ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്: കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബാലൻസിനെ തകർക്കാനുള്ള നിശ്ശബ്ദ നീക്കം

കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം പലപ്പോഴും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ ഒരു അപവാദമായി വായിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മതധ്രുവീകരണവും ഏകകക്ഷി ആധിപത്യവും രാജ്യത്തിന്റെ പലഭാഗങ്ങളിലും ശക്തിപ്രാപിച്ചപ്പോൾ, ഇവിടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം രണ്ടു പ്രധാന മുന്നണികളുടെ പരസ്പര നിയന്ത്രണത്തിലൂടെയാണ് രൂപംകൊണ്ടത്  Left Democratic Frontയും United Democratic Frontയും. ഈ മാറിമാറി ഭരണം വെറും അധികാര ചക്രവാളമല്ല; അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ സുരക്ഷാ സംവിധാനമായിരുന്നു. ഒരുകക്ഷി അതിരുകടക്കാതിരിക്കാനും സാമൂഹിക ധ്രുവീകരണം ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളെ മറികടക്കാതിരിക്കാനും ഈ സമവാക്യം പ്രവർത്തിച്ചു. എന്നാൽ ഇപ്പോഴത്തെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു സാധാരണ ഭരണപരിവർത്തനമായി മാത്രം വായിക്കാനാകില്ല; അത് കേരളത്തിന്റെ ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ ഘടനയെ പുനർവിന്യസിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന നിശ്ശബ്ദ പ്രക്രിയയുടെ നിർണായക ഘട്ടമാകാമെന്ന ആശങ്ക ഉയരുന്നു.

ദേശീയ തലത്തിൽ Narendra Modiയും Amit Shahയും ഉന്നയിച്ച “ഇടതുമുക്ത കേരളം” എന്ന ലക്ഷ്യം വെറും മുദ്രാവാക്യമെന്നതിലുപരി രാഷ്ട്രീയ ദിശാസൂചനയാണ്. ഒരു സംസ്ഥാനത്തെ പിടിച്ചടക്കുക എന്നതിലുപരി, ഒരു രാഷ്ട്രീയ മാതൃകയെ അപ്രസക്തമാക്കുക എന്നതാണ് അതിന്റെ അന്തർലക്ഷ്യം. കേരളം വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ നേട്ടങ്ങൾകൊണ്ടും മതസഹവർത്തിത്വത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ അനുഭവങ്ങളാലും വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ ഇവിടെ വിജയിക്കുക എന്നത് ചിഹ്നാത്മകമായും ആശയപരമായും വലിയ നേട്ടമാണ്. Bharatiya Janata Partyയുടെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ വളർച്ച പരിശോധിച്ചാൽ ആദ്യം ശക്തമായ പ്രതിപക്ഷ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് സാമൂഹിക ധ്രുവീകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിന്റെ പാറ്റേൺ കാണാം. കേരളത്തിൽ ഇപ്പോൾ ആ ആദ്യഘട്ടം തന്നെയാണ് നിർണായകമായി മുന്നേറുന്നത് — രണ്ടാമത്തെ ശക്തിയെന്ന സ്ഥാനം പിടിക്കുക.

കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിം വോട്ടുകൾ ചരിത്രപരമായി വിഭജിതമായിരുന്നു. യു.ഡി.എഫിൽ Indian Union Muslim League പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഇടതുപക്ഷത്തിനും ന്യൂനപക്ഷ പിന്തുണ നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ അരക്ഷിതാവസ്ഥയുടെ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം ശക്തമാകുമ്പോൾ വോട്ടുകൾ ഒരേയൊരു ദിശയിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവണത സ്വാഭാവികമായി രൂപപ്പെടാം. ഈ കേന്ദ്രീകരണത്തെ തുടർന്ന് ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ അസ്വസ്ഥത വളർത്തുകയും അതിനെ “അപായ സൂചന”യായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പരീക്ഷിച്ച രാഷ്ട്രീയ മാതൃകയാണ്. ന്യൂനപക്ഷ കേന്ദ്രീകരണവും ഭൂരിപക്ഷ ധ്രുവീകരണവും പരസ്പരം വളർത്തുന്ന ഒരു ചക്രമായി മാറുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം സ്ഥിരമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

യു.ഡി.എഫിനകത്ത് കോൺഗ്രസ് ക്ഷയിക്കുകയും ലീഗ് ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ മുന്നണിയുടെ മതസമവാക്യം കൂടുതൽ തെളിച്ചമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടും. അത്തരമൊരു സാഹചര്യം മുന്നണിയെ “മതകേന്ദ്രിത” എന്നായി ഫ്രെയിം ചെയ്യാനുള്ള അവസരമാകും. അതേസമയം ബിജെപി സ്വയം “ഭൂരിപക്ഷ പ്രതിനിധി” എന്ന നിലയിൽ ഉയരാൻ ശ്രമിക്കും. ഇത്തരമൊരു പുനർവിന്യാസം നടന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ മത്സരം ആശയപരമല്ല, മതപരമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെടും. അപ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറും വികസന-ഭരണ കാര്യങ്ങളിലെ വാദപ്രതിവാദമല്ല; അത് സമൂഹങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പോരാട്ടമായി മാറും.

ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ സ്ഥാനം ഇവിടെ നിർണായകമാണ്. മതധ്രുവീകരണത്തിന് പ്രതിരോധമായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന ശക്തി തന്നെ പരസ്പര ആരോപണപ്രത്യാരോപണങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി ദുർബലമാകുകയാണെങ്കിൽ, അത് മൂന്നാമത്തെ ശക്തിക്ക് ഇടം ഒരുക്കും. എൽ.ഡി.എഫ്-യു.ഡി.എഫ് തമ്മിലുള്ള കടുത്ത ആക്രമണങ്ങൾ ശക്തിപ്രദർശനമല്ല; മറിച്ച് ഒരു ദീർഘകാല രാഷ്ട്രീയ കളിക്ക് അനുകൂല സാഹചര്യമാകാം. മുന്നണികൾ തമ്മിലുള്ള ബാലൻസ് തകരുമ്പോൾ, ഒരുകക്ഷി രണ്ടാമത്തെ വലിയ ശക്തിയെന്ന നിലയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, ഭരണത്തിലേക്കുള്ള വഴി ക്രമാതീതമായി തുറക്കും.

ഭയരാഷ്ട്രീയം ഇതിന്റെ മദ്ധ്യബിന്ദുവാണ്. ന്യൂനപക്ഷ അരക്ഷിതാവസ്ഥ വർദ്ധിപ്പിക്കുക, അതുവഴി വോട്ടുകളുടെ കേന്ദ്രീകരണം ഉറപ്പാക്കുക, പിന്നീട് അതിനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ ഭീഷണിയുടെ കഥ നിർമ്മിക്കുക — ഈ തന്ത്രം പല സ്ഥലങ്ങളിലും വിജയിച്ച മാതൃകയാണ്. കേരളം രാഷ്ട്രീയ സാക്ഷരതയിൽ മുന്നിലാണ് എന്നത് സത്യമാണ്; എന്നാൽ ധ്രുവീകരണ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനം ബോധമുള്ള സമൂഹങ്ങളെയും ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നത് ചരിത്രം കാണിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മതരേഖകൾ രാഷ്ട്രീയ മത്സരത്തിന്റെ പ്രധാന അക്ഷമായി മാറിയാൽ, അത് തിരിച്ചെടുക്കുന്നത് ദുഷ്കരമാകും.

കേരളം ഭൗമശാസ്ത്രപരമായി ഒരു സമുദ്ര മുനമ്പാണ്; രാഷ്ട്രീയമായി ബഹുസ്വര മാതൃക. ഇവിടെ മതനിരപേക്ഷത വെറും ഭരണഘടനാ ആശയംമാത്രമല്ല; അത് സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ ഘടകമാണ്. എന്നാൽ ഈ മാതൃക തന്നെ ചിലർക്കു വെല്ലുവിളിയാണ്. അതിനെ മാറ്റുക എന്നത് വെറും അധികാരമാറ്റമല്ല; അത് സാമൂഹിക മനോഭാവങ്ങളുടെ പുനർക്രമീകരണമാണ്. കേരളം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണശാലയാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണോ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം തേടേണ്ട ഘട്ടമാണിത്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മുന്നണികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം വലുതാണ്. ഭരണപക്ഷവും പ്രതിപക്ഷവും പരസ്പരം ദുർബലമാക്കുന്ന രീതിയിൽ മാത്രം രാഷ്ട്രീയം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ, അവർ അനവധിയായി മൂന്നാമത്തെ ശക്തിക്ക് ഇടം ഒരുക്കും. ജനാധിപത്യത്തിൽ ശക്തമായ പ്രതിപക്ഷം ഒരു സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ്; അതുപോലെ ശക്തമായ ഭരണവും അനിവാര്യമാണ്. രണ്ടും തമ്മിലുള്ള സമവാക്യം തകരുമ്പോൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആത്മാവ് ക്ഷയിക്കുന്നു.

ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു സാധാരണ അധികാരമാറ്റമാകാം; അല്ലെങ്കിൽ അത് കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിലെ വഴിത്തിരിവാകാം. ഫലം വെറും വോട്ടെണ്ണലിൽ മാത്രമല്ല; സമൂഹം രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളെ എങ്ങനെ വായിക്കുന്നു എന്നതിലാണ്. ജനാധിപത്യത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി തുറന്ന അധിനിവേശമല്ല; നിശ്ശബ്ദമായി സമവാക്യങ്ങൾ മാറ്റുന്ന ദീർഘകാല പദ്ധതികളാണ്. കേരളം തന്റെ ബഹുസ്വരതയും മതനിരപേക്ഷ പാരമ്പര്യവും സംരക്ഷിക്കുമോ, അല്ലെങ്കിൽ പുതിയ ധ്രുവീകരണ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അക്ഷത്തിൽ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യപ്പെടുമോ എന്നത് ഈ കാലഘട്ടം നിർണയിക്കും.

കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം ഒരു രാത്രികൊണ്ട് മാറുന്നില്ല. അത് ചെറിയ സൂചനകളിലൂടെയും, സാവധാനമായ നീക്കങ്ങളിലൂടെയും, സാമൂഹിക മനോഭാവങ്ങളിൽ വിതച്ച അനിശ്ചിതത്വങ്ങളിലൂടെയും മാറുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ മതനേതാക്കളും സാമൂഹിക നേതാക്കളും ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വവുമായി നടത്തുന്ന കൂടിക്കാഴ്ചകൾ രാഷ്ട്രീയമായി നിഷ്പക്ഷമായ സംഭവങ്ങളല്ല. അവ ചിഹ്നങ്ങളാണ്. അവ സന്ദേശങ്ങളാണ്. അവ സമയബദ്ധമായ നീക്കങ്ങളാണ്.

യുമായി കാന്തപുരം നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയെ ഒറ്റപ്പെട്ട ശിഷ്ടാചാര സന്ദർശനമായി കാണാനാവില്ല. കേരളത്തിൽ മത-സാമുദായിക പ്രതിനിധിത്വം ഏറെ സൂക്ഷ്മമായ വിഷയമാണ്. ഒരു മതനേതാവ് ദേശീയ അധികാരകേന്ദ്രവുമായി പൊതു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശം കൈമാറുമ്പോൾ, അത് വിശ്വാസികളോട് മാത്രമല്ല, മുഴുവൻ സംസ്ഥാനത്തോടും ഒരു രാഷ്ട്രീയ സിഗ്നൽ നൽകുന്നു. “മുസ്‌ലിംകൾ സുരക്ഷിതരാണ്” എന്ന വാചകം സ്വതവേ ശാന്തതയുടെ സന്ദേശമാകാം; പക്ഷേ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സമയവും പശ്ചാത്തലവും ചേർന്നാൽ അത് ധ്രുവീകരണ ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമാകുന്നു. അരക്ഷിതാവസ്ഥയുടെ ചർച്ച ശക്തമായിരിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ സുരക്ഷിതത്വത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം നടക്കുന്നത് തന്നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഫ്രെയിം സൃഷ്ടിക്കുന്നു — പ്രശ്നമില്ലെന്ന് പറയുന്നതിലൂടെ പ്രശ്നത്തെ നിർവ്വചിക്കുന്ന ഫ്രെയിം.

അതേ സമയം, വെള്ളാപ്പള്ളി നടത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകളും സമൂഹകേന്ദ്രിത ധ്രുവീകരണ ശൈലിയും യാദൃശ്ചികമല്ല. ഭൂരിപക്ഷ അസ്വസ്ഥതയെ ഉണർത്തുന്ന ഭാഷ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു ഉൽപ്പന്നമാണ്. അത് വികാരത്തെ വോട്ടാക്കി മാറ്റാനുള്ള സാങ്കേതികതയാണ്. ഒരു വശത്ത് ന്യൂനപക്ഷ കേന്ദ്രീകരണം ശക്തമാകുന്നു എന്ന നാരറ്റീവ്, മറുവശത്ത് ഭൂരിപക്ഷത്തിന് അപകടസൂചന നൽകുന്ന പ്രസ്താവനകൾ — ഈ രണ്ടും പരസ്പരം പൂരകങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മതസാമുദായിക ഇടപെടലുകൾ അതിനാൽ തന്നെ വെറും ആത്മീയ-സാംസ്കാരിക ഇടപെടലുകളല്ല; അവ രാഷ്ട്രീയ വോട്ടുചലനങ്ങളുടെ ചക്രം സജ്ജമാക്കുന്ന ഘടകങ്ങളായി മാറുന്നു.

ഇതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നത് കേരളത്തിന്റെ രണ്ടുമുന്നണി സമവാക്യമാണ്  UDF / LDF. ഈ സമവാക്യം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ മതധ്രുവീകരണം പരിമിതമാകുന്നു, കാരണം അധികാരവും പ്രതിപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള ബലൻസ് ഒരു സ്വാഭാവിക നിയന്ത്രണമാണ്. എന്നാൽ മതസാമുദായിക ശക്തികൾ നേരിട്ട് രാഷ്ട്രീയ അക്ഷത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, മത്സരത്തിന്റെ സ്വഭാവം ആശയപരത്തിൽനിന്ന് തിരിച്ചറിവിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് വഴുതുന്നു. അപ്പോൾ ചോദ്യം വികസനമോ ക്ഷേമമോ അല്ല; “ആർ ആരുടെ പ്രതിനിധി?” എന്നതാകുന്നു.

BJP പോലുള്ള കക്ഷികൾക്ക് ഇതൊരു തന്ത്രപരമായ അവസരമാണ്. ഒരു വശത്ത് ന്യൂനപക്ഷ വോട്ടുകൾ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന ചിത്രം, മറുവശത്ത് ഭൂരിപക്ഷ ആശങ്കകളെ രാഷ്ട്രീയമായി ചാലനം ചെയ്യാനുള്ള സാഹചര്യം  ഇവ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ, രണ്ടാമത്തെ വലിയ ശക്തിയെന്ന നിലയിൽ ഉയരാനുള്ള വാതിൽ തുറക്കുന്നു. കോൺഗ്രസ് ക്ഷയിക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മുന്നണിയുടെ മതസമവാക്യം കൂടുതൽ തെളിഞ്ഞാൽ, അതിനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി “ധ്രുവീകരണ പ്രതിരോധം” എന്ന പേരിൽ ഭൂരിപക്ഷ ഏകീകരണം നടത്തുക എളുപ്പമാകും.

ഇവിടെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം തുറന്ന സംഘർഷമല്ല; സാധാരണവൽക്കരണം ആണ്. മതനേതാക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ സാധാരണമാകുമ്പോൾ, മതഭാഷയിൽ നടത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകൾ പതിവാകുമ്പോൾ, സമൂഹങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി രാഷ്ട്രീയമായി പിരിയാൻ തുടങ്ങും. ആദ്യം അത് വോട്ടിന്റെ തലത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടും. പിന്നീട് അത് സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലും പ്രതിഫലിക്കും. ഒടുവിൽ, രാഷ്ട്രീയ മത്സരം തന്നെ മതരേഖകളുടെ ചുറ്റുമാകും.

കേരളം ഇതുവരെ ഒരു ബഹുസ്വര രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ മാതൃകയായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ആ മാതൃകയുടെ ശക്തി മുന്നണികളുടെ മത്സരത്തിലല്ല; അവരുടെ സഹവർത്തിത്വത്തിലായിരുന്നു. മതസാമുദായിക ഇടപെടലുകൾ ആ സഹവർത്തിത്വത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന നിമിഷത്തിലാണ് നാം നിൽക്കുന്നത്.
 കേരളത്തിന്റെ ഭാവി ഒരു മതനേതാവിന്റെ കൂടിക്കാഴ്ചയിലോ ഒരു സാമൂഹിക നേതാവിന്റെ പ്രസ്താവനയിലോ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പക്ഷേ ആ ചെറിയ ചലനങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നാൽ, ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പുനർവിന്യാസത്തിന് വഴിയൊരുക്കാം. മുന്നണികൾ പരസ്പരം ചെളിവാരിയെറിയുമ്പോൾ, മതസാമുദായിക ശക്തികൾ രാഷ്ട്രീയ അക്ഷം നിർവ്വചിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ബലൻസ് ശാന്തമായി വഴുതിപ്പോകും. കേരളം തിരിച്ചറിയേണ്ടത് ഒരു വ്യക്തിയെയോ ഒരു സമൂഹത്തെയോ അല്ല; ഈ നിശ്ശബ്ദ ധ്രുവീകരണ യന്ത്രത്തെയാണ്. അതിനെ വായിക്കാൻ കഴിയാത്ത പക്ഷം, അടുത്ത തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറും അധികാരമാറ്റമാകില്ല — അത് രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ തന്നെ ദിശമാറ്റമാകും.