CBSEയുടെ ഓൺ-സ്ക്രീൻ മാർക്കിംഗ് (OSM) സംവിധാനത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഉയരുന്ന ആരോപണങ്ങൾ ഇനി വെറും ഭരണപരമായ വീഴ്ചകളുടെ കഥയല്ല. രാജ്യത്തെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു പൊതുതാൽപര്യ വിഷയമാണ് അത്.
ടെൻഡർ നടപടികളുടെ ചരിത്രം തന്നെ അസാധാരണമാണ്. ആദ്യ തവണ ടെൻഡർ വിളിച്ചപ്പോൾ ഒരു ബിഡ്ഡർ പോലും വന്നില്ല. രണ്ടാം തവണ യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. സാധാരണഗതിയിൽ ഇതൊരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. പദ്ധതി പുനഃപരിശോധിക്കുകയോ സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യേണ്ട ഘട്ടം. എന്നാൽ ഇവിടെ സംഭവിച്ചത് അതിന് നേർവിപരീതമായിരുന്നുവെന്നാണ് ആരോപണം. പദ്ധതി കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുകയല്ല, മറിച്ച് യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ തന്നെ താഴ്ത്തുകയായിരുന്നു.
സ്കാനിംഗ് നിലവാരം കുറച്ചു. റോബോട്ടിക് സ്കാനർ പോലുള്ള സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ നിർബന്ധമല്ലാതാക്കി. സോഫ്റ്റ്വെയർ ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ പ്രധാന സൂചികയായ CMMI Level 5 എന്ന മാനദണ്ഡം Level 3 ആയി താഴ്ത്തി. ഉത്തരപ്പേപ്പറുകൾ നഷ്ടപ്പെടുകയോ സ്കാനിംഗിൽ പിഴവുകൾ സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ശിക്ഷാ വ്യവസ്ഥകളും ഒഴിവാക്കി. ചോദ്യം ലളിതമാണ്: ആരെ യോഗ്യനാക്കാനാണ് ഈ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം നടത്തിയത്?
അതിന് ശേഷമാണ് COEMPT എന്ന കമ്പനി കരാർ നേടുന്നത്. അതേസമയം രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഐടി സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായ (TCS) യോഗ്യത നേടിയിട്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടില്ല. ഇവിടെ ഉയരുന്ന സംശയം സ്വാഭാവികമാണ്. ഏറ്റവും മികച്ച സാങ്കേതിക ശേഷിയുള്ള കമ്പനിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനായിരുന്നോ ശ്രമം, അതോ ഒരു പ്രത്യേക കമ്പനിക്ക് കരാർ ഉറപ്പാക്കാനായിരുന്നോ?
ഇന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉന്നയിക്കുന്ന പരാതികൾ ഈ സംശയങ്ങളെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. മോശമായി സ്കാൻ ചെയ്ത ഉത്തരപ്പേപ്പറുകൾ. കാണാതായ പേജുകൾ. അപൂർണ രേഖകൾ. തകരാറിലായ മൂല്യനിർണയ പോർട്ടൽ. പുനർമൂല്യനിർണയത്തിന് അപേക്ഷിച്ച കുട്ടികൾക്ക് സ്വന്തം ഉത്തരപ്പേപ്പർ പോലും ശരിയായി കാണാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ. ഇതൊന്നും ചെറിയ സാങ്കേതിക പിഴവുകളല്ല. ഒരു മാർക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു കുട്ടിയുടെ കോളേജ് പ്രവേശനത്തെയും സ്കോളർഷിപ്പിനെയും തൊഴിൽ സാധ്യതകളെയും വരെ ബാധിക്കാം.
ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ കാര്യം, ഈ അപകടസാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് അധ്യാപകരും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധരും നേരത്തെ തന്നെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. രാജ്യവ്യാപകമായി OSM നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷം കൂടി പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കണമെന്നും സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിക്കപ്പെട്ടോ? അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആരാണ് ഏറ്റെടുക്കുക?
ഇവിടെ അന്വേഷണം വേണ്ടത് ഒരു സാങ്കേതിക തകരാറിനെക്കുറിച്ചല്ല. ഒരു ടെൻഡർ പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ചുമാത്രമല്ല. യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആരാണ് മാറ്റിയത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് മാറ്റിയത്? ആ മാറ്റങ്ങളുടെ ഗുണഭോക്താവ് ആരാണ്? തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അത് ന്യായീകരിക്കുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കാണ് ഉത്തരം വേണ്ടത്.
18.5 ലക്ഷം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവി ഒരു പരീക്ഷണത്തിനുള്ള വസ്തുവല്ല. പൊതുസ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വകാര്യ താൽപര്യങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങുന്നുവെന്ന സംശയം ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യം തന്നെ ജനാധിപത്യത്തിന് അപകടകരമാണ്. അതുകൊണ്ട് അന്വേഷണം CBSEയുടെ ഫയലുകളിൽ ഒതുങ്ങരുത്. COEMPTയ്ക്ക് ലഭിച്ച എല്ലാ പ്രധാന കരാറുകളും, ടെൻഡർ വ്യവസ്ഥകളിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളും, തീരുമാനമെടുത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പങ്കും സ്വതന്ത്ര ഏജൻസി പരിശോധിക്കണം.
കാരണം ഇവിടെ ചോദ്യം ഒരു കമ്പനിയെക്കുറിച്ചല്ല.
രാജ്യത്തെ കുട്ടികളുടെ ഭാവിയെക്കാൾ വലുതായി ആരുടെയെങ്കിലും താൽപര്യങ്ങൾ മാറിയോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം.