കേരളത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ മന്ത്രിസഭയെ കുറിച്ച് ഉയരുന്ന ഏറ്റവും ഗൗരവമേറിയ വിമർശനം അഴിമതിയെയോ ഭരണപരമായ വീഴ്ചകളെയോ കുറിച്ചല്ല; മറിച്ച് അത് പ്രതിനിധിത്വത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഈ മന്ത്രിസഭയിൽ ഗ്രാമീണ കേരളത്തിന്റെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, തൊഴിൽ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ, കാർഷിക പ്രതിസന്ധികൾ, തീരദേശ ജനതയുടെ ആശങ്കകൾ, മലനിരകളിലെ മനുഷ്യരുടെ ഭയം — ഒന്നും സജീവമായ രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നില്ല. മന്ത്രിസഭയുടെ സാമൂഹിക ഘടന നോക്കുമ്പോൾ വ്യക്തമായി കാണുന്നത്, അധികാരം നഗരവത്കൃത രാഷ്ട്രീയ വർഗത്തിന്റെ കൈകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങിയിരിക്കുകയാണെന്നതാണ്.
ഗ്രാമങ്ങളെ മറന്ന വികസനം ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഗ്രാമീണ കേരളത്തെ പുറത്താക്കി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന പുതിയ അധികാര രാഷ്ട്രീയം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറകളെ തന്നെ ദുർബലമാക്കുന്നു.
കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക വികസന ചരിത്രം ഒരിക്കൽ ലോകം പഠിച്ച മാതൃകയായിരുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുആരോഗ്യം, ശക്തമായ പഞ്ചായത്ത് സംവിധാനം, തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം, സാമൂഹിക നീതി ഇവയെല്ലാം ചേർന്നായിരുന്നു കേരളം തന്റെ വികസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും നൈതികതയും നിർമ്മിച്ചത്. ആ വികസന മാതൃകയുടെ അടിത്തറ നഗരങ്ങളിലല്ല, ഗ്രാമങ്ങളിലായിരുന്നു. വയലുകളിലും തീരദേശങ്ങളിലും മലനിരകളിലും ചെറു പട്ടണങ്ങളിലും ജീവിച്ച സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനത്തിലാണ് കേരളം രൂപപ്പെട്ടത്.എന്നാൽ ഇന്ന് കേരളം മറ്റൊരു വഴിയിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. നഗരവത്കൃത വികസനം, കോർപ്പറേറ്റ് കേന്ദ്രീകൃത നയങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ ഭരണത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണം, ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ പ്രദർശന രാഷ്ട്രീയം, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് അധിഷ്ഠിത സാമ്പത്തിക വളർച്ച ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഗ്രാമീണ കേരളത്തെ രാഷ്ട്രീയപരമായി അദൃശ്യമാക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ഭരണഘടന രൂപപ്പെടുകയാണ്.
ഇന്നത്തെ കേരള മന്ത്രിസഭയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വിമർശനം ഗുരുതരമായ ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു: ഗ്രാമീണ കേരളത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രതിനിധിത്വം ഈ മന്ത്രിസഭയിൽ എവിടെയാണ്? ഗ്രാമങ്ങളുടെ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ നേരിട്ട് അനുഭവിച്ച, കൃഷിയുടെ അനിശ്ചിതത്വം മനസ്സിലാക്കിയ, തൊഴിലുറപ്പ് ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളുടെ വിയർപ്പ് കണ്ട, കടലാക്രമണത്തിൽ വീട് നഷ്ടപ്പെടുന്ന മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കിയ, വന്യജീവി ആക്രമണത്തിൽ ഭീതിയോടെ ജീവിക്കുന്ന മലനിരകളിലെ ജനങ്ങളുടെ യാഥാർത്ഥ്യം അറിഞ്ഞ നേതാക്കൾ അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ എത്രമാത്രമുണ്ട്?
ഈ ചോദ്യം വെറും ഭൗമിക പ്രതിനിധിത്വത്തിന്റെ പ്രശ്നമല്ല. ഇത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഗുണമേന്മയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യമാണ്. കാരണം ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ നയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത് അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിലെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നാണ്. നഗരവത്കൃത രാഷ്ട്രീയവർഗം അധികാരം പൂർണ്ണമായും കൈവശപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഗ്രാമജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ പതുക്കെ ഫയലുകളിലെ ഡാറ്റയായി ചുരുങ്ങും. മനുഷ്യരുടെ ജീവിതങ്ങൾ കണക്കുകളായി മാറും.
കേരളത്തിന്റെ ഗ്രാമങ്ങൾ ഇന്ന് ഒരു സമഗ്ര പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. ഇത് വെറും തൊഴിലില്ലായ്മയുടെ പ്രശ്നമല്ല; ഇത് സാമൂഹിക അസ്ഥിരതയുടെ, സാമ്പത്തിക അസമത്വത്തിന്റെ, പരിസ്ഥിതി തകർച്ചയുടെ, രാഷ്ട്രീയ അവഗണനയുടെ കൂട്ടിച്ചേരലാണ്. തൊഴിൽ, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, കൃഷി, പരിസ്ഥിതി, സ്ത്രീശാക്തീകരണം, കുടിയേറ്റം, പ്രാദേശിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ — എല്ലാം പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ഒരു തകർച്ചയുടെ കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് ഗ്രാമീണ കേരളം കടന്നുപോകുന്നത്.
ഒരിക്കൽ ഗ്രാമീണ ദരിദ്രരുടെ ജീവനാഡിയായിരുന്ന തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതികൾ ഇന്ന് സാങ്കേതിക നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ പരീക്ഷണശാലയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതികളുടെ അടിസ്ഥാന ആശയം തൊഴിൽ അവകാശമായിരുന്നു. ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞത് ഒരു അടിസ്ഥാന വരുമാനം ഉറപ്പാക്കുക, സ്ത്രീകൾക്ക് സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുക, കാർഷിക പ്രതിസന്ധിക്കാലങ്ങളിൽ തൊഴിലവസരം സൃഷ്ടിക്കുക ഇതൊക്കെയായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
എന്നാൽ ഇന്ന് പദ്ധതിയുടെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറുന്നു. പദ്ധതികളുടെ പേരുമാറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച രാഷ്ട്രീയ പ്രതീകങ്ങൾ, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഭരണത്തിന്റെ സ്വഭാവമാറ്റം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യകേന്ദ്രിത തൊഴിൽ പദ്ധതികൾ പതുക്കെ ഡാറ്റാ അധിഷ്ഠിത നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളായി മാറുന്നു.
മസ്റ്റർ റോളുകൾ പോലും പൂർണ്ണമായും ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ പദ്ധതികളിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് തള്ളപ്പെടുന്നു. ആധാർ ലിങ്കിംഗിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ബയോമെട്രിക് തകരാറുകൾ, സർവർ ഡൗൺ, മൊബൈൽ ആപ്പ് പരാജയങ്ങൾ, സാങ്കേതിക സാക്ഷരതയുടെ അഭാവം ഇവ നഗരങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കു ചെറിയ സാങ്കേതിക പ്രശ്നങ്ങളായിരിക്കാം. പക്ഷേ ഒരു ഗ്രാമീണ സ്ത്രീ തൊഴിലാളിക്ക് അത് ആ ദിവസത്തെ ഭക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ്.
ഒരു കാലത്ത് തൊഴിലാളി രാവിലെ വാർഡ് മെമ്പറെ കണ്ടു പേര് ചേർക്കാമായിരുന്നു. ഇന്ന് അവൾ “സിസ്റ്റത്തിൽ പേര് വരുന്നില്ല” എന്ന മറുപടിയോട് ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. മുമ്പ് പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് ജനങ്ങളുടെ ഭരണകേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഇന്ന് സർവർ ആണ് ഭരണകൂടം. മനുഷ്യരെക്കാൾ സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഈ പുതിയ ഭരണരീതി ഗ്രാമീണ ദരിദ്രരെ നിശബ്ദമായി പുറത്താക്കുകയാണ്.ഡിജിറ്റലൈസേഷൻ സ്വയം പ്രശ്നമല്ല. പക്ഷേ അസമത്വമുള്ള സമൂഹത്തിൽ സമത്വപരമായ പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കാതെ ഡിജിറ്റലൈസേഷൻ നടപ്പാക്കുമ്പോൾ അത് പുതിയ സാമൂഹിക വിവേചനമായി മാറും. വയോധിക തൊഴിലാളികൾ, സ്ത്രീകൾ, ആദിവാസികൾ, തീരദേശ ജനത, കുറഞ്ഞ വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവർ ഇവരാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഇത് വെറും ഭരണപരമായ പിഴവല്ല. ഇത് രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനമാണ്. ഗ്രാമീണ തൊഴിൽ അവകാശത്തെ മനുഷ്യരുടെ അവകാശമായി കാണാതെ ഒരു ഡാറ്റാ മാനേജ്മെന്റ് പ്രക്രിയയായി കാണുന്ന സമീപനമാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ.
കേരളത്തിലെ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതികൾ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. വീടിന്റെ ചുമതലകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്ന അനേകം സ്ത്രീകൾക്ക് ആദ്യമായി സ്വന്തം വരുമാനം ലഭിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാനത്തെയും കുടുംബത്തിനുള്ളിലെ തീരുമാനാധികാരത്തെയും മാറ്റി.എന്നാൽ ഇന്ന് തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതികളിലെ അനിശ്ചിതത്വം സ്ത്രീകളെ വീണ്ടും സാമ്പത്തിക ആശ്രിതത്വത്തിലേക്ക് തള്ളുകയാണ്. തൊഴിൽ ദിനങ്ങളുടെ കുറവ്, വേതനവിലംബം, ഡിജിറ്റൽ തടസ്സങ്ങൾ, ജോലി ലഭ്യതയിലെ അനിശ്ചിതത്വം — ഇവ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു.കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഇന്ന് അനേകം സ്ത്രീകൾ കടബാധ്യതയുടെയും തൊഴിൽ അനിശ്ചിതത്വത്തിന്റെയും ഇടയിൽ ജീവിക്കുന്നു. കുടുംബത്തിലെ പുരുഷന്മാർ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കോ നഗരങ്ങളിലേക്കോ കുടിയേറുമ്പോൾ ഗ്രാമങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഭാരം സ്ത്രീകളുടെ ചുമലിലേക്കാണ് മാറുന്നത്. വയോധികരെയും കുട്ടികളെയും നോക്കുക, കുടുംബച്ചെലവുകൾ നിയന്ത്രിക്കുക, കടം തിരിച്ചടക്കുക എല്ലാം സ്ത്രീകളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാകുന്നു.
പക്ഷേ സ്ത്രീകളുടെ ഈ അദൃശ്യ അധ്വാനം അധികാരത്തിന്റെ ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നില്ല. വേദികളിൽ ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ യഥാർത്ഥ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ തകരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് മൗനം പാലിക്കുന്നു.
കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ ഇന്ന് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള ആഘാതം അനുഭവിക്കുന്നു. അസാധാരണ മഴ, ഉരുൾപൊട്ടൽ, വരൾച്ച, കടലാക്രമണം, വന്യജീവി ആക്രമണം, ചൂട് തരംഗങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ അടിത്തറ തന്നെ കുലുക്കുകയാണ്.
വയനാട്ടിലെ കർഷകർ ഓരോ മഴക്കാലവും ഭീതിയോടെയാണ് കാണുന്നത്. ഇടുക്കിയിലെ മലനിരകളിൽ മനുഷ്യരും വന്യജീവികളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വർധിക്കുന്നു. കുട്ടനാട്ടിൽ വെള്ളപ്പൊക്കം കാർഷിക ജീവിതത്തെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കുന്നു. തീരദേശ കേരളത്തിൽ കടലാക്രമണം വീടുകളെയും ജീവിതങ്ങളെയും വിഴുങ്ങുന്നു.ഇവ വെറും പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളല്ല. വികസന നയങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഫലങ്ങളുമാണ്. പരിസ്ഥിതിയെ അവഗണിച്ചുള്ള നിർമ്മാണങ്ങൾ, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ക്വാറികൾ, കോർപ്പറേറ്റ് താൽപര്യങ്ങൾക്കായുള്ള ഭൂമിവിനിയോഗം, പരിസ്ഥിതി നിയമങ്ങളുടെ ലഘൂകരണം ഇവയെല്ലാം ഗ്രാമീണ ജനതയുടെ സുരക്ഷയെ തകർക്കുന്നു.
പക്ഷേ മന്ത്രിസഭയുടെ രാഷ്ട്രീയ മുൻഗണനകളിൽ ഈ വിഷയങ്ങൾക്കുള്ള അടിയന്തരത കാണുന്നില്ല. ദുരന്തങ്ങൾ സംഭവിക്കുമ്പോൾ ആശ്വാസപ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ദുരന്തങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വികസന മാതൃകയെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യം കാണുന്നില്ല.കാരണം അധികാരകേന്ദ്രങ്ങൾക്കും ദുരന്തത്തിനുള്ളിൽ ജീവിക്കുന്ന ജനങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഒരു വലിയ സാമൂഹിക ദൂരമുണ്ട്.
ഗ്രാമീണ തൊഴിൽ അവസരങ്ങളുടെ അഭാവം കേരളത്തിലെ യുവാക്കളെ വലിയ തോതിൽ കുടിയേറ്റത്തിലേക്ക് തള്ളുകയാണ്. ഒരു തലമുറ മുഴുവൻ ഗ്രാമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് നഗരങ്ങളിലേക്കും വിദേശരാജ്യങ്ങളിലേക്കും പോകുന്നു.
ഇന്ന് കേരളത്തിലെ പല ഗ്രാമങ്ങളും വയോധികരുടെ ഗ്രാമങ്ങളായി മാറുന്നു. വീടുകളിൽ കുട്ടികളില്ല. വയലുകളിൽ കർഷകരില്ല. സ്കൂളുകളിൽ വിദ്യാർത്ഥികളില്ല. ഗ്രാമീണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ സാമൂഹിക ചലനശേഷി തകരുന്നു.
കുടിയേറ്റം കേരളത്തിന് പുതുമയല്ല. പക്ഷേ ഇന്ന് സംഭവിക്കുന്നത് നിർബന്ധിത കുടിയേറ്റമാണ്. ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാലുള്ള കുടിയേറ്റം. പ്രാദേശിക തൊഴിൽ ഇല്ലാത്തതിനാലുള്ള കുടിയേറ്റം. കൃഷി നിലനിൽക്കാത്തതിനാലുള്ള കുടിയേറ്റം.
ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതം ഗ്രാമങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ഘടനയിലാണ്. യുവാക്കൾ ഇല്ലാത്ത ഗ്രാമങ്ങൾ സാമൂഹികമായി മരിച്ചുപോകും. സഹകരണ ബന്ധങ്ങൾ തകരും. പ്രാദേശിക സംസ്കാരങ്ങൾ ക്ഷയിക്കും. ഗ്രാമങ്ങൾ വോട്ട് ബാങ്കുകളായി മാത്രം ചുരുങ്ങും.
ഗ്രാമീണ കേരളത്തിന്റെ പ്രതിസന്ധി തൊഴിൽ മേഖലയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എല്ലാം ഒരുമിച്ച് ദുർബലമാകുന്നു.തൊഴിൽ അനിശ്ചിതത്വവും കടബാധ്യതയും മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുന്നു. ഗ്രാമീണ ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ ജീവനക്കാരുടെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും അഭാവത്തിൽ ക്ഷയിക്കുന്നു. വയോധിക പരിചരണത്തിലെ പ്രതിസന്ധി ഗുരുതരമാകുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തും ഇതേ അവസ്ഥയാണ്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കുറവ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഗ്രാമീണ സ്കൂളുകൾ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും അടച്ചുപൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നഗരകേന്ദ്രീകരണം സാമൂഹിക അസമത്വം വർധിപ്പിക്കുന്നു.ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ സ്കൂൾ അടയ്ക്കുന്നത് വെറും ഒരു കെട്ടിടം അടയ്ക്കുന്നതല്ല. അത് ആ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാവിയെ അടയ്ക്കുന്നതാണ്.
ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന്റെ വികസന രാഷ്ട്രീയം രണ്ടു കേരളങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്. കോർപ്പറേറ്റ് നിക്ഷേപങ്ങൾ, ഐടി പാർക്കുകൾ, മെട്രോ റെയിൽ, ഹൈവേകൾ, ടൂറിസം ബ്രാൻഡിംഗ്, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വളർച്ച എന്നിവയുടെ കേരളം.മറ്റൊന്ന് തൊഴിലില്ലായ്മ, കടബാധ്യത, കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ പുറത്താക്കൽ, കുടിയേറ്റം, കൃഷി പ്രതിസന്ധി, സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക അസുരക്ഷ എന്നിവയുടെ കേരളം.ആദ്യത്തെ കേരളത്തിനാണ് അധികാരത്തിന്റെ ഭാഷയും മാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയും ഭരണത്തിന്റെ മുൻഗണനയും ലഭിക്കുന്നത്. രണ്ടാമത്തെ കേരളം നിശബ്ദമാക്കപ്പെടുന്നു.
ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മന്ത്രിമാർ ഇല്ലാത്തതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം ഇതാണ്. ഗ്രാമങ്ങളുടെ ജീവിതം അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജനാധിപത്യം ഗ്രാമങ്ങളിലാണ് പിറന്നത്. പഞ്ചായത്ത് സംവിധാനം, തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സഹകരണ രാഷ്ട്രീയം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം ഇവയെല്ലാം ഗ്രാമങ്ങളുമായി ചേർന്നാണ് വളർന്നത്.
എന്നാൽ ഇന്ന് കേന്ദ്രീകൃതവും സാങ്കേതികവുമായ ഭരണരീതികൾ മനുഷ്യകേന്ദ്രിത രാഷ്ട്രീയത്തെ പിന്നോട്ടാക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെക്കാൾ ഡാറ്റയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഭരണസംവിധാനം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ തന്നെ ദുർബലമാക്കുന്നു.ഗ്രാമങ്ങളെ മറക്കുന്ന വികസനം ഒടുവിൽ മനുഷ്യരെ മറക്കുന്ന വികസനമായി മാറും.
നഗരങ്ങളിലെ ഉയർന്ന കെട്ടിടങ്ങൾക്കും എക്സ്പ്രസ് ഹൈവേകൾക്കും പിന്നിൽ തകർന്ന ഗ്രാമങ്ങളും ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്ന കർഷകരും തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട സ്ത്രീകളും കുടിയേറ്റത്തിലേക്ക് തള്ളപ്പെട്ട യുവാക്കളും ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ വികസനം സാമൂഹിക പുരോഗതിയല്ല അസമത്വത്തിന്റെ പുതിയ രൂപമാണ്.കേരള രാഷ്ട്രീയം വീണ്ടും ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമീണ പ്രതിനിധിത്വം വെറും ഭൗമിക സാന്നിധ്യമല്ല; അത് ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിത്വമാണ്.
കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃക ഒരിക്കൽ ഗ്രാമങ്ങളിലായിരുന്നു പിറന്നത്. പഞ്ചായത്ത് സംവിധാനം, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം, പ്രാഥമിക ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മകൾ ഇവയൊക്കെയാണ് കേരളത്തെ വേറിട്ടതാക്കിയത്. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ മന്ത്രിസഭ ആ ചരിത്രത്തെ തന്നെ മറക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നഗരങ്ങളുടെ കേരളത്തിനായി ഭരിക്കുമ്പോൾ ജനങ്ങളുടെ കേരളം പതുക്കെ അനാഥമാകുകയാണ്.
മണ്ണിന്റെ മണം അറിയാത്ത അധികാരം ഒടുവിൽ മനുഷ്യരുടെ വേദനയും അറിയില്ല.ഗ്രാമീണ കേരളത്തിന്റെ ശബ്ദം അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ കേൾക്കപ്പെടാതെ പോയാൽ, കേരളം നേരിടാൻ പോകുന്നത് വെറും ഗ്രാമീണ പ്രതിസന്ധിയല്ല; സാമൂഹിക അസമത്വവും സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരതയും ജനാധിപത്യ ദുർബലതയും ചേർന്ന ഒരു ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ തകർച്ചയായിരിക്കും.
ഇത് ഒരു ഭരണപരമായ പരാജയം മാത്രമല്ല. ഇത് വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യരെ പുറംതള്ളുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുഖമാണ്.
ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മന്ത്രിമാർ ഇല്ലാത്തത് ഒരു പ്രതീകാത്മക പ്രശ്നമല്ല; അത് നയങ്ങളുടെ ദിശ തന്നെ മാറ്റുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നമാണ്. മണ്ണുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത അധികാരം ഒടുവിൽ മനുഷ്യരുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത അധികാരമായി മാറും. ഗ്രാമങ്ങളെ മറക്കുന്ന ഈ മന്ത്രിസഭ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വേരുകളെയാണ് ദുർബലമാക്കുന്നത്. നഗരങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിന് പിന്നിൽ ഇരുട്ടിലാകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുടെ നിലവിളി കേൾക്കാൻ ഈ ഭരണകൂടം തയ്യാറാകാത്തപക്ഷം, കേരളം നേരിടാൻ പോകുന്നത് വെറും ഗ്രാമീണ പ്രതിസന്ധിയല്ല സാമൂഹിക അസമത്വവും സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരതയും ചേർന്ന ഒരു ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ തകർച്ചയായിരിക്കും.
ഗ്രാമങ്ങളെ മറക്കുന്ന മന്ത്രിസഭ ഒടുവിൽ കേരളത്തിന്റെ ആത്മാവിനെയാണ് മറക്കുന്നത്.