സംസ്ഥാന മൈക്രോബായ ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസിനെക്കുറിച്ച്
സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ എന്ന വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ പലർക്കും മനസ്സിലേക്കു വരുന്നത് രോഗം, അഴുക്ക്, ഭയം എന്നിവയാണ്. പനി, വയറിളക്കം, മഹാമാരി—ഇവയ്ക്കെല്ലാം പിന്നിൽ സൂക്ഷ്മാണുക്കളുണ്ടെന്ന അറിവ്, അവയെ മുഴുവനായും ശത്രുക്കളായി കാണാൻ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ശാസ്ത്രം പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്: ഭൂമിയിലെ ജീവന്റെ അടിത്തറ തന്നെ സൂക്ഷ്മാണുക്കളാണ്. മനുഷ്യൻ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷവും, കാണാനാകാത്ത ഒരു സൂക്ഷ്മലോകം നമ്മോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഇത്തരമൊരു പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ‘ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസ്’ എന്ന സൂക്ഷ്മാണുവിനെ സംസ്ഥാന മൈക്രോബായി പ്രഖ്യാപിച്ച സർക്കാർ തീരുമാനം പ്രാധാന്യം നേടുന്നത്. ഇത് ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം മാത്രമല്ല. സൂക്ഷ്മജീവികളെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഉണ്ടാകേണ്ട ഒരു മാറ്റത്തിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്.
ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസ് ഒരു സാധാരണ ബാക്ടീരിയയാണ്. മണ്ണിലും ജലത്തിലും സസ്യങ്ങളുടെ വേരുകളിലും നമുക്ക് ദിനംപ്രതി സ്പർശിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയിലുമെല്ലാം ഇത് സ്വാഭാവികമായി കാണപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യർക്കു ഹാനികരമല്ലാത്ത ഈ സൂക്ഷ്മാണു, പ്രകൃതിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഒരു നിശ്ശബ്ദ തൊഴിലാളിയെപ്പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്ന അനേകം ജൈവപ്രക്രിയകൾ ഇതിന്റെ സഹായത്താലാണ് നടക്കുന്നത്.
മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം എടുത്താൽ തന്നെ, ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസിന്റെ പങ്ക് വ്യക്തമാണ്. ചത്ത സസ്യഭാഗങ്ങൾ, ഇലകൾ, ജൈവമാലിന്യങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം വിഘടിപ്പിച്ച് മണ്ണിനെ വീണ്ടും ഫലഭൂയിഷ്ഠമാക്കുന്ന പ്രവർത്തനത്തിൽ ഈ സൂക്ഷ്മാണു പങ്കാളിയാകുന്നു. മണ്ണ് വെറും പൊടിയല്ല; അതൊരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ്. ആ സംവിധാനത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ഇത്തരം സൂക്ഷ്മാണുക്കളുണ്ട്.
കർഷകർക്ക് ഇത് അറിയാതെ തന്നെ ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസിന്റെ ഗുണം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ട്. ചില സസ്യരോഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഈ ബാക്ടീരിയക്ക് കഴിവുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. സസ്യവേരുകളുടെ ചുറ്റുപാടിൽ ഇത് വളരുമ്പോൾ, രോഗാണുക്കളായ മറ്റ് ബാക്ടീരിയകളെയും ഫംഗസുകളെയും തടയുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഇത് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, രാസ കീടനാശിനികൾക്ക് പകരമായി ജൈവ മാർഗങ്ങൾ തേടുന്ന കൃഷിരീതികളിൽ ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.
ഇത് കൃഷിയിലൊതുങ്ങുന്നില്ല. നമ്മുടെ ദിവസേന ഉപയോഗിക്കുന്ന പല ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലും, അറിയാതെ തന്നെ, ഈ സൂക്ഷ്മാണുവിന്റെ സേവനം നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ഡിറ്റർജന്റുകൾ, ഭക്ഷ്യസംസ്കരണ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, മരുന്നുകൾ—ഇവയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പല എൻസൈമുകളും ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസിന്റെ സഹായത്തോടെയാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. അതായത്, ഒരു ലബോറട്ടറിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ജീവിയല്ല ഇത്; നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഇതെല്ലാം ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ, ഒരു പ്രധാന ചോദ്യം ഉയരുന്നു: ഇത്രയും പ്രാധാന്യമുള്ള സൂക്ഷ്മാണുക്കളെപ്പറ്റി നമ്മൾ ഇതുവരെ എത്രമാത്രം സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്? സ്കൂൾ പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ പലപ്പോഴും രോഗങ്ങളുടെ അധ്യായത്തിലേക്ക് ചുരുക്കപ്പെടുന്നു. ‘ബാക്ടീരിയ’ എന്ന വാക്ക് ഭയത്തിന്റെ പര്യായമായി അവിടെ നിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ, രോഗം സൃഷ്ടിക്കുന്നവയെക്കാൾ അനവധി മടങ്ങ് കൂടുതൽ ഗുണകരമായ സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ ഭൂമിയിൽ നിലനില്ക്കുന്നു എന്ന സത്യം കുട്ടികൾ എവിടെ പഠിക്കുന്നു?
സംസ്ഥാന മൈക്രോബായി ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസിനെ പ്രഖ്യാപിച്ച തീരുമാനം, ഈ ചോദ്യത്തിന് ഒരു വാതിൽ തുറക്കുന്നു. സൂക്ഷ്മജീവികളെ ശത്രുക്കളായി മാത്രം കാണുന്ന സമീപനത്തിൽ നിന്ന്, അവയെ സഹജീവികളായി തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രീയ ബോധത്തിലേക്ക് സമൂഹത്തെ നയിക്കാനുള്ള അവസരമാണിത്. എന്നാൽ, ഈ അവസരം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുമോ എന്നതാണ് നിർണായകമായത്.
ഒരു പ്രഖ്യാപനം കൊണ്ട് മാത്രം ശാസ്ത്രബോധം വളരില്ല. സ്കൂൾ ലാബുകളിൽ സുരക്ഷിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാവുന്ന സൂക്ഷ്മാണുക്കളെ പരിചയപ്പെടുത്തുക, മണ്ണും ജലവും പരിശോധിക്കുന്ന ചെറിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് ചെയ്യാൻ അവസരം നൽകുക, കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി സൂക്ഷ്മാണു ലോകത്തെ വിശദീകരിക്കുക—ഇത്തരത്തിലുള്ള ഇടപെടലുകളിലൂടെയാണ് ശാസ്ത്രം ജീവിക്കുന്നത്.
കേരളം പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധികൾ നേരിടുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. മണ്ണിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ഠത കുറയുന്നു, ജലസ്രോതസ്സുകൾ മലിനമാകുന്നു, രാസവള–രാസകീടനാശിനികളുടെ അമിത ഉപയോഗം വർധിക്കുന്നു. ഈ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം തേടുമ്പോൾ, സൂക്ഷ്മാണു ലോകത്തെ അവഗണിക്കാൻ കഴിയില്ല. ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസ് പോലുള്ള ജീവികൾ, മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ സമതുലിതമാക്കാനുള്ള വഴികൾ നമ്മുക്ക് കാണിച്ചു തരുന്നു.
അവസാനം, സംസ്ഥാന മൈക്രോബ് എന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം ഒരു ചിഹ്നത്തിലല്ല, അത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ചർച്ചകളിലായിരിക്കും. സൂക്ഷ്മാണുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം കുറയുമ്പോൾ, കൗതുകം വളരുമ്പോൾ, ശാസ്ത്രം ദിനംപ്രതി ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ—അപ്പോഴാണ് ബാസിലസ് സബ്റ്റിലിസ് ഒരു ഔദ്യോഗിക പട്ടികയിൽ നിന്നു മാറി, സമൂഹത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ ചിന്തയുടെ ഭാഗമാകുന്നത്. കാണാനാകാത്തതും ചെറുതുമായ ഒന്നാണ് പലപ്പോഴും ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത്. സൂക്ഷ്മാണുക്കളുടെ ലോകം നമ്മോട് പറയുന്നതും അതുതന്നെയാണ്.