കുംഭമേളയുടെ വാർത്തകളുടെ തിരക്കിൽ ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം നിശ്ശബ്ദമായി വഴിതെറ്റിക്കപ്പെട്ടത് നമ്മൾ ഒരു വാർത്തയായി വായിച്ച് കടന്നുപോകാനാവാത്ത ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. പതിനഞ്ച് വയസ്സ് മാത്രം പ്രായമുള്ള ഒരു കുട്ടിയുടെ വിവാഹം സമൂഹത്തിന്റെയും പൊതുപ്രവർത്തകരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ നടക്കാൻ ഇടയായത്, വ്യക്തികളുടെ ഒരു തെറ്റല്ല, മറിച്ച് നിയമങ്ങളെയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് അവഗണിച്ച ഒരു വലിയ ഘടനാപരമായ പരാജയമാണ്. ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ഇങ്ങനെ ഇടപെടുന്നത് അവളുടെ ശരീരത്തിലേക്കും മനസ്സിലേക്കും ഭാവിയിലേക്കുമുള്ള ഒരു അന്യായ കടന്നുകയറ്റമാണ്.
ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആശങ്കാജനകമായ ഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് — ആ കുട്ടി ആ സാഹചര്യത്തിൽ എങ്ങനെ എത്തിച്ചേർന്നുവെന്ന അടിസ്ഥാനചോദ്യം പോലും ആരും ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കാതിരുന്നത്. അത് മൈഗ്രേഷൻ ആയിരുന്നോ, ട്രാഫിക്കിങ്ങിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രണയ ഒളിച്ചോട്ടമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് യാതൊരു ഉറപ്പും നേടാതെ, ഒരു കുട്ടിയെ നേരിട്ട് വിവാഹത്തിലേക്ക് നയിച്ചത് അതീവ അപകടകരമായ അനാസ്ഥയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ട്രാഫിക്കിംഗ് പോലുള്ള സാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഒരു വിവാഹം “പരിഹാരമായി” മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്, കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ മറയ്ക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക രീതി തന്നെ ആവാം. ഈ നിർണായക പരിശോധനകൾ നടത്താതെ എടുത്ത ഈ തീരുമാനം, ഒരു കുട്ടിയുടെ സുരക്ഷയെ തന്നെ പണയപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.
ഈ സംഭവത്തിൽ ലംഘിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് രണ്ട് നിർണായക നിയമങ്ങളാണ് പോക്സോ നിയമവും Prohibition of Child Marriage Act എന്ന ശൈശവ വിവാഹ നിരോധന നിയമവും. 18 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള പെൺകുട്ടിയുടെ വിവാഹം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വ്യക്തമായി പറയുന്ന ഈ നിയമം, അത്തരമൊരു വിവാഹം നടത്തിക്കൊടുക്കുന്നവരെയും, പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നവരെയും, സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നവരെയും കുറ്റക്കാരാക്കുന്നു. “പ്രായം തെറ്റായി മനസ്സിലാക്കി” എന്ന വാദം ഇവിടെ ഒരു രക്ഷാകവചമല്ല, മറിച്ച് ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനുള്ള ശ്രമം മാത്രമാണ്. കാരണം, ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മമായ പരിശോധനയും നൈതിക ജാഗ്രതയും നിർബന്ധമാണ്. ഇതോടൊപ്പം, ഒരു മൈനറുമായുള്ള വിവാഹം ശാരീരിക ബന്ധത്തിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ അത് പോക്സോ നിയമപ്രകാരം ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യമായി മാറുന്നു. അതായത്, “വിവാഹം” എന്ന പേരിൽ പോലും ഒരു കുട്ടിയുടെ ശരീരാവകാശം ലംഘിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
എന്നാൽ നിയമലംഘനം മാത്രമല്ല ഇവിടെ പ്രധാന വിഷയം. ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ ഭാഗം, ആ കുട്ടി അനുഭവിച്ചിട്ടുള്ള മാനസിക ആഘാതമാണ്. ഭയം, ആശയക്കുഴപ്പം, നിർബന്ധിതമായ ഒരു ജീവിതതിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സമ്മർദ്ദം, സമൂഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലുകൾ ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു ദീർഘകാല ട്രോമയായി മാറുന്നു. ഒരു കുട്ടിക്ക് സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശം പോലും നിഷേധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് അവളുടെ ആത്മബോധത്തെ തകർക്കുന്നു. ഈ മുറിവുകൾക്ക് ഒരു സമയപരിധിയില്ല; അവ വർഷങ്ങളോളം അവളുടെ ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം.
ഇവിടെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം വ്യക്തമാണ്, അതും ഇരട്ടമായ രൂപത്തിൽ. ഒന്നാമതായി, ഈ സംഭവം സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ വേണ്ട പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചില്ല. ബാലവിവാഹം തടയാനുള്ള നിയമങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, അവയുടെ പ്രായോഗിക പ്രാവർത്തികതയിൽ വന്ന വീഴ്ചയാണ് ഇത്. രണ്ടാമതായി, സംഭവമുണ്ടാകുമ്പോൾ തന്നെ ഇടപെട്ട് കുട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട സംവിധാനങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു. പൊതുവേദിയിൽ നടന്ന ഒരു നിയമലംഘനം പോലും തിരിച്ചറിയാതെ പോകുന്നത്, സംവിധാനങ്ങളുടെ മൗന സമ്മതമാണെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. മൂന്നാമതായി, ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ആ കുട്ടിയുടെ പുനരധിവാസമാണ്. ട്രോമ-ഇൻഫോംഡ് കൗൺസലിംഗ്, വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിക്കൽ, സുരക്ഷിതമായ സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ബാധ്യതയാണ്; അത് ഒരു സഹായം അല്ല, ഒരു അവകാശമാണ്.
ഈ സംഭവത്തിൽ പൊതുപ്രവർത്തകരുടെ പങ്ക് കൂടുതൽ ഗൗരവതരമാണ്. സമൂഹം വിശ്വസിക്കുന്ന നേതാക്കൾ ഒരു നിമിഷത്തെ പ്രചാരത്തിനായി ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തെ പരീക്ഷണവിധേയമാക്കുന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പിഴവല്ല, മറിച്ച് ഒരു ധാർമ്മിക പരാജയമാണ്. ക്യാമറയും സോഷ്യൽ മീഡിയയും ചേർന്ന് ഒരു സംഭവത്തെ വൈറലാക്കാം, എന്നാൽ അത് ഒരു കുട്ടിയുടെ ഭാവിയെ തകർക്കാനുള്ള അനുമതിയല്ല. ഇതോടൊപ്പം, തെറ്റുകൾ തുറന്നു പറയാനുള്ള സാമൂഹിക ധൈര്യത്തിന്റെ അഭാവവും ഈ സംഭവത്തെ സാധ്യമാക്കിയ ഘടകങ്ങളിലൊന്നാണ്. തെറ്റിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവരെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്ന സംസ്കാരം നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത്, അനീതികൾ സാധാരണവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു.
അവസാനമായി, ഈ സംഭവം നമ്മെ ഒരു അസ്വസ്ഥകരമായ സത്യത്തിനുമുന്നിൽ നിർത്തുന്നു. ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ഇത്ര വലിയൊരു അനീതി സംഭവിക്കുമ്പോൾ, കുടുംബവും സമൂഹവും സംസ്ഥാന സംവിധാനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു വിവാഹകഥയല്ല; ഇത് ഒരു കുട്ടിയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ കഥയാണ്. Prohibition of Child Marriage Act ലംഘനവും പോക്സോ നിയമലംഘനവും ചേർന്നപ്പോൾ, ഈ ട്രോമയ്ക്ക് വ്യക്തികൾ മാത്രം അല്ല, അത് അനുവദിച്ച മുഴുവൻ സംവിധാനവും ഉത്തരവാദിയാണ്. കേരളം പുരോഗമനത്തിന്റെ പേരിൽ സ്വയം അഭിമാനിക്കുമ്പോൾ, ഇത്തരം സംഭവങ്ങളിൽ അത് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു എന്നതിലാണ് ആ പുരോഗതിയുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു കുട്ടിയുടെ ജീവിതം ഒരു “വൈറൽ നിമിഷം” ആയി ചുരുങ്ങുന്നിടത്ത്, നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ മാനുഷികത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ട സമയമാണിത്.