കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യ സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ധവളപത്രം വെറും കണക്കുകളുടെ സമാഹാരമല്ല. അത് സംസ്ഥാന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ ഉള്ളറകളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയിരിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധികളുടെ മുന്നറിയിപ്പാണ്. പലപ്പോഴും ബജറ്റ് പ്രസംഗങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലും മറഞ്ഞുപോകുന്ന യാഥാർഥ്യങ്ങളെ ധവളപത്രം പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. ഒരു സംസ്ഥാനം എത്ര കടമെടുത്തു എന്നതിനേക്കാൾ ആ കടം എവിടെയാണ് ചെലവഴിച്ചത്, വരുമാനത്തിന്റെ എത്ര ഭാഗമാണ് ഭാവി വികസനത്തിനായി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നത്, ധനകാര്യ സ്വാതന്ത്ര്യം എത്രത്തോളം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നീ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങളിലേക്കാണ് ഈ രേഖ വിരൽചൂണ്ടുന്നത്.
ധവളപത്രം നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാന സൂചന കേരളം ഒരു ഘടനാപരമായ ധനകാര്യ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്നതാണ്. സാധാരണ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യങ്ങളിൽ വരുമാനം കുറയുകയും പിന്നീട് സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ സജീവമാകുമ്പോൾ സ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ ഇവിടെ പ്രശ്നം അതല്ല. വരുമാനം വർധിച്ചിട്ടും കടഭാരം കുറയുന്നില്ല. കടമെടുത്തിട്ടും ആസ്തികൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ചെലവ് കൂടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഉൽപാദനശേഷി ഉയരുന്നില്ല. ഇത് താൽക്കാലിക പ്രതിസന്ധിയല്ല, മറിച്ച് സാമ്പത്തിക ഘടനയിലെ ദൗർബല്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.
രണ്ടാമത്തെ സൂചന കേരളം ക്രമേണ വരുമാനം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് കടം ആശ്രയിക്കുന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് മാറുകയാണെന്നതാണ്. വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് ശമ്പളം, പെൻഷൻ, പലിശ എന്നിവയ്ക്കായി ചെലവാകുമ്പോൾ ഭാവിയിലെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആവശ്യമായ നിക്ഷേപങ്ങൾ പിന്നിലേക്ക് പോകുന്നു. ഇത് ഒരു കുടുംബം പുതിയ വരുമാനമാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിന് പകരം പഴയ കടങ്ങൾ അടയ്ക്കാൻ പുതിയ കടങ്ങൾ എടുക്കുന്ന അവസ്ഥയോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്.
മൂന്നാമത്തെ സൂചന കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃക തന്നെ പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ട സമയമായെന്നതാണ്. കഴിഞ്ഞ നിരവധി പതിറ്റാണ്ടുകളായി കേരളം ക്ഷേമാധിഷ്ഠിത വികസനത്തിന്റെ മാതൃകയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ക്ഷേമം നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ ശക്തമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ ക്ഷേമസംവിധാനങ്ങൾ പോലും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കില്ല. ക്ഷേമത്തിനും വളർച്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പുതിയൊരു സന്തുലനം കണ്ടെത്തേണ്ട ആവശ്യകതയാണ് ധവളപത്രം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.
നാലാമത്തെ സൂചന സ്വകാര്യ നിക്ഷേപത്തെയും തൊഴിൽ സൃഷ്ടിയെയും കുറിച്ചുള്ളതാണ്. ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരവും മനുഷ്യവിഭവശേഷിയും ഉണ്ടായിട്ടും വ്യവസായ നിക്ഷേപം കുറഞ്ഞതും യുവജന തൊഴിലില്ലായ്മ ഉയർന്നതും കേരളത്തിന്റെ വളർച്ചാ മാതൃകയിലെ വിടവുകളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രവാസി പണവും ഉപഭോഗവും മാത്രം ആശ്രയിച്ചുള്ള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ധവളപത്രം പരോക്ഷമായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അഞ്ചാമത്തെ സൂചന ഭരണപരമായ സുതാര്യതയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. KIIFB പോലുള്ള ഓഫ്-ബജറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, ബജറ്റ് കണക്കുകളും യഥാർത്ഥ ചെലവുകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ, കുടിശ്ശികകൾ നീട്ടിവയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവണതകൾ ധനകാര്യ കണക്കുകളുടെ വിശ്വാസ്യതയെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു. സർക്കാരിന്റെ യഥാർത്ഥ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി ജനങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാനുള്ള അവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കും ഇത് വഴിതെളിക്കുന്നു.
ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, ധവളപത്രം നൽകുന്ന സന്ദേശം രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറത്തുള്ളതാണ്. ഇന്ന് അധികാരത്തിലുള്ള സർക്കാർ ഏതാണ് എന്നതിനെക്കാൾ കേരളം നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധി ദീർഘകാല നയപരമായ തെറ്റിദ്ധാരണകളുടെ ഫലമാണെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് അതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ കടം വാങ്ങി കൂടുതൽ ചെലവഴിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം വികസനം സാധ്യമാകില്ല. ഉൽപാദനക്ഷമമായ നിക്ഷേപം, സ്വകാര്യ സംരംഭകത്വം, തൊഴിൽ സൃഷ്ടി, നികുതി അടിത്തറയുടെ വികസനം, ധനകാര്യ അച്ചടക്കം എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകേണ്ടതുണ്ട്.
അതിനാൽ ധവളപത്രം ഒരു രാഷ്ട്രീയ കുറ്റപത്രമല്ല; മറിച്ച് കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് മണിയാണ്. ആ മണിനാദം കേൾക്കാതെ പോയാൽ ഇന്നത്തെ കടഭാരം നാളത്തെ വികസന സാധ്യതകളെ വിഴുങ്ങുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് സംസ്ഥാനം എത്തിച്ചേരുമെന്നതാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൂചന.