ലോകം ഇന്ന് അഭയാർത്ഥി പ്രതിസന്ധിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഘട്ടങ്ങളിലൊന്നിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. യുദ്ധങ്ങൾ, ആഭ്യന്തര സംഘർഷങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പീഡനങ്ങൾ, മത-വർഗ്ഗീയ അതിക്രമങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ സ്വന്തം വീടുകളും നാടുകളും ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ലോകത്ത് ഇന്ന് നൂറ് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ നിർബന്ധിതമായി കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. എന്നാൽ ഈ കണക്കുകൾക്കു പിന്നിൽ ഓരോ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെയും കണ്ണീരും നഷ്ടങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ആ പ്രതീക്ഷയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രതീകങ്ങളിലൊന്നാണ് കാനഡ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീമിന്റെ നായകനും ബയേൺ മ്യൂണിക്കിന്റെ സൂപ്പർതാരവുമായ Alphonso Davies.
ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഇടത് പ്രതിരോധ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന ഡേവീസിന്റെ ജീവിതം ഒരു സ്റ്റേഡിയത്തിൽ അല്ല ആരംഭിച്ചത്. അത് ആരംഭിച്ചത് ഘാനയിലെ ബുഡുബുരം അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിലായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ലൈബീരിയയിലെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ നിർബന്ധിതരായവരാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട അവർ ഘാനയിൽ അഭയം തേടി. അവിടെയാണ് അൽഫോൻസോ ഡേവീസ് ജനിച്ചത്.
ഡേവീസിന് യുദ്ധത്തിന്റെ ഓർമ്മകളില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഓരോ ദിവസവും അനിശ്ചിതത്വത്തോടെയും ഭയത്തോടെയും ജീവിക്കേണ്ടി വന്ന അനുഭവം മറക്കാനാവില്ല. ഒരു ദിവസം ഭക്ഷണം ലഭിക്കുമോ? നാളെ എവിടെയായിരിക്കും? കുട്ടികളുടെ ഭാവി എന്താകും? — ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളായിരുന്നു അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗം.
എന്നാൽ അഞ്ചാം വയസ്സിൽ ഡേവീസിന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരു വലിയ മാറ്റമുണ്ടായി. United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR) യുടെ പിന്തുണയോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കാനഡയിലേക്ക് പുനരധിവസിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ അവർക്ക് ലഭിച്ചത് ഒരു പുതിയ രാജ്യം മാത്രമായിരുന്നില്ല; ഒരു പുതിയ ജീവിതമായിരുന്നു.
കാനഡ അദ്ദേഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും സുരക്ഷിതത്വം നൽകി. വിദ്യാഭ്യാസം നൽകി. സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാകാനുള്ള അവസരം നൽകി. അതിലുപരി, സ്വപ്നം കാണാനുള്ള അവകാശം നൽകി. ഫുട്ബോൾ കളിക്കാൻ ഒരു മൈതാനം നൽകി.
ഇന്ന് ഡേവീസ് പറയുന്നത്, കാനഡയ്ക്കായി കളിക്കുമ്പോഴെല്ലാം തന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ മുഖത്തെ അഭിമാനത്തിന്റെ പുഞ്ചിരി കാണാമെന്നാണ്. ആ പുഞ്ചിരിയിൽ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ വിജയമുണ്ട്. ഒരു അഭയാർത്ഥി കുടുംബത്തിന് ലഭിച്ച അവസരത്തിന്റെ ഫലമുണ്ട്.
“അഭയാർത്ഥികൾക്ക് ഒരു അവസരം നൽകിയാൽ അവർ വെറും അതിജീവിക്കുക മാത്രമല്ല, അവർ വളരും, വിജയിക്കും, സമൂഹത്തെ സമ്പന്നമാക്കും” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്.
ഈ സന്ദേശം ലോകത്താകെ എത്തിക്കുന്നതിനായി UNHCR ഈ ലോകകപ്പിനോടനുബന്ധിച്ച് “Gamechanging Team” എന്ന പ്രതീകാത്മക ഫുട്ബോൾ സംഘത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഭയാർത്ഥി പശ്ചാത്തലമോ നിർബന്ധിത കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിന്റെ അനുഭവമോ ഉള്ള വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രമുഖ താരങ്ങളാണ് ഈ സംഘത്തിലുള്ളത്. ഈ ടീമിന്റെ നായകൻ അൽഫോൻസോ ഡേവീസാണ്.
ഈ ടീമിന്റെ സന്ദേശം ലളിതമാണ്: സുരക്ഷയും അവസരവും ലഭിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ കഴിവുകൾക്ക് അതിരുകളില്ല.
ഈ ആശയത്തെ പ്രായോഗികമായി നടപ്പാക്കുന്നതിനായി UNHCR ലോകമെമ്പാടും “Sport for Protection” പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഇന്ന് 15-ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ പദ്ധതികൾ സജീവമാണ്. 70,000-ത്തിലധികം അഭയാർത്ഥികളെയും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിലെ അംഗങ്ങളെയും നേരിട്ട് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പദ്ധതികളാണിവ.
Burkina Faso, Uganda, Kenya, Chad, Bangladesh, Lebanon, Ecuador, Mexico തുടങ്ങി വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിലും നഗരപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് ഈ പദ്ധതികൾ നടക്കുന്നത്.
ഈ പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യം വെറും ഫുട്ബോൾ പഠിപ്പിക്കൽ അല്ല. യുദ്ധം, പീഡനം, കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ എന്നിവ മൂലം മാനസികമായി തകർന്ന കുട്ടികൾക്കും യുവാക്കൾക്കും വീണ്ടും ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരികെ വരാനുള്ള അവസരം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. സുരക്ഷിതമായ കളിസ്ഥലങ്ങൾ ഒരുക്കുക, പരിശീലകരെ വളർത്തുക, ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, മനുഷ്യാവകാശ ബോധവത്കരണം നടത്തുക, സംരക്ഷണ സേവനങ്ങളുമായി കുട്ടികളെയും കുടുംബങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയവയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ.
കാരണം അഭയാർത്ഥി ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഷ്ടം പലപ്പോഴും ഭക്ഷണമോ പാർപ്പിടമോ മാത്രമല്ല; ബാല്യമാണ്. കുട്ടികൾക്ക് കുട്ടികളായി ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശമാണ്. യുദ്ധം ആ അവകാശം കവർന്നെടുക്കുന്നു.
ഒരു ഫുട്ബോൾ പന്ത് അതിനാൽ ഒരു കളിപ്പാട്ടം മാത്രമല്ല. അത് സാധാരണ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പാലമാണ്. ഒരു കളിസ്ഥലം വെറും മണ്ണിന്റെ തുണ്ടല്ല; അത് ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു വാതിലാണ്. ഒരു ടീം വെറും കളിക്കാരുടെ കൂട്ടമല്ല; അത് സമൂഹത്തിന്റെ പുതിയ രൂപമാണ്.
യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ഒരു കുട്ടി ഒരു ഗോൾ നേടുമ്പോൾ അവൻ അല്ലെങ്കിൽ അവൾ വെറും മത്സരം ജയിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. ഭയത്തെ തോൽപ്പിക്കുകയാണ്. ഒറ്റപ്പെടലിനെ മറികടക്കുകയാണ്. സ്വന്തം ആത്മവിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കുകയാണ്.
അൽഫോൻസോ ഡേവീസിന്റെ ജീവിതം അതിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. ഒരിക്കൽ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിൽ ജനിച്ച ആ ബാലൻ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫുട്ബോൾ വേദികളിൽ കളിക്കുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് കുട്ടികളുടെ മാതൃകയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ലബ്ബുകളിലൊന്നായ FC Bayern Munich-ന്റെ താരമാണ്. കാനഡയുടെ ദേശീയ ടീമിന്റെ നായകനാണ്.
എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രാധാന്യം ഫുട്ബോൾ നേട്ടങ്ങളിലല്ല. അഭയാർത്ഥികളെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിലാണ്.
അഭയാർത്ഥികൾ ഒരു ഭാരമാണോ? അല്ലെങ്കിൽ അവസരം ലഭിക്കാത്ത കഴിവുകളുടെ ഒരു സമുദ്രമോ?
ഡേവീസ് നൽകുന്ന ഉത്തരം വ്യക്തമാണ്. ഒരിക്കൽ അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന കുട്ടി ഇന്ന് ലോകത്തെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്ന കായികതാരമാണ്. അതായത് അഭയാർത്ഥികൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് കരുണ മാത്രം അല്ല; അവസരമാണ്. സുരക്ഷയാണ്. വിദ്യാഭ്യാസമാണ്. സ്വപ്നം കാണാനുള്ള അവകാശമാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ അഭയാർത്ഥി സംരക്ഷണം ഒരു മാനുഷിക ഉത്തരവാദിത്വം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യശേഷിയിൽ നടത്തുന്ന ഏറ്റവും വലിയ നിക്ഷേപങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
അൽഫോൻസോ ഡേവീസ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ പന്തുമായി മുന്നേറുമ്പോൾ നമ്മൾ കാണുന്നത് ഒരു ഫുട്ബോൾ താരത്തെ മാത്രമല്ല. യുദ്ധത്തിന്റെ ചാരത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന പ്രതീക്ഷയെയാണ്. ഒരിക്കൽ ഒരു അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിൽ ജനിച്ച ഒരു കുട്ടി ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലെത്തിയ കഥയെയാണ്. മനുഷ്യർക്ക് സുരക്ഷയും അവസരവും ലഭിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് അസാധ്യമെന്ന് ഒന്നുമില്ലെന്ന സത്യത്തെയാണ്.
അതിനാൽ ഈ കഥ ഫുട്ബോളിന്റെ കഥയല്ല. അത് മനുഷ്യരാശിയുടെ കഥയാണ്. അഭയാർത്ഥികളുടെ കഥയാണ്. ഒരു സമൂഹം കൈത്താങ്ങാകുമ്പോൾ ഒരു ജീവിതം എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്നതിന്റെ കഥയാണ്. ലോകം മതിലുകൾ പണിയുന്നതിനു പകരം വാതിലുകൾ തുറക്കുമ്പോൾ എന്തൊക്കെ സാധ്യമാകുമെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന കഥയാണ്.