സംസ്ഥാനത്ത് ഭരണമാറ്റത്തിന്റെ സൂചനകൾ ശക്തമായ നിമിഷത്തിൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിനകത്ത് നടക്കുന്നത് സാധാരണ ഓഫീസ് ശുചീകരണമെന്ന രീതിയിൽ ജനങ്ങൾ കാണില്ല. പ്രത്യേകിച്ച്, മന്ത്രിമാരുടെ ഓഫിസുകളിൽ നിന്ന് ഫയലുകൾ കൂട്ടത്തോടെ ശേഖരിച്ച് ഷ്രെഡ്ഡിങ് റൂമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി തുണ്ടുകളാക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ പുറത്തുവരുമ്പോൾ അതിന് രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥം ലഭിക്കാതിരിക്കില്ല. കാരണം കേരളം കഴിഞ്ഞ കുറേ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഓരോ വിവാദത്തിന്റെയും പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ചില ഫയലുകളാണ് — ആരാണ് ഉത്തരവിട്ടത്, ആരാണ് ഒപ്പിട്ടത്, ആരാണ് കുറിപ്പ് എഴുതി വച്ചത് എന്നതിന്റെ രേഖകൾ.
ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന ആരോപണം അതീവ ഗുരുതരമാണ്. ഭരണം മാറിയാൽ പുതിയ സർക്കാർ അന്വേഷിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രേഖകൾ മുൻകൂട്ടി ഇല്ലാതാക്കുകയാണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്. വോട്ടെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള എക്സിറ്റ് പോൾ ഫലങ്ങൾ പുറത്തുവന്നതോടെയാണ് ഫയൽ നശിപ്പിക്കൽ വേഗത്തിലായതെന്ന വിവരം സംശയം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു. അവധി ദിവസങ്ങളിലും സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ അസാധാരണ തിരക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നതും ചർച്ചയാകുന്നു. ഇത് വെറും പഴയ പേപ്പർ കളയൽ മാത്രമായിരുന്നെങ്കിൽ ഇത്രയും രഹസ്യതയും അതിവേഗവും എന്തിനായിരുന്നു എന്നതാണ് പൊതുജനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക ചോദ്യം.
മനോരമയിൽ വി.ആർ. പ്രതാപ് പുറത്തുവിട്ട ഫോട്ടോ സഹിതമുള്ള റിപ്പോർട്ട് ആളുകളെ ഞെട്ടിച്ചതിന്റെ കാരണം അതാണ്. ആ ചിത്രങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ കണ്ടത് പഴയ ഫയൽ കെട്ടുകൾ അല്ല; നാളെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുമോ എന്ന ഭയത്തിന്റെ ആകുലതയാണ്. അധികാരം കൈവിടുന്നതിന് മുമ്പ് ചില അടയാളങ്ങൾ മായ്ക്കാനുള്ള ശ്രമം പോലെയാണ് അതിനെ പലരും വായിക്കുന്നത്. “ജയിലിൽ പോകാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രത” എന്ന പ്രയോഗം അതുകൊണ്ടാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിലും നിറയുന്നത്.
ഇവിടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് പ്രശാന്ത് ഐഎഎസ് മുമ്പ് ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളുമായി ഈ സംഭവങ്ങൾ ചേർന്നു നിൽക്കുന്നതാണ്. ഭരണകാലാവസാനത്തിൽ രേഖകൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അന്ന് രാഷ്ട്രീയ അതിശയോക്തിയായി പലരും തള്ളിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ സെക്രട്ടേറിയറ്റിനകത്ത് ഷ്രെഡ്ഡിങ് മെഷീനുകൾ നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന വാർത്തകൾ പുറത്ത് വരുമ്പോൾ, “പ്രശാന്ത് ബ്രോ പറഞ്ഞത് ശരിയായിരുന്നു” എന്ന പ്രതികരണമാണ് ശക്തമാകുന്നത്.
അതിലും ഗുരുതരമായ ആരോപണം ഡിജിറ്റൽ രേഖകളെ കുറിച്ചാണ്. ഇ-ഓഫീസ് സോഫ്റ്റ്വെയറിൽ മാറ്റം വരുത്തി രേഖകൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന ആരോപണം സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം മാത്രമല്ല; അത് ജനാധിപത്യ ഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന വിശ്വാസ്യതയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്. പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് വി.ഡി. സതീശൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനെ സമീപിച്ചതിന് പിന്നാലെ ആ നീക്കം തടഞ്ഞുവെന്ന വിവരം പുറത്തുവരുമ്പോൾ, സംശയങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഇന്ധനം ലഭിക്കുന്നു. അതിന് ശേഷം കടലാസ് ഫയലുകൾ അടിയന്തരമായി നശിപ്പിക്കുകയാണെന്ന ആരോപണം കഥയെ കൂടുതൽ ഭീതിജനകമാക്കുന്നു.
ഒരു സർക്കാർ മാറാം. മന്ത്രിമാർ മാറാം. പക്ഷേ സർക്കാർ രേഖകൾ ഒരു ഭരണത്തിന്റെ പൊതുസ്മൃതിയാണ്. അത് ഭരണകക്ഷിയുടേയോ മന്ത്രിമാരുടേയോ സ്വകാര്യ സ്വത്തല്ല. ജനങ്ങളുടെ നികുതി പണത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഭരണത്തിന്റെ സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളാണ്. അവ ഇല്ലാതാക്കുന്നത് വെറും പേപ്പർ നശിപ്പിക്കൽ അല്ല; പൊതുജനങ്ങളുടെ അറിയാനുള്ള അവകാശത്തെയും ഭാവിയിലെ നിയമപരമായ പരിശോധനകളെയും ദുർബലപ്പെടുത്തലാണ്.
ഇപ്പോൾ കേരളം കാണുന്നത് ഫയലുകൾ ഷ്രെഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ദൃശ്യം മാത്രമല്ല. അധികാരം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം എങ്ങനെ ഭരണകൂടങ്ങളെ അസ്വസ്ഥരാക്കുന്നു എന്നതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മനഃശാസ്ത്രവുമാണ്. കാരണം രേഖകൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഇത്രയും തിടുക്കം കാണിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും ഒരു കാര്യമാണ് പറയുന്നത് — അവയിൽ ഇപ്പോഴും ആരെയെങ്കിലും ഭയപ്പെടുത്താനുള്ള ശക്തി ബാക്കിയുണ്ടെന്നു.