ആശയശൂന്യതയുടെ രാഷ്ട്രീയം: എഎപിയുടെ പിളർച്ചയും യുവതലമുറയുടെ മറുപടിയും

Arvind Kejriwal നയിക്കുന്ന Aam Aadmi Partyയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നുള്ള പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ചലനങ്ങൾ ഇന്ന് ഒരു പാർട്ടിയുടെ ആഭ്യന്തര പ്രതിസന്ധിയായി മാത്രം കാണാനാകില്ല; അത് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് വായിക്കേണ്ടത്. Raghav Chadha അടക്കം നേതാക്കൾ Bharatiya Janata Partyയിലേക്ക് ചേക്കേറുന്നത് ഒരു സാധാരണ പാളയമാറ്റമല്ല; അത് ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പുനഃക്രമീകരണത്തിന്റെ സൂചനയാണ്. എന്നാൽ ഈ നീക്കങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ഗൗരവം നേതാക്കളുടെ എണ്ണത്തിൽ അല്ല, അവരുടെ സ്വാധീനത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് അവർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സംഘടനയുടെ ആന്തരിക ഘടനയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പിളർച്ചയിലുമാണ്.

ഇവിടെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പേര് Sandeep Pathak എന്നതാണ്. പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഏറെ പരിചിതമല്ലാത്തെങ്കിലും, എഎപിയുടെ കേഡർ അടിസ്ഥാനവും സംഘടനാ തന്ത്രവും രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം. ഓക്സ്ഫോർഡ് വിദ്യാഭ്യാസവും Indian Institute of Technology Delhiയിലെ അക്കാദമിക് ജീവിതവും വിട്ട് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്ന അദ്ദേഹം, മാധ്യമങ്ങളിലെ മുഖമല്ലായിരുന്നു; മറിച്ച് ഗ്രാമങ്ങളിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ച് കേഡർമാരെ കൂട്ടിയിണക്കി, പാർട്ടിയുടെ അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തിയ ഒരു ‘മൗന ശക്തി’ ആയിരുന്നു. പഞ്ചാബിൽ എഎപി നേടിയ വിജയം ഒരു വ്യക്തിയുടെ കരിഷ്മയല്ല; അത് സംഘടനാപരമായ കൃത്യതയുടെ ഫലമാണ്. അതിന്റെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന തലച്ചോർ മാറുമ്പോൾ, അതിന്റെ പ്രതിഫലം ദീർഘകാലം തുടരുന്ന രീതിയിൽ പാർട്ടിയെ ബാധിക്കാനാണ് സാധ്യത.

ഈ നീക്കങ്ങളോടൊപ്പം Ashok Mittal പോലുള്ള സാമ്പത്തിക ശക്തിയുള്ള വ്യക്തികളുടെ പാളയമാറ്റവും ചേർന്നപ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശം കൂടി വ്യക്തമാകുന്നു — ഫണ്ടിംഗ്, സമ്മർദ്ദം, അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ഇടപെടൽ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണ ബന്ധം. എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ്, CBI പോലുള്ള ഏജൻസികൾ രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന വിമർശനം പുതുമയുള്ളതല്ല; എന്നാൽ അത് ഒരു തലമുറയുടെ ബോധത്തിൽ സ്ഥിരമായി പതിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ് എന്നതാണ് ഇന്നത്തെ വ്യത്യാസം. ഈ ബോധം രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്.

ഇതിനിടയിൽ ഉയരുന്ന ഒരു നിർണായക ചോദ്യമുണ്ട്: എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള പാർട്ടികൾ ഈ രീതിയിൽ തകർച്ചയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത്? അതിന്റെ മറുപടി അവരുടെ ആശയപരമായ അടിത്തറയിലാണുള്ളത്. Manish Sisodia അടക്കമുള്ള നേതാക്കൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച അഴിമതിവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം ശക്തമായ ഒരു ജനവികാരമാകാം, പക്ഷേ അത് ഒരു സമഗ്രമായ രാഷ്ട്രീയ ഐഡിയോളജിയല്ല. അത് ഒരു പ്രചാരണ മുദ്രാവാക്യമായി പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം, പക്ഷേ ദീർഘകാലം ഭരണത്തെയും സാമൂഹിക ഘടനകളെയും നയിക്കാൻ കഴിയുന്ന ദർശനമായി അത് നിലനിൽക്കില്ല. ഒരു പാർട്ടിക്ക് സ്ഥിരത നൽകുന്നത് വ്യക്തികളോ വികാരങ്ങളോ അല്ല; ആശയങ്ങളാണ്. ആശയശൂന്യതയിൽ ഉയർന്ന രാഷ്ട്രീയ ശക്തികൾക്ക് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാൻ സാധിക്കാത്തതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ചരിത്രത്തിൽ അനേകം ഉണ്ട്.

ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വ്യക്തിപരമായ രാഷ്ട്രീയ സാധ്യതകളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള പാളയമാറ്റങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാകുന്നത്. Raghav Chadha പോലുള്ള നേതാക്കളുടെ നീക്കം ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയുടെ ഭാഗമായിരിക്കാം, പക്ഷേ അത് ഒരു പാർട്ടിയുടെ ദൗർബല്യവും തുറന്ന് കാട്ടുന്നു. ഉറച്ച ആശയബന്ധം ഇല്ലാത്തിടത്ത്, പാർട്ടിയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത വ്യക്തിപരമായ ഗുണലാഭങ്ങളുടെ മുന്നിൽ പിന്നോട്ടുപോകും.

എന്നാൽ ഈ മുഴുവൻ സംഭവവികാസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഘടകം ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് യുവജനങ്ങളുടെത്. രാഘവ് ഛദ്ദയുടെ ബിജെപിയിലേക്കുള്ള നീക്കത്തിന് പിന്നാലെ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 20 ലക്ഷം ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം ഫോളോവർമാരെ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു ചെറിയ സംഭവമല്ല; അത് ഒരു വലിയ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സൂചനയാണ്. ഇത് കണക്കുകളുടെ കുറവ് മാത്രമല്ല — അത് വിശ്വാസത്തിന്റെ പിൻവലിപ്പാണ്. ഒരു നേതാവിനെ പിന്തുടർന്നിരുന്ന വലിയൊരു യുവജനവിഭാഗം, അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തോട് അസമ്മതം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയാണിത്.

ഇന്നത്തെ യുവജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തെ പഴയ രീതിയിൽ കാണുന്നില്ല. അവർക്ക് അധികാരത്തിന്റെ ആകർഷണം മാത്രം മതിയാകുന്നില്ല; അവർക്ക് ഉത്തരവാദിത്വവും സുതാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. അധികാര ദുരുപയോഗം, അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഉപയോഗം, വിമർശകരെ നിശബ്ദമാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ — ഇവയെല്ലാം അവർ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഈ ബോധം ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് Bhagat Singh പോലുള്ള ചരിത്ര പ്രതീകങ്ങളും, Arvind Kejriwal പോലുള്ള സമകാലീന നേതാക്കളും, യുവജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമെടുക്കുന്നത്. അവർക്ക് രാഷ്ട്രീയമെന്നത് ഒരു അധികാര മത്സരം മാത്രമല്ല; അത് ഒരു നൈതിക പോരാട്ടമാണ്. സത്യത്തിനായി നിലകൊള്ളുന്നവരെയും, ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ ധൈര്യമുള്ളവരെയും അവർ പിന്തുണക്കാൻ തയ്യാറാണ്.

അതേസമയം, ഈ മുഴുവൻ സംഭവങ്ങൾ ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ സത്യത്തെയും വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു: ആശയശൂന്യതയിൽ നിന്നുള്ള ഉയർച്ചകൾ വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കാം, പക്ഷേ അവയുടെ തകർച്ചയും അത്ര തന്നെ വേഗത്തിലാണ്. Indian National Congress പോലുള്ള പാർട്ടികൾക്ക് നേരെ നിരന്തരമായ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങളും, നേതാക്കളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നിയമനടപടികളും ഉണ്ടായിട്ടും അവ നിലനിൽക്കുന്നത്, അവരുടെ ആശയപരമായ അടിത്തറ കൊണ്ടാണ്. മതേതരത്വം, സാമൂഹ്യനീതി, ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വിശ്വാസമുള്ള ഒരു സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം അവർക്കുണ്ട്. Rahul Gandhi ഈ ആശയങ്ങളെ പുതുക്കി അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിലനിൽപ്പ് എന്നത് അധികാരത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൊണ്ട് മാത്രമല്ല അളക്കേണ്ടത്; അത് ആശയങ്ങളുടെ സ്ഥിരതകൊണ്ടാണ് അളക്കേണ്ടത്. ഒരു പാർട്ടി അധികാരം പിടിച്ചാലും, അത് നിലനിർത്താൻ കഴിയുമോ എന്നത് അതിന്റെ ആശയപരമായ ശക്തിയിലാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതില്ലാത്തിടത്ത് സംഘടനകൾ വ്യക്തികളുടെ കൂട്ടായ്മയായി ചുരുങ്ങും; നേതാക്കൾ മാറുമ്പോൾ പാർട്ടികളും മാറും.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഉയരുന്ന മറ്റൊരു നിർണായക ചോദ്യമുണ്ട്: ഈ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാവിയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കും? ജനങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് യുവജനങ്ങൾ, ഈ മാറ്റങ്ങളെ എങ്ങനെ വായിക്കും? അവരുടെ പ്രതികരണം ഇപ്പോൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രകടമാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് ഭാവിയിൽ വലിയ സാമൂഹിക പ്രക്ഷോഭങ്ങളായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇന്ന് ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ ഫോളോവർ കുറയുന്നത് ഒരു പ്രതീകാത്മക പ്രതികരണമാണ്; നാളെ അത് തെരുവുകളിൽ പ്രകടമാകുന്ന രാഷ്ട്രീയ ബോധമായി മാറാം.

ഇത് ഒരാളുടെ കഥയല്ല. ഇത് ഒരു പാർട്ടിയുടെ കഥയുമല്ല. ഇത് ഒരു തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിന്റെ രൂപീകരണമാണ്. അവർ ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യം വളരെ ലളിതമാണ് — ആരാണ് സത്യത്തിനായി നിലകൊള്ളുന്നത്? ആരാണ് ജനങ്ങളുടെ പക്ഷത്ത് സംസാരിക്കുന്നത്?

അതിനുള്ള ഉത്തരവും അവർ തന്നെ കണ്ടെത്തും.

അപ്പോൾ, ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ നാളെയുടെ വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് വിത്താകുമോ എന്നതാണ് കാണേണ്ടത്. ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ് — ജനാധിപത്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ശക്തികൾക്ക് എതിരായി ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ബോധം ഉയർന്നുവരികയാണ്. അത് എവിടെയെത്തും, ആരെ ഉയർത്തും, ആരെ താഴ്ത്തും എന്നത് ഇനി രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ മാത്രം തീരുമാനിക്കുന്ന കാര്യമല്ല; അത് ജനങ്ങളുടെ കൈകളിലാണ്.

അവസാനം, ഈ മുഴുവൻ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഒരു അടിസ്ഥാന സത്യത്തിലേക്ക് നമ്മെ വീണ്ടും എത്തിക്കുന്നു: ഐഡിയോളജി ഇല്ലാത്ത രാഷ്ട്രീയം അധികാരം പിടിക്കാം, പക്ഷേ അത് നിലനിർത്താൻ കഴിയില്ല. ഒരു പാർട്ടി ജനകീയ വികാരങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് ഉയർന്നേക്കാം, പക്ഷേ അത് നിലനിൽക്കുന്നത് ആശയങ്ങളിലൂടെയാണ്. ആശയശൂന്യതയുടെ മേൽ പണിത രാഷ്ട്രീയ ഘടനകൾ, ആദ്യ പ്രതിസന്ധിയിൽ തന്നെ പിളർന്നുപോകും.

ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാവി തീരുമാനിക്കുന്നത് ഇനി നേതാക്കളുടെ നീക്കങ്ങൾ മാത്രം അല്ല; അത് ജനങ്ങളുടെ ബോധമാണ്. ആ ബോധം ഇന്ന് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. നാളെ അത് ചരിത്രം എഴുതും.