ഇന്ത്യ–അമേരിക്ക ഇടക്കാല വ്യാപാര കരാറിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്കൻ ആപ്പിളുകൾക്ക് കുറഞ്ഞ ഇറക്കുമതി തീരുവ അനുവദിച്ചതോടെ ഹിമാലയൻ മലനിരകളിൽ ഒരു അസ്വസ്ഥത പടർന്നിരിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു സാധാരണ വ്യാപാര വാർത്തയല്ല; Jammu and Kashmir, Himachal Pradesh, Uttarakhand എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കർഷക കുടുംബങ്ങളുടെ അടുക്കളകളിൽ വരെ എത്തിച്ചേരുന്ന ഒരു നയപരമായ ഭൂചലനമാണ്. കിലോയ്ക്ക് ₹80 മിനിമം ഇറക്കുമതി വിലയും 25 ശതമാനം തീരുവയും മാത്രമുള്ള പുതിയ ക്രമീകരണം വിപണിയിൽ അമേരിക്കൻ ആപ്പിളുകൾ ഏകദേശം ₹100 നിരക്കിൽ എത്താൻ ഇടയാക്കുമെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ. എന്നാൽ ഈ വിലക്കുറവിന്റെ മറുവശത്ത്, മലനിരകളിലെ ആയിരക്കണക്കിന് കർഷക കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതസമവാക്യം തകരുമെന്ന ഭയമാണ് വളരുന്നത്.
കാശ്മീരിലെ ഒരു സാധാരണ ആപ്പിൾ കർഷകന്റെ ജീവിതം കാലാവസ്ഥയുടെ കൃത്യമായ ചക്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. മാർച്ച്-ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിൽ പൂക്കൾ വിരിയുമ്പോൾ അവയെ തണുത്ത കാറ്റും അപ്രതീക്ഷിത മഴയും ബാധിക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക; ജൂൺ-ജൂലൈയിൽ ഫലങ്ങൾ വളരുമ്പോൾ കീടാക്രമണ ഭയം; സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബറിൽ കൊയ്ത്തുകാലത്ത് വില എത്ര ലഭിക്കും എന്ന അനിശ്ചിതത്വം. കണക്കുകൾ പ്രകാരം ജമ്മു-കാശ്മീരിൽ മാത്രം ഏകദേശം 3.5 മുതൽ 4 ലക്ഷം കുടുംബങ്ങൾ ആപ്പിൾ കൃഷിയിൽ നേരിട്ട് ആശ്രിതരാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാർഷിക ജിഡിപിയിൽ വലിയൊരു വിഹിതം ഈ വിളയിൽ നിന്നാണ്. ഒരു ഹെക്ടറിൽ ശരാശരി 10–12 മെട്രിക് ടൺ വരെ വിളവ് ലഭിക്കുമ്പോൾ, ഉത്പാദന ചെലവ് കിലോയ്ക്ക് ₹70 മുതൽ ₹110 വരെ ഉയരുന്നു. വളം, കീടനാശിനി, പാക്കിംഗ് കാർട്ടൺ, ഗതാഗതം—എല്ലാം കഴിഞ്ഞ അഞ്ചുവർഷത്തിൽ 30–40 ശതമാനം വരെ വർധിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ വിപണി വിലയിൽ 10–15 രൂപ ഇടിവ് പോലും ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ വാർഷിക വരുമാനത്തിൽ ലക്ഷങ്ങൾ കുറയാൻ കാരണമാകും.
ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കർഷകജീവിതവും സമാനമാണ്, പക്ഷേ അവിടെ ഭൂമിയുടെ വിസ്തൃതി ചെറുതാണ്. ശരാശരി കൃഷിയിടം 1–2 ഹെക്ടറിനും താഴെ. മലനിരകളിലെ കുത്തനെ ഇറങ്ങുന്ന നിലങ്ങളിൽ മെക്കാനൈസേഷൻ പരിമിതമാണ്. കുടുംബാംഗങ്ങൾ തന്നെ പ്രധാന തൊഴിലാളികൾ. സംസ്ഥാനത്ത് ഏകദേശം 1.5 ലക്ഷം കുടുംബങ്ങൾ ആപ്പിൾ കൃഷിയിൽ ആശ്രിതരാണ്. ആപ്പിൾ സീസൺ നല്ലതായാൽ കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവും ബാങ്ക് വായ്പകളും തീരുന്നു; സീസൺ മോശമായാൽ കടബാധ്യത കുത്തനെ ഉയരുന്നു. 2018-ൽ ഉയർന്ന ഇറക്കുമതി തീരുവ നിലനിന്നപ്പോൾ ആഭ്യന്തര വില സ്ഥിരതയാർന്നതായി കർഷകർ പറയുന്നു. എന്നാൽ തീരുവ 25 ശതമാനമായി ചുരുങ്ങുമ്പോൾ, അമേരിക്കൻ സബ്സിഡി കൃഷിയുമായി അവർ എങ്ങനെ മത്സരം നടത്തുമെന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.
ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ ആപ്പിൾ കൃഷി ചെറുതായിട്ടും അതിന്റെ സാമൂഹിക പ്രാധാന്യം വലുതാണ്. മലനിരകളിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റം തടയാൻ സഹായിച്ച പ്രധാന വിളയാണിത്. ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ 20–30 കുടുംബങ്ങൾ ചേർന്ന് തോട്ടങ്ങൾ പരിപാലിക്കുന്നു. വിളവെടുപ്പ് സമയത്ത് ഗ്രാമം മുഴുവൻ ഒരു ഉത്സവഭാവം. എന്നാൽ വിപണി വില ഇടിഞ്ഞാൽ ആ ഉത്സവം കടുത്ത ആശങ്കയായി മാറുന്നു. യുവാക്കൾ നഗരങ്ങളിലേക്ക് തൊഴിൽ തേടി പോകേണ്ട സാഹചര്യം വീണ്ടും ഉയരും. ആപ്പിൾ ഒരു കാർഷിക ഉൽപ്പന്നമല്ല; മലനിരകളിലെ സാമൂഹിക ഘടനയുടെ തൂണാണ്.
ഇന്ത്യ വർഷംതോറും ഏകദേശം 4–5 ലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ വരെ ആപ്പിൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നു. അമേരിക്കയിൽ നിന്നുള്ള ഇറക്കുമതി 1.5 ലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ വരെ എത്തിയ വർഷങ്ങൾ ഉണ്ട്. തീരുവ ഉയർന്നിരുന്ന കാലത്ത് ഈ കണക്ക് കുറഞ്ഞിരുന്നു. ഇപ്പോൾ തീരുവ 25 ശതമാനമായി ചുരുങ്ങുമ്പോൾ ഇറക്കുമതി വോള്യം വീണ്ടും ഉയരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം ഏകദേശം 22–25 ലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ വരെയാണെങ്കിലും, വിപണിയിലെ വില നിർണ്ണയിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും ഇറക്കുമതി വോള്യമാണ്. ആഭ്യന്തര സീസൺ സമയത്ത് കുറഞ്ഞ വിലയിൽ ഇറക്കുമതി വന്നാൽ വിപണി തകരാൻ സമയം വേണ്ട.
അമേരിക്കയിൽ വൻകിട ഫാമുകളും നിയന്ത്രിത അന്തരീക്ഷ സംഭരണസാങ്കേതിക വിദ്യകളും ഉപയോഗിച്ച് വർഷം മുഴുവൻ ഗുണമേന്മയുള്ള ആപ്പിളുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നു. ഫെഡറൽ സബ്സിഡികളും ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതികളും അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതേസമയം ഇന്ത്യൻ കർഷകർക്കായി ആപ്പിൾ കൃഷിക്ക് MSP പോലൊരു ഉറപ്പ് വില സംവിധാനം ഇല്ല. വിപണി തന്നെയാണ് വിധി പറയുന്നത്. വില ഇടിഞ്ഞാൽ നഷ്ടം മുഴുവൻ കർഷകന്റെതാകും. ഒരു 10 ടൺ ഉത്പാദനം ചെയ്യുന്ന കർഷകന്റെ കാര്യത്തിൽ കിലോയ്ക്ക് ₹15 കുറയുന്നത് ഏകദേശം ₹1.5 ലക്ഷം വരുമാന നഷ്ടമാണ്. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠനഫീസ്, ചികിത്സ, വിവാഹച്ചെലവ് എന്നിവയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു.
കാശ്മീരിൽ ആപ്പിൾ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയുമായി പോലും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമീണ തൊഴിൽ ഉറപ്പും വരുമാനവും നിലനിൽക്കുമ്പോൾ സാമൂഹിക സമാധാനം ശക്തമാകുന്നു. വില ഇടിഞ്ഞാൽ കടബാധ്യതയും അസന്തോഷവും ഉയരും. ഹിമാചലിലും ഉത്തരാഖണ്ഡിലും ഇതേ ചിത്രം. ആപ്പിൾ സീസൺ പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ ബാങ്ക് വായ്പകളുടെ തിരിച്ചടവ് വൈകുന്നു, സ്വയംസഹായസംഘങ്ങൾ പ്രതിസന്ധിയിലാകുന്നു, ഗ്രാമീണ വിപണി ചുരുങ്ങുന്നു.
കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഉപഭോക്തൃ വാദം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു കുറഞ്ഞ വിലയിൽ ഗുണമേന്മയുള്ള ഫലം ലഭ്യമാകും, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ ശക്തമാകും. എന്നാൽ കർഷക സംഘടനകൾ ചോദിക്കുന്നു: സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരം അസമമായ മത്സരമാകുമ്പോൾ ചെറുകിട ഉത്പാദകരെ എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കും? അമേരിക്കൻ സബ്സിഡി കൃഷിയുമായി മത്സരിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ കർഷകനു എന്ത് സുരക്ഷാ വലയം? Seasonal Import Restriction പോലുള്ള നടപടികൾ എന്തുകൊണ്ട് പരിഗണിക്കരുത്? ആഭ്യന്തര സീസൺ സമയത്ത് ഇറക്കുമതി നിയന്ത്രിച്ചാൽ വിലസ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാമെന്നതാണ് അവരുടെ നിർദ്ദേശം.
ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ആപ്പിൾ ഒരു വിള മാത്രമല്ല; അത് തലമുറകളുടെ ഓർമ്മയും അധ്വാനവും ചേർന്നൊരു സംസ്കാരമാണ്. പൂക്കാലത്ത് തോട്ടങ്ങൾ വെളുത്ത നിറത്തിൽ മുങ്ങുമ്പോൾ ഒരു ഗ്രാമം മുഴുവൻ പ്രതീക്ഷയിൽ നിറയും. കൊയ്ത്തുകാലത്ത് ട്രക്കുകൾ നിറഞ്ഞ് വിപണിയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ അതൊരു സാമ്പത്തിക ശ്വാസകോശമാണ്. എന്നാൽ വിപണി നയങ്ങൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി മാറുമ്പോൾ ആ പ്രതീക്ഷകൾ അലയടിക്കുന്നു. ₹100 ന് അമേരിക്കൻ ആപ്പിൾ ലഭിക്കുന്നത് നഗര ഉപഭോക്താവിന് ആനുകൂല്യമാകാം; പക്ഷേ അതിന്റെ മറുവശത്ത് മലനിരകളിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിന്റെ വാർഷിക വരുമാനം തകരുകയാണെങ്കിൽ, ആ വിലക്കുറവിന്റെ സാമൂഹിക ചെലവ് ആരാണ് കണക്കാക്കുന്നത്?
ഇത് വെറും തീരുവ ചർച്ചയല്ല; കാർഷിക ഇന്ത്യയെ എത്രത്തോളം സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനമാണ്. ജമ്മു-കാശ്മീർ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കർഷക ജീവിതം വിപണി നയങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. ഇറക്കുമതി തീരുവ 100 ശതമാനത്തിന് മുകളിലായി നിലനിർത്തണമെന്ന ആവശ്യം ഒരു സംരക്ഷണാവശ്യമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല; അത് ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ നിലനിൽപ്പിനുള്ള അപേക്ഷയാണ്. ഹിമാലയൻ മലനിരകളിൽ ആപ്പിൾ തോട്ടങ്ങൾ പൂത്തു നിൽക്കണമെങ്കിൽ, വിപണി നയങ്ങളിലും ഒരു സമതുലനം വേണം സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരത്തിനും പ്രാദേശിക ജീവിതാവകാശത്തിനും ഇടയിൽ.