ഇറാനിലെ തെരുവുകൾ വീണ്ടും കത്തുമ്പോൾ വാഷിങ്ടണിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുന്നത് ഒരു പഴയ അധികാരപ്രതികരണമാണ്: “ഇപ്പോൾ ഇടപെടണം, പുറത്തുനിന്ന് മാറ്റം വരുത്തണം.” അസ്പഷ്ടതയോടുള്ള അസഹിഷ്ണുതയെ തന്നെ നയതന്ത്രമായി മാറ്റിയ ഡോണാൾഡ് ട്രംമ്പ് ഈ ചിന്തയെ മറച്ചുവെയ്ക്കുന്നില്ല. സൈനികവും സൈനികമല്ലാത്തതുമായ ഓപ്ഷനുകൾ മാധ്യമങ്ങളിൽ ചോർന്നൊഴുകുന്നു. ഖത്തറിലെAl Udeid Air Baseൽ ൽ നിന്ന് യുഎസ് സൈനികർ പിന്മാറുന്നതായ റിപ്പോർട്ടുകൾ ആ “ചർച്ച”യെ യാഥാർഥ്യത്തിലേക്ക് വലിച്ചിറക്കുന്നു. ഇത് വെറും മുൻകരുതലാണെന്ന് പറയുന്നവർ പോലും ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ മറയ്ക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കയുടെ ഈ ആത്മവിശ്വാസത്തിന് പിന്നിലെ മാതൃക വ്യക്തമാണ്: വെനുസ്വേല. എന്നാൽ അതാണ് ആദ്യത്തെ വലിയ കള്ളം. വെനിസ്വേല ഒരു വിജയകഥയായിരുന്നില്ല. അത് ഒരു മുന്നറിയിപ്പായിരുന്നു. അവിടെ യുഎസ് പരീക്ഷിച്ചത് ഉപരോധം, അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം, സാമ്പത്തിക ശ്വാസംമുട്ടിക്കൽ എന്ന ത്രിമുഖ തന്ത്രമാണ്. ഫലം? സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ തകർന്നു. ജനങ്ങൾ ദരിദ്രരായി. ഭരണകൂടം മാറിയില്ല. മറിച്ച് അത് കൂടുതൽ ക്രൂരവും കൂടുതൽ അനൗപചാരികവുമായ ഒരു അധികാര ഘടനയായി മാറി. നിയമം പിന്മാറിയപ്പോൾ വിശ്വസ്തതയും കള്ളവ്യാപാരവും മുന്നോട്ടുവന്നു. ജനാധിപത്യം ഉണ്ടായില്ല; ക്ഷാമം മാത്രം സ്ഥിരമായി.
ഇപ്പോൾ അതേ പരാജയം ഇറാനിൽ ആവർത്തിക്കാമെന്ന ധാരണയാണ് വാഷിങ്ടണിൽ വളരുന്നത്. ഇത് അജ്ഞതയല്ല; അത് അപകടകരമായ അധികാര അഹങ്കാരമാണ്. ഇറാൻ വെനിസ്വേലയല്ല. ഇറാൻ ഒരു ദശാബ്ദങ്ങളുടെ ഉപരോധചരിത്രമുള്ള രാജ്യം മാത്രമല്ല; ഉപരോധത്തെ തന്നെ ഒരു ഭരണസാങ്കേതികവിദ്യയായി മാറ്റിയ ഭരണകൂടമാണ്. സമാന്തര ബാങ്കിങ്, മറുവഴി ഊർജ്ജവ്യാപാരം, പ്രാദേശിക കൂട്ടുകെട്ടുകൾ—ഇവയൊക്കെ ഇറാൻ പണ്ടേ പണിതതാണ്. സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം ഭരണകൂടത്തെ പിളർത്തുമെന്ന പ്രതീക്ഷ, ചരിത്രം കണ്ടില്ലെന്ന് നടിക്കുന്ന മനോഭാവം മാത്രമാണ്.
അതിലുപരി, ഇറാൻ ഒരു “പ്രാദേശിക പ്രശ്നം” അല്ല. ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന Strait of Hormuz യുടെ നിഴലിലാണ് ഈ രാജ്യം. ഇവിടെ ഒരു “പരിമിത സൈനിക നടപടി” എന്നത് തന്നെ ഒരു കള്ളവാക്കാണ്. ഒരു തെറ്റായ മിസൈൽ, ഒരു തെറ്റായ കണക്കുകൂട്ടൽ—അത് എണ്ണവിലയെയും പണപ്പെരുപ്പത്തെയും ആഗോള സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയെയും ഒരേസമയം തകർക്കും. വൈറ്റ് ഹൗസ് അത് രണ്ടാമത്തെ പ്രശ്നമായി കാണാം. ലോകം അങ്ങനെ കാണില്ല.
ഖത്തറിലെ അൽ ഉദൈദ് വ്യോമതാവളത്തിൽ നിന്നുള്ള സൈനിക പിന്മാറ്റം ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വായിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് സുരക്ഷാ മുൻകരുതലാണെന്ന് പറയുന്നത് പകുതി സത്യം മാത്രമാണ്. ആക്രമണത്തിന് മുൻപ് സൈനികരെ സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുന്നത് ഒരു പഴയ യുദ്ധക്രമരീതിയാണ്. അതിനൊപ്പം ഇറാനിലുള്ള യുഎസ് പൗരന്മാരോടും ഇന്ത്യക്കാർ അടക്കമുള്ള വിദേശികളോടും രാജ്യം വിടാൻ നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ, “ഇടപെടൽ” എന്ന വാക്ക് ഒരു സങ്കൽപമല്ല, ഒരു ടൈംലൈൻ ആകുകയാണ്.
ഇവിടെ ഏറ്റവും വലിയ നൈതിക കപടത എന്താണെന്നാൽ, ഈ എല്ലാ ചർച്ചകളും ഇറാനിലെ ജനങ്ങളുടെ പേരിലാണ് നടക്കുന്നത് എന്നതാണ്. “പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ പിന്തുണക്കണം” എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിന് പിന്നിൽ, അവരെ ഒരു ജിയോപൊളിറ്റിക്കൽ ഉപകരണമായി കാണുന്ന കാഴ്ചപ്പാടാണ്. വെനിസ്വേലയിൽ അത് കണ്ടു. ഉപരോധം ജനങ്ങളെ ദുർബലരാക്കി; ഭരണകൂടത്തെ അല്ല. ഇറാനിൽ അതേ പാത പിന്തുടർന്നാൽ, ഫലം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായിരിക്കും. കാരണം ഇവിടെ ഭരണകൂടത്തിന് പ്രതികരിക്കാൻ പ്രാദേശികവും ആഗോളവുമായ കൂടുതൽ ഉപാധികളുണ്ട്.
ട്രംപിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ശൈലി ദൃശ്യമായ ശക്തിപ്രകടനമാണ്. പക്ഷേ തന്ത്രപരമായ ഉത്തരവാദിത്വം ചരിത്രബോധത്തിലാണ് നിൽക്കേണ്ടത്. വെനിസ്വേല ഒരു “മോഡൽ” ആയിരുന്നില്ല; അത് ഒരു പരാജയ റിപ്പോർട്ടായിരുന്നു. അതിനെ അവഗണിച്ച് ഇറാനിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത് തെറ്റായ തീരുമാനമല്ല മാത്രമല്ല അത് ലോകത്തെ മറ്റൊരു നിയന്ത്രിക്കാനാകാത്ത പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്ന രാഷ്ട്രീയ അക്രമമാണ്.
ഇറാനിലെ തെരുവുകൾ മാറ്റം ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ ആ മാറ്റം അമേരിക്കൻ മിസൈലുകളിലൂടെ വരില്ല. പുറത്തുനിന്നുള്ള സമ്മർദ്ദം, ആഭ്യന്തരമായി വിശ്വസനീയമായ രാഷ്ട്രീയ പകരം ഇല്ലാതെ പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ, ജനാധിപത്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല; അത് അധികാരത്തെ കൂടുതൽ ക്രൂരമാക്കുന്നു. വെനിസ്വേല അതിന്റെ തെളിവാണ്. ഇറാൻ അതിന്റെ കൂടുതൽ വലിയതും അപകടകരവുമായ ആവർത്തനമാകാൻ പോകുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം വാഷിങ്ടണിനും ഉണ്ടായിരിക്കും.