ഇലക്ഷൻ പരസ്യപ്രചരണം അവസാനിക്കുന്ന ആ രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശബ്ദമില്ലാത്തതും, അതേസമയം ഏറ്റവും നിർണായകവുമായ ഘട്ടമാണ്. പുറമേ നോക്കുമ്പോൾ എല്ലാം ശാന്തമാണ്. ലൗഡ്സ്പീക്കറുകൾ നിശ്ശബ്ദം, റോഡ് ഷോകൾ ഇല്ല, വൻ റാലികൾ അവസാനിച്ചു. എന്നാൽ ആ നിശ്ശബ്ദതയുടെ അടിയിൽ അതിശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവാഹം സജീവമായി കുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഇലക്ഷൻ പരസ്യപ്രചരണം അവസാനിച്ച ശേഷമുള്ള രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ അത് ശബ്ദം പെട്ടെന്ന് നിശ്ശബ്ദമായൊരു ഇടവേള പോലെ തോന്നും. പക്ഷേ ആ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്കുള്ളിൽ കേരളം വളരെ സജീവമാണ്.
ആദ്യമായി, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ പുറത്തുനിന്നുള്ള ശബ്ദപ്രചാരണത്തിൽ നിന്ന് മാറി “അവസാന കണക്കുകൂട്ടലിലേക്ക്” കടക്കുന്നു. ഏത് ബൂത്തിൽ എത്ര വോട്ട് ഉറപ്പാണ്, എവിടെ സ്വിംഗ് ഉണ്ടാകാം, ആരെ വ്യക്തിപരമായി സമീപിക്കണം ഇതെല്ലാം കൃത്യമായി വിലയിരുത്തുന്ന സമയം. പ്രചാരണവേദികളിലെ ആവേശം മാറി, വാതിൽതട്ടൽ രാഷ്ട്രീയവും ഫോൺകോളുകളും വോട്ടർമാരുമായി നിശബ്ദ ബന്ധപ്പെടലും കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു.
രണ്ടാമതായി, സ്ഥാനാർത്ഥികളും അവരുടെ കോർ ടീമുകളും ബൂത്ത് ലെവൽ ഏജന്റുമാരെ ക്രമീകരിക്കുന്നതിലാണ് മുഴുകുന്നത്. പോളിംഗ് ദിനത്തിൽ ഓരോ ബൂത്തിലും ആരൊക്കെ ഇരിക്കും, ആരാണ് വോട്ടർമാരെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുക, വാഹന സൗകര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കും ഈ ലോജിസ്റ്റിക്സ് മുഴുവൻ ഈ രണ്ടു ദിവസത്തിനുള്ളിലാണ് തീരുന്നത്.
മൂന്നാമതായി, ഭരണകൂടവും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് യന്ത്രവും കൂടുതൽ ജാഗ്രതയിലേക്ക് മാറുന്നു. Election Commission of India നിർദേശങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഫ്ലയിംഗ് സ്ക്വാഡുകൾ, പോലീസ് പട്രോളിംഗ്, പണം-മദ്യ വിതരണം തടയൽ എല്ലാം ശക്തമാകുന്നു. “ശാന്തമായ കാലഘട്ടം” എന്നാണെങ്കിലും, ഇത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിരീക്ഷണത്തിലുള്ള ഘട്ടമാണ്.
നാലാമതായി, വോട്ടർമാരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു അന്തിമ തീരുമാനത്തിന്റെ പാകപ്പെടൽ നടക്കുന്നു. ചിലർ ഇതിനകം തീരുമാനിച്ചവരാണ്. എന്നാൽ വലിയൊരു വിഭാഗം പ്രത്യേകിച്ച് സ്വിംഗ് വോട്ടർമാർ ഈ നിശ്ശബ്ദ ദിവസങ്ങളിൽ കുടുംബത്തോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും സംസാരിച്ച് അവരുടെ അന്തിമ തീരുമാനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തുറന്ന പ്രചാരണം ഇല്ലെങ്കിലും, സ്വകാര്യ ചർച്ചകൾ അതിന്റെ പകരം വഹിക്കുന്നു.
അഞ്ചാമതായി, മീഡിയയും വിശകലനക്കാരും “ആരും ജയിക്കും?” എന്ന ചർച്ചകളിലേക്ക് മാറുന്നു. സർവേകൾ, എക്സിറ്റ് പോൾ പ്രവചനങ്ങൾ (വോട്ടെടുപ്പിന് ശേഷം മാത്രമേ പുറത്തുവരൂ), രാഷ്ട്രീയ ഗോസിപ്പുകൾ എല്ലാം ഈ ഇടവേളയിൽ ചൂടേറുന്നു.പ്രചാരണ വേദികളിലെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ തന്ത്രത്തിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. ഇത് “ശബ്ദത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം” അവസാനിച്ച് “സംഖ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയം” തുടങ്ങുന്ന സമയം. ഓരോ മണ്ഡലത്തിലും, ഓരോ ബൂത്തിലുമുള്ള വോട്ടർമാരുടെ കൃത്യമായ കണക്ക് കൂട്ടൽ നടക്കുന്നു. ആരാണ് ഉറപ്പായ പിന്തുണക്കാർ, ആരാണ് എതിർവോട്ട്, ആരാണ് ഇപ്പോഴും തീരുമാനമെടുക്കാത്തവർ ഈ വർഗ്ഗീകരണം അടിസ്ഥാനമാക്കി അവസാന നീക്കങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. പ്രചാരണത്തിന്റെ വലിയ വേദികളിൽ നിന്ന് മാറി, വ്യക്തിഗത ബന്ധങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന ഘട്ടം ഇതാണ്.
സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും അവരുടെ കോർ ടീമുകൾക്കും ഇത് വിശ്രമത്തിന്റെ സമയം അല്ല; മറിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മാനസിക സമ്മർദ്ദമുള്ള സമയമാണ്. ഓരോ ബൂത്തിൽ ബൂത്ത് ഏജന്റുമാരെ നിയമിക്കൽ, പോളിംഗ് ദിനത്തിലെ വാഹന ക്രമീകരണങ്ങൾ, വോട്ടർമാരെ സമയത്ത് എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം എല്ലാം കൃത്യമായി പ്ലാൻ ചെയ്യപ്പെടുന്നു. “ഒരു വോട്ട് പോലും നഷ്ടപ്പെടരുത്” എന്ന മാനസികാവസ്ഥയിലാണ് പ്രവർത്തനം. ഓരോ വീടും, ഓരോ കുടുംബവും, ഓരോ വ്യക്തിയും വീണ്ടും വീണ്ടും മനസ്സിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഭരണകൂടവും കൂടുതൽ കടുത്ത ജാഗ്രതയിലേക്ക് മാറുന്നു. Election Commission of India നിർദേശങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പിലാക്കുന്നു. “സൈലന്റ് പീരിയഡ്” എന്നത് പേരിൽ മാത്രമുള്ള നിശ്ശബ്ദതയാണ്; യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിരീക്ഷണം നടക്കുന്ന സമയമാണ്. പണം, മദ്യവിതരണം, വോട്ടു സ്വാധീനിക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ ഇതെല്ലാം തടയാൻ ഫ്ലയിംഗ് സ്ക്വാഡുകളും പോലീസ് സംവിധാനവും ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരു ചെറിയ പരാതിപോലും വലിയ ഇടപെടലിലേക്ക് നയിക്കാവുന്ന ഘട്ടമാണിത്.
അതേസമയം, വോട്ടർമാരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു അന്തിമ തീരുമാനത്തിന്റെ പാകപ്പെടൽ നടക്കുന്നു. പ്രചാരണത്തിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ പലപ്പോഴും മറഞ്ഞുപോയ വ്യക്തിപരമായ ചിന്തകൾ ഈ നിശ്ശബ്ദ ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തതയിലേക്ക് എത്തുന്നു. കുടുംബ ചർച്ചകൾ, സുഹൃത്തുക്കളുമായുള്ള സ്വകാര്യ സംഭാഷണങ്ങൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ അടച്ച ഗ്രൂപ്പുകളിലെ ചർച്ചകൾ ഇവയൊക്കെയാണ് ഈ സമയത്തെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ വേദികൾ. തുറന്ന പ്രചാരണം ഇല്ലെങ്കിലും, “അവസാന സ്വാധീനം” ഇവിടെ രൂപപ്പെടുന്നു.
കേരളത്തിന്റെ പ്രത്യേകത എന്തെന്നാൽ, ഇവിടെ വോട്ടർമാർ രാഷ്ട്രീയബോധമുള്ളവരാണ്. അവർ വെറും പ്രചാരണ ശബ്ദം കേട്ട് തീരുമാനമെടുക്കുന്നവർ അല്ല. ഈ രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ അവരുടെ ഉള്ളിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിശകലനത്തിന്റെ സമയമാണ്. വികസനം, ഭരണപരിചയം, ആശയധാര, പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾ എല്ലാം വീണ്ടും വീണ്ടും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഒരുപക്ഷേ, ഒരു മണ്ഡലത്തിന്റെ ഫലം തന്നെ ഈ നിശ്ശബ്ദ ചിന്തകളിൽ നിന്ന് നിർണയിക്കപ്പെടാം.
മീഡിയയും ഈ ഘട്ടത്തിൽ തന്റെ റോളിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നു. നേരിട്ടുള്ള പ്രചാരണ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ നിന്ന് മാറി, “ആരാണ് മുന്നിൽ?”, “എവിടെ സ്വിംഗ് ഉണ്ടാകും?” എന്ന ചർച്ചകളിലേക്ക് മാറുന്നു. സ്റ്റുഡിയോ ഡിബേറ്റുകൾ, രാഷ്ട്രീയ വിശകലനങ്ങൾ, മുൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഡാറ്റയുടെ താരതമ്യം എല്ലാം കൂടുതൽ സജീവമാകുന്നു. എന്നാൽ ഔദ്യോഗികമായി ഒന്നും ഉറപ്പായി പറയാനാകാത്ത ഒരു അനിശ്ചിതത്വം ഈ ചർച്ചകളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഇതിനിടയിൽ സാധാരണ ജനജീവിതം പുറത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ശാന്തമാണ്. എന്നാൽ ആ ശാന്തതയിൽ ഒരു പ്രത്യേക തീവ്രത ഉണ്ട്. ചായക്കടകളിലെ സംഭാഷണങ്ങൾ കുറച്ച് ശബ്ദം കുറഞ്ഞതായിരിക്കും, പക്ഷേ കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ളതായിരിക്കും. ആരും തുറന്ന് പറയാത്തതെങ്കിലും, എല്ലാവർക്കും ഉള്ളിൽ ഒരു കണക്ക് നടക്കുന്നു. “ആരാണ് ജയിക്കുക?” എന്നതിലുപരി, “എന്താണ് നാം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്?” എന്ന ചോദ്യമാണ് ആഴത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
ഇത് ഒരു മനശ്ശാസ്ത്ര ഘട്ടവുമാണ്. സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്ക് ഇത് പ്രതീക്ഷയും ആശങ്കയും കൂടിയിരിക്കുന്ന സമയം. വോട്ടർമാർക്ക് ഇത് ആത്മപരിശോധനയുടെ സമയം. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് ഇത് തന്ത്രപരമായ അവസാന പരീക്ഷണ സമയം. ഭരണകൂടത്തിന് ഇത് നിയമവും ക്രമവും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നിർണായക ഘട്ടം.
സാരമായി പറഞ്ഞാൽ ഈ രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ കേരളത്തിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും നിശ്ശബ്ദമായ, എന്നാൽ ഏറ്റവും ശക്തമായ സംഭാഷണമാണ്.പ്രചാരണത്തിന്റെ ശബ്ദം അവസാനിച്ചെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കളി ഈ രണ്ടു ദിവസത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്.
ശബ്ദം നിർത്തിയാലും, തീരുമാനങ്ങൾ ഇവിടെ പാകപ്പെടുന്നു.
മൈക്ക് ഓഫ് ആയാലും, മനസ്സ് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.