മുംബൈയിലെ തെരുവുകൾക്കുമുകളിൽ ഉച്ചയോടെ ചൂട് കത്തുമ്പോൾ, ആയിരങ്ങൾ അവരുടെ ജോലി നിർത്തുന്നില്ല നിർത്താൻ കഴിയുന്നുമില്ല. ഡെലിവറി റൈഡർമാർ, ഓട്ടോ ഡ്രൈവർമാർ, നിർമ്മാണ തൊഴിലാളികൾ, വഴിയോര കച്ചവടക്കാർ അവരുടെ ശരീരമാണ് ഈ നഗരത്തിന്റെ യന്ത്രം. പക്ഷേ ആ യന്ത്രത്തിന് തണുപ്പ് നൽകാൻ ആരുമില്ല.
ഒരു ഡെലിവറി എത്തിക്കാതെ പോയാൽ ദിവസവേതനം കുറയും. ഒരു യാത്ര ഒഴിവാക്കിയാൽ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കുറയും. ഒരു മണിക്കൂർ വിശ്രമം പോലും ചിലർക്കു കടം പോലെ തോന്നുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ശരീരം കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും അവർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
ചൂട് ശരീരത്തെ മന്ദഗതിയാക്കുന്നു. തലവേദന, ക്ഷീണം, ദാഹം ഇവയെല്ലാം തുടക്കത്തിലെ സൂചനകൾ മാത്രമാണ്. പക്ഷേ, ജോലി നിർത്താൻ കഴിയാത്തവർക്കു ഇവ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അല്ല അവ അവഗണിക്കേണ്ട ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ മാത്രമാണ്. ഒടുവിൽ, ഒരു നിമിഷം തല ചുറ്റുന്നു, കാഴ്ച മങ്ങുന്നു, ശരീരം തളരുന്നു. അപ്പോൾ മാത്രമാണ് “ചൂട്” ഒരു അപകടമാകുന്നത്.
എന്നാൽ, അതുവരെ വൈകിയിരിക്കും.
അവർക്കു അടുത്തിടത്ത് ഒരു ക്ലിനിക് ഇല്ല. അടിയന്തര ചികിത്സയിലേക്കുള്ള വഴി വ്യക്തമായതുമല്ല. പലപ്പോഴും, ഒരു ചായക്കടയുടെ തണലോ, ഒരു വെള്ളക്കുപ്പിയോ, ഒരാളുടെ കരുണയോയാണ് ഏക രക്ഷ.
ഇത് കാലാവസ്ഥ പ്രശ്നമാത്രമല്ല. ഇത് തൊഴിലാളി പ്രശ്നമാണ്. ഒരു നഗരത്തിന്റെ വികസനത്തിനായി, ചില ശരീരങ്ങൾ നിശബ്ദമായി ചൂടിൽ ചുട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.മുംബൈയിൽ, ചൂടും ഈർപ്പവും ചേർന്ന് ശരീരത്തെ പതുക്കെ ശ്വാസംമുട്ടിക്കുന്നു. ഒരു ഡെലിവറി റൈഡർ ട്രാഫിക്കിലൂടെ പാഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ, അവൻ സമയം മാത്രം പിന്തുടരുന്നില്ല; അവൻ തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പരിധികളെ മറികടക്കുകയാണ്. വിയർപ്പ് ഒഴുകുന്നു, പക്ഷേ തണുപ്പ് ഇല്ല. വായു തന്നെ ഒരു തടസ്സമാകുന്നു. ഒരു നിമിഷം നിർത്തിയാൽ, ആപ്പിലെ റേറ്റിംഗ് താഴും. റേറ്റിംഗ് താഴുമ്പോൾ വരുമാനം കുറയും. അതിനാൽ, ചൂട് ഒരു ആരോഗ്യപ്രശ്നമല്ല ഒരു ആൽഗോരിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ചോദ്യം ഇതാണ്:
ഈ നഗരത്തിന്റെ ചൂട് ആരുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്?
ജീവിക്കാൻ വേണ്ടി ചൂടിനെ സഹിക്കേണ്ടിവരുന്ന ഈ ആളുകൾ അവർക്ക് ഒരു ഇടവേള പോലും ലഭിക്കാത്തതെന്തുകൊണ്ട്?
ഇന്ത്യയുടെ നഗരങ്ങൾ ഇനി വികസനം മാത്രം പറയുന്നില്ല;
ഡൽഹിയുടെ ഉച്ചചൂട് ഒരു നഗരത്തെ മാത്രം കത്തിക്കുന്നില്ല; അത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ശ്വാസകോശം കത്തിക്കുന്ന പോലെ ആണ്. 45°C കടന്നുപോകുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ, വായുവിന് തന്നെ ഒരു ഭാരമുണ്ട് ശ്വാസം എടുക്കുന്നത് പോലും ഒരു പ്രയാസം. കോൺക്രീറ്റും ഗ്ലാസും ചേർന്ന് തീർക്കുന്ന നഗരത്തിന്റെ ചുമരുകൾ ചൂട് സംഭരിച്ച് പിന്നെയും പുറത്തേക്ക് വിടുന്നു. ആ ചൂടിനുള്ളിലൂടെ, നിർമാണ തൊഴിലാളികൾ തലയിൽ ഇഷ്ടികകളും മണലും ചുമന്നുകൊണ്ട് നീങ്ങുന്നു. ഡെലിവറി റൈഡർമാർ മൊബൈൽ സ്ക്രീനിൽ തെളിയുന്ന ടൈമറിനെ പിന്തുടർന്ന് പാഞ്ഞുപോകുന്നു. ഓട്ടോ ഡ്രൈവർമാർ ചൂട് തുപ്പുന്ന എൻജിനുകൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങി നിൽക്കുന്നു. അവർക്ക് ചൂട് ഒരു കാലാവസ്ഥയല്ല ദിവസവേതനത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥയാണ്.ചൂട് ആക്രമണം പോലെ വരുന്നു നേരിട്ട്, ക്രൂരമായി, ഒരുപക്ഷേ മുന്നറിയിപ്പില്ലാതെ. അവിടെ നഗരത്തിന്റെ കോൺക്രീറ്റ് ചൂടിനെ ശേഖരിച്ച് മനുഷ്യരിലേക്ക് തിരിച്ചെറിയുന്നു. ഒരു നിർമ്മാണ തൊഴിലാളി തലയിൽ ചാക്ക് വച്ച് നീങ്ങുമ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരം ചുമക്കുന്നത് ഭാരം മാത്രംഅല്ല നഗര നിർമാണത്തിന്റെ ചെലവ് കൂടി ചുമക്കുകയാണ്. പക്ഷേ, ആ ചെലവിൽ അവന്റെ ജീവന്റെ വില ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
കേരളത്തിൽ, ചൂട് ശബ്ദമില്ലാതെ ശരീരത്തെ തളർത്തുന്നു. ഇവിടെ ആളുകൾ പലപ്പോഴും “ഇവിടെ അത്ര ചൂടില്ല” എന്ന് ആശ്വസിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ഈർപ്പം ശരീരത്തെ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ തകർക്കുന്നു എന്ന സത്യം നാം കാണാൻ തയാറല്ല. കായൽക്കരകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾ, റോഡുകളിൽ ടാർ പാകുന്നവർ, നഗരങ്ങളിൽ ഓടുന്ന ഡെലിവറി യുവാക്കൾ അവർക്കെല്ലാം ഒരേ അനുഭവം: ശരീരം പതുക്കെ ക്ഷീണിക്കുന്നു, പക്ഷേ ജോലി നിർത്താൻ കഴിയുന്നില്ല.അവിടെ നിന്ന് ദൂരെ, Kochiയുടെ ഈർപ്പമുള്ള വായുവിൽ, ചൂട് മറ്റൊരു രൂപം എടുക്കുന്നു. ഇവിടെ താപനില കുറവായിരിക്കാം, പക്ഷേ ശരീരത്തിന് അനുഭവപ്പെടുന്ന ചൂട് കൂടുതൽ കഠിനമാണ്. വിയർപ്പ് ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകിപ്പോകുന്നു, പക്ഷേ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നില്ല. വായുവിൽ ഉള്ള ഈർപ്പം വിയർപ്പിനെ തന്നെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നു. ശരീരം ചൂട് പുറത്തേക്ക് വിടാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, പ്രകൃതി തന്നെ അതിനെ തിരിച്ചടിക്കുന്നു. കായൽക്കരകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളും, നഗരത്തിലെ റോഡുകളിൽ ടാർ പാകുന്നവരും, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളും—എല്ലാവരും ഒരേ വാചകം പറയുന്നു: നിർത്താൻ കഴിയില്ല.ഈ “നിർത്താൻ കഴിയില്ല” എന്ന വാചകമാണ് ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിലാളി ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും സത്യസന്ധമായ വിവരണം. അത് ഒരു മനോഭാവമല്ല; അത് ഒരു നിർബന്ധമാണ്. ഒരു ദിവസം ജോലി നിർത്തിയാൽ, ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ഭക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടും. ഒരു ഓർഡർ വൈകിയാൽ, ഒരു തൊഴിലാളിയുടെ വരുമാനം കുറയും. ഒരു ചെറിയ വിശ്രമം പോലും ചിലർക്കു നഷ്ടമായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ശരീരം മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകുമ്പോഴും തലവേദന, ദാഹം, ക്ഷീണം, തലചുറ്റൽ അവയെ അവഗണിച്ച് അവർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
ചൂട് ഒരു അപ്രത്യക്ഷമായ ആക്രമണമാണ്. അത് ഒരൊറ്റ നിമിഷത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നില്ല; അത് പതുക്കെ ശരീരത്തെ പിടിച്ചടക്കുന്നു. ആദ്യം വിയർപ്പ് കൂടുന്നു. പിന്നെ ഹൃദയമിടിപ്പ് വേഗത്തിലാകും. രക്തസമ്മർദ്ദം മാറും. ശരീരത്തിലെ വെള്ളവും ലവണങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടും. ഈ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ, ഒരാൾക്ക് പണി നിർത്തി വിശ്രമിക്കണം. പക്ഷേ, ആ അവസരം പലർക്കും ലഭിക്കുന്നില്ല. അവർ തുടരും. തുടർന്ന്, തലചുറ്റൽ, കാഴ്ച മങ്ങൽ, ശരീരത്തിൽ ഒരു ഭാരത്വം ഇവയെല്ലാം വർദ്ധിക്കും. ഒടുവിൽ, ഒരു നിമിഷം ശരീരം തന്നെ നിൽക്കും. ചൂട് ഇനി ഒരു അനുഭവമല്ല; അത് ഒരു അടിയന്തരാവസ്ഥയാണ്.
ഈ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളിലും ഒരു പൊതു സത്യം ഉണ്ട് അവ കത്തുന്ന ശരീരങ്ങളുടെ നിശബ്ദ ചരിത്രവും എഴുതുന്നു. Delhiയുടെ 45°C ചൂടിൽ നിന്ന് Mumbaiയുടെ ഈർപ്പമുള്ള തീപ്പൊരി വരെ, പിന്നെ കേളത്തിൻ്റെ മന്ദഗതിയിലുള്ള ചൂട് ഇവ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളല്ല. ഇവ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ തൊഴിൽ വ്യവസ്ഥയുടെ അടിത്തറയിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അസമത്വത്തിന്റെ മൂന്ന് മുഖങ്ങളാണ്.
ചൂട് പ്രകൃതിദുരന്തമല്ല, അത് ഒരു തൊഴിലാളി ദുരന്തമാണ്.ഇത് ഒരു വ്യക്തിഗത പ്രശ്നമല്ല. ഇത് ഒരു സംവിധാനത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പനയാണ്. നഗരങ്ങൾ വളരുന്നു, റോഡുകൾ വീതി നേടുന്നു, കെട്ടിടങ്ങൾ ഉയരുന്നു പക്ഷേ, ഈ വളർച്ചയുടെ അടിത്തറയിൽ ഉള്ള തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ യാതൊരു സംവിധാനവും ഇല്ല
നമ്മുടെ നയങ്ങൾ ഈ സത്യത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. “Heat Action Plans” എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ സാധാരണയായി എന്താണ് പറയുന്നത്? വെള്ളം കുടിക്കുക. തണലിൽ ഇരിക്കുക. ഉച്ചയ്ക്ക് പുറത്തുപോകരുത്. ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ആര്ക്കാണ്? ഓഫീസുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ തെരുവിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്കോ? ഒരു ഡെലിവറി റൈഡർക്ക് “പുറത്തുപോകരുത്” എന്ന് പറയുന്നത്, അവനോട് “വരുമാനം നഷ്ടപ്പെടുത്തുക” എന്ന് പറയുന്നതിന് തുല്യമാണ്.
ഇത് ഒരു നയപരമായ പരാജയം മാത്രമല്ല; ഇത് ഒരു നൈതിക പരാജയവുമാണ്.
ഗിഗ് ഇക്കണോമി കമ്പനികൾ അവരുടെ ആപ്പുകളിൽ സമയം, ദൂരം, കാര്യക്ഷമത എന്നിവ കണക്കാക്കുന്നു. പക്ഷേ, ചൂട് അവർക്കു ഒരു ഡാറ്റ പോയിന്റ് മാത്രമാണ്—ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് മെസേജ്. “Stay hydrated.” അതിന് പുറമെ, ഉത്തരവാദിത്വമില്ല. ഒരു തൊഴിലാളി ചൂടിൽ വീണാൽ, അത് ഒരു വ്യക്തിഗത പ്രശ്നമായി മാറുന്നു. കമ്പനി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. ആൽഗോരിതം മാറുന്നില്ല.
നിർമാണ മേഖലയിലും അവസ്ഥ അതേപോലെയാണ്. ഉച്ചചൂടിൽ ജോലി നിർത്താനുള്ള നിയമം എവിടെയാണ്? തൊഴിലാളികൾക്ക് നിർബന്ധിത വിശ്രമസമയം എവിടെയാണ്? പലപ്പോഴും, രേഖകളിൽ ഉള്ള നിയമങ്ങൾ നിലത്ത് എത്തുന്നില്ല. കാരണം, ഈ തൊഴിലാളികളുടെ ശബ്ദം നയങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നില്ല.
നഗര പദ്ധതികളും കുറ്റമില്ലാത്തവയല്ല. പച്ചപ്പിനെ നശിപ്പിച്ച് കോൺക്രീറ്റ് വളർത്തുമ്പോൾ, നാം ചൂടിനെ തന്നെ ക്ഷണിക്കുന്നു. ടാർ റോഡുകൾ ചൂട് സംഭരിക്കുന്നു. കെട്ടിടങ്ങൾ വായുവിന്റെ പ്രവാഹം തടയുന്നു. നഗരങ്ങൾ ഒരു “Heat Island” ആയി മാറുന്നു. പക്ഷേ, ഈ പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ, അവയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരം ആരെങ്കിലും ചിന്തിക്കുന്നുണ്ടോ?
ചൂട് എല്ലാവരെയും തൊടുന്നു എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു അർധസത്യം മാത്രമാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ചൂട് എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുന്നില്ല. എയർ കണ്ടീഷൻ ഉള്ള വീടുകളിൽ, ചൂട് ഒരു അസൗകര്യം മാത്രമാണ്. പക്ഷേ, തെരുവിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്കു, അത് ഒരു ജീവപര്യന്തം ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ, ഇത് ഒരു കാലാവസ്ഥാ പ്രശ്നമല്ല മാത്രം—ഇത് ഒരു വർഗ്ഗവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രതിഫലനമാണ്.
ഈ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ കുറിച്ച് നമ്മൾ അഭിമാനിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആ വളർച്ചയുടെ അടിത്തറയിൽ ഉള്ള മനുഷ്യരുടെ ശരീരങ്ങളെക്കുറിച്ച് നാം മിണ്ടുന്നില്ല. അവർ ഈ നഗരങ്ങളെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. അവർ റോഡുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. അവർ ഭക്ഷണം എത്തിക്കുന്നു. അവർ നഗരത്തിന്റെ ചക്രങ്ങൾ തിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആ ചക്രങ്ങൾ തിരിയാൻ, അവരുടെ ശരീരം തന്നെ ഇന്ധനമാകുന്നു.
ഡൽഹി, മുംബൈ, കേരളം ഇവിടെയൊക്കെയും കഥ ഒന്നാണ്. വ്യത്യാസം ചൂടിന്റെ രൂപത്തിലാണ് മാത്രം. പക്ഷേ, അതിന്റെ ഭാരം ഒരുപോലെ തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരത്തിൽ.നമ്മുടെ നഗരങ്ങൾ തന്നെ ചൂട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പച്ചപ്പിന്റെ കുറവ്, കോൺക്രീറ്റിന്റെ വർധന, വാഹനങ്ങളുടെ ചൂട്, ടാർ റോഡുകൾ ഇവ എല്ലാം ചേർന്ന് നഗരങ്ങളെ ചൂടിന്റെ കുടകളാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇത് ഒരു പ്രകൃതിദുരന്തമല്ല; ഇത് ഒരു മനുഷ്യനിർമ്മിത സാഹചര്യമാണ്.
അതിനാൽ, ചോദ്യം ഇതാണ്: ഈ ചൂടിന് ഉത്തരവാദിത്വം ആരുടേതാണ്? തൊഴിലാളികൾക്കോ? അവർക്ക് നിർത്താൻ കഴിയാത്തതിനാൽ? അല്ലെങ്കിൽ, ഈ നഗരങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തവർക്കോ, ഈ തൊഴിൽ സംവിധാനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവർക്കോ?
ഒരു നഗരത്തിന്റെ പുരോഗതിയെ അളക്കുമ്പോൾ, നാം സാധാരണയായി റോഡുകളുടെ വീതിയും കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഉയരവും നോക്കുന്നു. പക്ഷേ, മറ്റൊരു അളവുകോൽ ഉണ്ട് അവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുടെ ശരീരം എത്രത്തോളം സഹിക്കേണ്ടിവരുന്നു എന്ന്. ആ അളവുകോലിൽ, നമ്മുടെ നഗരങ്ങൾ പലപ്പോഴും പരാജയപ്പെടുന്നു.തൊഴിലാളികളുടെ ശരീരത്തിൽ. അവർ ഈ രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രങ്ങൾ തിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആ ചക്രങ്ങൾ തിരിയാൻ, അവരുടെ ശരീരം തന്നെ ഇന്ധനമാകുന്നു.
ചൂട് കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥ മാറുന്നു. പക്ഷേ, അതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ, നമ്മുടെ അനാസ്ഥയും വളരുന്നു.
ഒരിക്കൽ, ഈ ചൂട് ഒരു പ്രകൃതിദുരന്തമായിരുന്നു. ഇന്ന്, അത് ഒരു സാമൂഹിക അനീതിയാണ്.ഇത് ഇനി ഒരു മുന്നറിയിപ്പല്ല. ഇത് ഒരു വിധിന്യായമാണ്.
നമ്മുടെ നഗരങ്ങൾ വളരുന്നു. പക്ഷേ, അവ മനുഷ്യരെ സംരക്ഷിക്കാൻ പരാജയപ്പെടുന്നു.
ചൂട് കൂടുന്നു. പക്ഷേ, നമ്മുടെ നിശബ്ദത അതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ കത്തുന്നു.
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതി, അതിന്റെ ഏറ്റവും ദുർബലരായ ആളുകൾ എത്രത്തോളം സഹിക്കേണ്ടിവരുന്നു എന്നതിലാണ് അളക്കപ്പെടുന്നത്.
ആ അളവിൽ, നാം വിജയിക്കുന്നില്ല നാം പരാജയപ്പെടുകയാണ്.