കേരളം വീണ്ടും ഒരു ആരോഗ്യ മുന്നറിയിപ്പിന്റെ ഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. സംസ്ഥാനത്ത് നിപ രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ആരോഗ്യവകുപ്പും പൊതുസമൂഹവും ജാഗ്രത ശക്തമാക്കുകയാണ്. എന്നാൽ നിപ മാത്രമല്ല ഇന്ന് കേരളം നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളി. കോവിഡ് വൈറസിന്റെ പുതിയ വകഭേദങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ലോകത്ത് സജീവമാണ്. ഡെങ്കിപ്പനി കേസുകൾ മഴക്കാലത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഉയരുന്നു. ചിക്കുൻഗുനിയ വീണ്ടും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഷിഗെല്ല പോലുള്ള ജലജന്യ-ഭക്ഷ്യജന്യ രോഗങ്ങൾ ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അമീബിക് മസ്തിഷ്കജ്വരം അപൂർവമാണെങ്കിലും അതിന്റെ മരണനിരക്ക് സമൂഹത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരേസമയം നിരവധി രോഗഭീഷണികൾ ഉയർന്നുവരുന്ന ഈ സാഹചര്യം കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തിന് പുതിയ വെല്ലുവിളികളാണ് ഉയർത്തുന്നത്.
രോഗപ്രതിരോധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ഉയർന്നുവരാറുണ്ട്. നിപയെക്കുറിച്ച് മുൻകാലങ്ങളിൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ നടത്തിയ പ്രസ്താവനകൾ ഇന്ന് വീണ്ടും സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ രോഗവ്യാപനത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിൽ ചരിത്രപരമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങളെക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടത് ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയാണ്. രോഗങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ആശയങ്ങളെയോ പാർട്ടി അതിരുകളെയോ പരിഗണിക്കുന്നില്ല. അവ മനുഷ്യജീവനെയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. അതിനാൽ രോഗങ്ങളെ നേരിടുമ്പോൾ ശാസ്ത്രവും പൊതുജനാരോഗ്യവുമാണ് കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് നിൽക്കേണ്ടത്.
2018-ൽ കോഴിക്കോട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത നിപ വൈറസ് ബാധ കേരളത്തിന്റെ ആരോഗ്യചരിത്രത്തിലെ നിർണായക അധ്യായമായിരുന്നു. പഴംതിന്നുന്ന വവ്വാലുകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് പകരുന്ന ഈ വൈറസ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അപകടകാരികളായ സൂണോട്ടിക് രോഗാണുക്കളിൽ ഒന്നാണ്. ഉയർന്ന മരണനിരക്കും മസ്തിഷ്കത്തെയും ശ്വാസകോശത്തെയും ബാധിക്കുന്ന സ്വഭാവവും നിപയെ അതീവ ഗുരുതരമാക്കുന്നു. ലോകാരോഗ്യ സംഘടന ഭാവിയിൽ മഹാമാരിക്ക് സാധ്യതയുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ നിപയെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. എന്നാൽ കേരളം നിപയെ നേരിട്ട അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് ശക്തമായ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചു. സമ്പർക്ക പട്ടിക തയ്യാറാക്കൽ, ഐസൊലേഷൻ, പരിശോധന, നിരീക്ഷണം, പൊതുജന ബോധവൽക്കരണം എന്നിവയിൽ രൂപപ്പെട്ട പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ ഇന്ന് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന കരുത്താണ്.
കോവിഡ് മഹാമാരിക്ക് ശേഷം ലോകം സാധാരണ ജീവിതത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കോവിഡ് പൂർണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. SARS-CoV-2 വൈറസ് നിരന്തരം ജനിതകമാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്ന ഒരു വൈറസാണ്. പുതിയ ഉപവകഭേദങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. രോഗതീവ്രത പലപ്പോഴും കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വയോധികർ, പ്രമേഹരോഗികൾ, ഹൃദ്രോഗികൾ, പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞവർ എന്നിവരിൽ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഉണ്ടാകാം. കൂടാതെ “ലോങ് കോവിഡ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദീർഘകാല ശാരീരിക-മാനസിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ആരോഗ്യരംഗത്തിന്റെ പുതിയ പഠനവിഷയമായി തുടരുകയാണ്. കോവിഡ് നമ്മെ പഠിപ്പിച്ച ഏറ്റവും വലിയ പാഠം രോഗപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രതിസന്ധി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതാണ്. അവ മുൻകൂട്ടി ശക്തിപ്പെടുത്തണം.
ഇതിനിടെ കേരളത്തിൽ വർധിച്ചു വരുന്ന ഷിഗെല്ല രോഗബാധ പൊതുജനാരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെ ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. മലിനമായ വെള്ളത്തിലൂടെയും ഭക്ഷണത്തിലൂടെയും പകരുന്ന ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയ ഗുരുതരമായ വയറിളക്കം, രക്തമിശ്രിത മലവിസർജനം, നിർജലീകരണം എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും വയോധികർക്കും രോഗപ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞവർക്കും ഇത് കൂടുതൽ അപകടകരമാണ്. സുരക്ഷിതമായ കുടിവെള്ളവും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും ശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കാതെ ഷിഗെല്ല പോലുള്ള രോഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ പൊതുജനാരോഗ്യം ആശുപത്രികളിൽ മാത്രം ആരംഭിക്കുന്നതല്ല; അത് വീടുകളിലും സ്കൂളുകളിലും തെരുവുകളിലും ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക പ്രക്രിയയാണ്.
അമീബിക് മസ്തിഷ്കജ്വരവും കേരളത്തെ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തുന്ന മറ്റൊരു രോഗമാണ്. Naegleria fowleri എന്ന ഏകകോശ ജീവി മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഈ രോഗം അപൂർവമാണെങ്കിലും അതിന്റെ മരണനിരക്ക് അതീവ ഉയർന്നതാണ്. കുളങ്ങളിലും തടാകങ്ങളിലും മലിനജലാശയങ്ങളിലും കുളിക്കുന്നതിനിടെ വെള്ളം മൂക്കിലൂടെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോഴാണ് രോഗബാധയുണ്ടാകുന്നത്. കുട്ടികളിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത മരണങ്ങൾ സമൂഹത്തെ ഞെട്ടിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ ജലസുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുബോധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
മഴക്കാലം എത്തുമ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ ആരോഗ്യരംഗത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്നായി മാറുന്നത് ഡെങ്കിപ്പനിയാണ്. Aedes കൊതുകുകളിലൂടെ പകരുന്ന ഡെങ്കി വർഷംതോറും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ബാധിക്കുന്നു. ഉയർന്ന പനി, കടുത്ത തലവേദന, സന്ധിവേദന, രക്തസ്രാവം തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങളോടെ രോഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ചില കേസുകളിൽ ഡെങ്കി ഷോക്ക് സിൻഡ്രോം വരെ ഉണ്ടാകാം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, മഴയുടെ മാറിയ രീതികൾ, നഗരവൽക്കരണം, മാലിന്യ സംസ്കരണത്തിലെ പോരായ്മകൾ എന്നിവ കൊതുകുകളുടെ വ്യാപനത്തിന് അനുകൂല സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഡെങ്കിപ്പനി പ്രതിരോധം ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ മാത്രം ഉത്തരവാദിത്തമല്ല; അത് ഓരോ വീടിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
ചിക്കുൻഗുനിയയും കേരളത്തിന് പരിചിതമായ ഒരു രോഗമാണ്. ഡെങ്കിപ്പനിയെപ്പോലെ തന്നെ Aedes കൊതുകുകളാണ് രോഗം പരത്തുന്നത്. എന്നാൽ രോഗം മാറിയ ശേഷവും മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സന്ധിവേദനയും ശരീരദൗർബല്യവുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. അതിനാൽ മരണനിരക്ക് കുറഞ്ഞ ഒരു രോഗമാണെങ്കിലും വ്യക്തികളുടെ ജീവിത നിലവാരത്തെയും തൊഴിൽക്ഷമതയെയും സാരമായി ബാധിക്കാൻ ചിക്കുൻഗുനിയയ്ക്ക് കഴിയും.
ഈ രോഗങ്ങളെല്ലാം ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഒരു വലിയ യാഥാർത്ഥ്യം വ്യക്തമാകുന്നു. കേരളം ഇന്ന് ബഹുമുഖ പകർച്ചവ്യാധി വെല്ലുവിളികളുടെ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ജലജന്യ രോഗങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യജന്യ രോഗങ്ങൾ, കൊതുകുജന്യ രോഗങ്ങൾ, വന്യജീവികളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് പകരുന്ന സൂണോട്ടിക് രോഗങ്ങൾ, ആഗോള യാത്രകളിലൂടെ വ്യാപിക്കുന്ന വൈറസ് രോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഒരേസമയം സമൂഹത്തെ ബാധിക്കുന്നു. ഇത് ആരോഗ്യരംഗത്തെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല; വികസനത്തിന്റെയും പരിസ്ഥിതിയുടെയും സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെയും പ്രശ്നമാണ്.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഈ പ്രതിസന്ധിയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുകയാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഉയരുന്ന താപനില, അസാധാരണ മഴ, വെള്ളപ്പൊക്കം, വനനശീകരണം, ജൈവവൈവിധ്യ നഷ്ടം എന്നിവ പുതിയ രോഗങ്ങളുടെ ആവിർഭാവവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയുടെ അതിരുകൾ ലംഘിക്കുമ്പോൾ രോഗാണുക്കൾ പുതിയ ആതിഥേയരെ തേടുന്നു. നിപ പോലുള്ള രോഗങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇത് കൂടുതൽ വ്യക്തമാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്ന് ലോകാരോഗ്യരംഗം “One Health” എന്ന ആശയത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ആരോഗ്യം, മൃഗങ്ങളുടെ ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതിയുടെ ആരോഗ്യം എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് കാണുന്ന സമീപനമാണിത്. ആരോഗ്യസുരക്ഷ ആശുപത്രികളിൽ മാത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ല; അത് വനങ്ങളിലും തണ്ണീർത്തടങ്ങളിലും നദികളിലും നഗരങ്ങളിലുമാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യ പാരമ്പര്യമാണ്. നിപയിലും കോവിഡ് മഹാമാരിയിലും പ്രളയങ്ങളിലും സംസ്ഥാനത്തിന് മുന്നോട്ടുപോകാൻ കഴിഞ്ഞത് ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെയും ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെയും ജനങ്ങളുടെയും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ്. ഭാവിയിലും അതേ മാതൃകയാണ് ആവശ്യം.
രോഗങ്ങളെക്കാൾ അപകടകരമായ മറ്റൊരു വെല്ലുവിളി തെറ്റായ വിവരങ്ങളും വ്യാജവാർത്തകളുമാണ്. സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിക്കുന്ന അഭ്യൂഹങ്ങൾ പലപ്പോഴും പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ദുർബലമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളെയും ആരോഗ്യവിദഗ്ധരുടെ നിർദേശങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പൊതുചർച്ചകൾ വളർത്തിയെടുക്കണം.
നിപ, കോവിഡ് വകഭേദങ്ങൾ, ഷിഗെല്ല, അമീബിക് മസ്തിഷ്കജ്വരം, ഡെങ്കിപ്പനി, ചിക്കുൻഗുനിയ — ഇവ ഓരോന്നും വ്യത്യസ്ത രോഗങ്ങളാണെങ്കിലും അവ നൽകുന്ന സന്ദേശം ഒന്നാണ്. ആരോഗ്യസുരക്ഷയെ ചികിത്സയുടെ പരിധിയിൽ മാത്രം കാണുന്ന കാലം അവസാനിച്ചു. ശുദ്ധജലം, ശുചിത്വം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, കാലാവസ്ഥാ നീതി, ശാസ്ത്രീയ ബോധം, ശക്തമായ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനം എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഭാവിയിലെ ആരോഗ്യസുരക്ഷ നിർമ്മിക്കപ്പെടുക.
ഭീതിയല്ല വേണ്ടത്, ജാഗ്രതയാണ്. അഭ്യൂഹങ്ങളല്ല വേണ്ടത്, ശാസ്ത്രമാണ്. രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നതകളല്ല വേണ്ടത്, സാമൂഹിക ഐക്യമാണ്. കാരണം പകർച്ചവ്യാധികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ മരുന്ന് ഇന്നും മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തം തന്നെയാണ്. :::