക്കുന്നു. പ്രളയങ്ങളും ചുഴലിക്കാറ്റുകളും മനുഷ്യരെ സ്വന്തം വീടുകളിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു. ഭാവിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ അഭയാർത്ഥി പ്രതിസന്ധികൾ യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്നല്ല, കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങളിൽ നിന്നായിരിക്കുമെന്ന് പല പഠനങ്ങളും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
എന്നാൽ അഭയാർത്ഥികളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ പലപ്പോഴും കാണാതാകുന്ന ഒരു വിഭാഗമുണ്ട്. തൊഴിലാളികൾ. ലോകത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന പ്രവാസി തൊഴിലാളികളും അഭയാർത്ഥികളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി പലപ്പോഴും വളരെ നേർത്തതാണ്. ഇന്ന് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ നിർമാണ മേഖലകളിലും യൂറോപ്പിലെ കാർഷിക മേഖലകളിലും ഏഷ്യയിലെ ഫാക്ടറികളിലും ജോലി ചെയ്യുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ സാമ്പത്തിക നിർബന്ധങ്ങൾ മൂലമുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരാണ്. യുദ്ധമല്ലെങ്കിലും ദാരിദ്ര്യവും അസമത്വവും അവരെ വീടുകളിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു.
ലോകം പലപ്പോഴും അഭയാർത്ഥികളെ ഒരു സുരക്ഷാ പ്രശ്നമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അതിർത്തികൾ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കണം എന്ന ചർച്ചകൾക്ക് മണിക്കൂറുകളാണ് ചെലവഴിക്കുന്നത്. എന്നാൽ മനുഷ്യരെ എന്തുകൊണ്ട് ഓടിപ്പോകാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിന് വളരെ കുറച്ച് സമയം മാത്രമേ നൽകാറുള്ളൂ. അഭയാർത്ഥികൾ പ്രശ്നമല്ല. യുദ്ധങ്ങളാണ് പ്രശ്നം. സാമ്രാജ്യത്വ ഇടപെടലുകളാണ് പ്രശ്നം. അസമത്വമാണ് പ്രശ്നം. കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയാണ് പ്രശ്നം.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ രാജ്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും അഭയാർത്ഥികളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ മടികാണിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ആഗോള തെക്കൻ രാജ്യങ്ങളാണ് അഭയാർത്ഥികളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഭാരം വഹിക്കുന്നത്. വികസിത രാജ്യങ്ങൾ അതിർത്തികൾ അടയ്ക്കുമ്പോൾ, ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങൾ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകൾക്ക് ഇടം നൽകുന്നു. ലോക നീതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസങ്ങളിലൊന്നാണിത്.
ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനം നമ്മെ കരുണയിലേക്ക് മാത്രം വിളിക്കുന്നില്ല. അത് ഉത്തരവാദിത്തത്തിലേക്കാണ് വിളിക്കുന്നത്. അഭയാർത്ഥികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുക എന്നത് പ്രധാനമാണ്. പക്ഷേ അതിലും പ്രധാനമാണ് അഭയാർത്ഥികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുക. യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് ലാഭം കൊയ്യുന്ന ആയുധ വ്യവസായങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുക. പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾക്കായി രാജ്യങ്ങളെ അസ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ആഗോള ശക്തികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുക. കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഉത്തരവാദികളായവരെ ചോദ്യം ചെയ്യുക.
കാരണം ഒരു അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പ് മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ സ്മാരകം മാത്രമല്ല; രാഷ്ട്രീയ പരാജയത്തിന്റെ സ്മാരകം കൂടിയാണ്.
ഇന്ന് ലോകം വീണ്ടും യുദ്ധങ്ങളുടെയും ദേശീയതയുടെയും അതിർത്തി മതിലുകളുടെയും കാലഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുകയാണ്. എന്നാൽ ചരിത്രം ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. വേഴ്സൈയിലെ കരാറുകളിൽ നിന്ന് ഗാസയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളിലേക്കും, സിറിയൻ അതിർത്തികളിൽ നിന്ന് സുഡാനിലെ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിലേക്കും നീളുന്ന ചരിത്രം ഒരേയൊരു സത്യം ആവർത്തിക്കുന്നു: ഒരു ജനതയുടെ ദുരിതം മറ്റൊരു ജനതയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് അടിത്തറയാകില്ല.
മനുഷ്യരാശിയുടെ ഭാവി മതിലുകളിൽ അല്ല, പാലങ്ങളിലാണ്. അതിർത്തികളിൽ അല്ല, ഐക്യദാർഢ്യത്തിലാണ്. ആയുധങ്ങളിൽ അല്ല, നീതിയിലാണ്.
അതിനാൽ ഈ ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനത്തിൽ നാം ഓർക്കേണ്ടത് ഒരു ലളിതമായ സത്യമാണ്.
അഭയാർത്ഥികൾ നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ അപവാദമല്ല. അവർ നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ കണ്ണാടിയാണ്.
ആ കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് യുദ്ധങ്ങളും അനീതികളും അസമത്വങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു ലോകമാണ്.
ആ ലോകത്തെ മാറ്റാൻ കഴിയുന്നതുവരെ, ഒരു മനുഷ്യനും സ്വന്തം വീടുവിട്ട് ഓടിപ്പോകേണ്ടി വരാത്ത ഒരു ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്നതുവരെ, ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനം ഒരു ആഘോഷമല്ല— ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്.
എല്ലാവരും സുരക്ഷിതരാകുന്നതുവരെ ആരും സുരക്ഷിതരല്ല.
അതാണ് അഭയാർത്ഥികളുടെ സന്ദേശം.
അതാണ് മനുഷ്യരാശിയുടെ പരീക്ഷണം.
അതാണ് നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നൈതിക ഉത്തരവാദിത്തം.
അതുകൊണ്ടാണ് ലോക അഭയാർത്ഥി ദിനത്തിന്റെ സന്ദേശം അത്ര ലളിതവും അത്ര ശക്തവുമാകുന്നത്
എല്ലാവരും സുരക്ഷിതരാകുന്നതുവരെ ആരും യഥാർത്ഥത്തിൽ സുരക്ഷിതരല്ല.
ചരിത്രം രാജാക്കന്മാരുടെയും പ്രസിഡന്റുമാരുടെയും കരാറുകളെ ഓർക്കും. പക്ഷേ മനുഷ്യരാശി ഓർക്കേണ്ടത് വീടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ കഥകളാണ്. കാരണം ഒരു അഭയാർത്ഥി എന്നത് ഒരു കണക്ക് അല്ല; ഒരു മനുഷ്യനാണ്. ഒരു അതിർത്തി കടക്കുന്ന ശരീരം മാത്രമല്ല; സുരക്ഷ തേടുന്ന ഒരു ജീവിതമാണ്.