കേരളം സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാൻ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു വാക്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് “പുരോഗമനം” എന്നതാണ്. ഉയർന്ന സാക്ഷരത, സാമൂഹ്യപരിഷ്കാരങ്ങളുടെ ചരിത്രം, സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ മുന്നേറ്റം—ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് കേരളസമൂഹം സ്വയം ഒരു വ്യത്യസ്ത മാതൃകയായി അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗമനം അതിന്റെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ അല്ല, അതിന്റെ പ്രതിസന്ധികളിലെ പ്രതികരണത്തിലാണ് തെളിയുന്നത്. അധികാരത്തോട് ചേർന്ന ഒരു പുരുഷൻ തന്റെ പെരുമാറ്റത്തെ “സ്വകാര്യപ്രണയം” എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ സമൂഹം എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം.
മന്ത്രി ഗണേശ് കുമാറിന്റെ ഭാര്യ ബിന്ദു ഉയർത്തിയ പരാതിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ വിവാദം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു സാധാരണ കുടുംബവിവാദമല്ല. ഇത് കേരളസമൂഹത്തിന്റെ ആന്തരിക ഘടനകളെ തുറന്ന് കാണിക്കുന്ന ഒരു സംഭവമാണ്. കാരണം ഇവിടെ ചോദിക്കപ്പെടുന്ന പ്രശ്നം ഒരു വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തെക്കുറിച്ചല്ല; അധികാരവും പുരുഷാധിപത്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചാണ്. ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ സ്വകാര്യജീവിതം എത്രത്തോളം സ്വകാര്യമാണ് എന്ന ചോദ്യത്തിനൊപ്പം അധികാരവും സാമൂഹ്യ ഉത്തരവാദിത്വവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ഇവിടെ ഉയരുന്നു.
ഈ വിവാദത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായത് മന്ത്രിയുടെ പ്രതികരണമാണ്. താൻ നടത്തിയതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ബന്ധങ്ങളെ അദ്ദേഹം “പ്രണയം” എന്ന വാക്കിലൂടെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അതിൽ മറ്റാർക്കും ഇടപെടേണ്ടതില്ലെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിലുപരി, തന്റെ നിലപാട് ന്യായീകരിക്കാൻ മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ശക്തമായ സ്ത്രീസ്വരങ്ങളിലൊന്നായ മാധവിക്കുട്ടിയുടെ പേരിനെ അദ്ദേഹം പരാമർശിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ താരതമ്യം ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനവൈരുദ്ധ്യം വ്യക്തമായി കാണാം.
മാധവിക്കുട്ടിയുടെ എഴുത്ത് സ്ത്രീയുടെ ആത്മാവിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. പുരുഷാധിപത്യത്തിന്റെ ചങ്ങലകളിൽ കുടുങ്ങിയ സ്ത്രീയുടെ അനുഭവങ്ങളെ അവൾ തുറന്നുപറഞ്ഞു. അവൾ എഴുതിയ പ്രണയം സ്ത്രീയുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ആത്മസമരമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ സംഭവിക്കുന്നത് അതിന്റെ തികച്ചും വിപരീതമാണ്. ഒരു പുരുഷൻ തന്റെ അധികാരസ്ഥാനം സംരക്ഷിക്കാൻ സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഒരു സാഹിത്യപ്രതീകത്തെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് സാഹിത്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ പോലും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധത്തിനുള്ള ഉപകരണമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
ഒരു സാധാരണ വ്യക്തി തന്റെ സ്വകാര്യബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്ത് തീരുമാനമെടുത്താലും അത് അവന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിഷയമായിരിക്കും. എന്നാൽ ഒരു മന്ത്രി അതേ വാദം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുമ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരു മന്ത്രി ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെരുമാറ്റം സമൂഹത്തിൽ ഒരു മാതൃകയായി പ്രവർത്തിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു തെറ്റായ സന്ദേശമായി മാറുകയോ ചെയ്യും. അതിനാൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പെരുമാറ്റം പോലും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ നൈതികപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.
ഈ വിവാദത്തിൽ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ ഭാഗം ഗാർഹികപീഡനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളാണ്. കേരളത്തിൽ ഓരോ ദിവസവും അനേകം സ്ത്രീകൾ ഗാർഹികപീഡനത്തിന്റെ ഇരകളാകുന്നു. എന്നാൽ അവരിൽ പലർക്കും പരാതി പറയാൻ പോലും ധൈര്യമില്ല. കാരണം പരാതി പറഞ്ഞാൽ സമൂഹം തന്നെ അവരെ സംശയത്തോടെ കാണുമെന്ന ഭയം അവർക്കുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു മന്ത്രിയുടെ ഭാര്യ തന്നെ തന്റെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ച് പരാതി പറയേണ്ടിവരുന്നത് കേരളത്തിന്റെ പുരോഗമനചിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കഠിനചോദ്യമാണ്.
ഈ പ്രശ്നത്തിന്റെ വേരുകൾ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹ്യചരിത്രത്തിലേക്ക് തന്നെ പോകുന്നു. ജാതിവ്യവസ്ഥ കേരളത്തിലെ സമൂഹത്തെ പല തലങ്ങളിൽ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ഒരു ശക്തമായ സംവിധാനമായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണാധിപത്യത്തിന്റെ കാലത്ത് നമ്പൂതിരി സമൂഹം കേരളത്തിലെ ഉയർന്ന സാമൂഹിക അധികാരം കൈവശം വച്ചിരുന്നു. ഈ അധികാരം മതപരമായോ ഭൂമിയുടമസ്ഥതയിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല; അത് സാമൂഹികവും ലൈംഗികവുമായ അധികാരവും ആയിരുന്നു.
നമ്പൂതിരി കുടുംബങ്ങളിൽ ഒരു പ്രത്യേക വിവാഹരീതി നിലനിന്നിരുന്നു. കുടുംബത്തിലെ മൂത്തമകനു മാത്രമാണ് നമ്പൂതിരി സ്ത്രീയുമായി വിവാഹം കഴിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നത്. മറ്റു സഹോദരന്മാർക്ക് അത്തരം വിവാഹാവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് “സംബന്ധം” എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ബന്ധരീതി രൂപപ്പെട്ടത്. നമ്പൂതിരി പുരുഷന്മാർക്ക് നായർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റു സമൂഹങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ സാമൂഹികമായി അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ ബന്ധങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഔപചാരിക വിവാഹമല്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ സമൂഹം അതിനെ വലിയ കുറ്റമായി കണ്ടിരുന്നില്ല. കാരണം ഈ ബന്ധങ്ങളിൽ അധികാരം എല്ലായ്പ്പോഴും പുരുഷന്റെ ഭാഗത്തായിരുന്നു. സ്ത്രീയ്ക്ക് സമാനമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തെ “രക്തപരിശുദ്ധിയുടെ വാഹനം” എന്ന രീതിയിൽ കാണുന്ന പിതൃമേധാവിത്വത്തിന്റെ മനോഭാവം ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ അടിത്തറയായിരുന്നു. ഈ ചരിത്രപശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ഇന്നത്തെ സംഭവങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയും. പുരുഷന്റെ ലൈംഗികസ്വാതന്ത്ര്യം സമൂഹം പലപ്പോഴും സ്വാഭാവികമായി കാണുന്നു. എന്നാൽ സ്ത്രീയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സമൂഹത്തിന്റെ മാന്യതയ്ക്കുള്ള ഭീഷണിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ആധുനിക കേരളസമൂഹം ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ പല ഘടകങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ മനോഭാവങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു സ്ത്രീ വിവാഹത്തിന് പുറത്തുള്ള ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടാൽ ഇന്നും സമൂഹം അതിനെ വലിയ കുറ്റമായി കാണുന്നു. എന്നാൽ പുരുഷന്മാർക്ക് പലപ്പോഴും കൂടുതൽ സാമൂഹിക ഇളവുകൾ ലഭിക്കുന്നു.
ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കണം. ആധുനിക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അധികാരം വെറും ഭരണപരമായ ശക്തിയല്ല; അത് സാമൂഹിക സ്വാധീനവും ആണ്. ഒരു മന്ത്രി പോലുള്ള പൊതുപ്രവർത്തകൻ സമൂഹത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന വ്യക്തിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളും പ്രവൃത്തികളും സമൂഹത്തിൽ ഒരു സന്ദേശം നൽകുന്നു.
അതിനാൽ തന്നെ ഒരു മന്ത്രി തന്റെ പെരുമാറ്റത്തെ “ഇത് എന്റെ സ്വകാര്യപ്രണയമാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് ന്യായീകരിക്കുമ്പോൾ അത് വെറും വ്യക്തിപരമായ പ്രസ്താവനയായി കാണാൻ കഴിയില്ല. അത് ഒരു പൊതുസന്ദേശമാണ്.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതികരണവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. സ്ത്രീപക്ഷം, സാമൂഹ്യനീതി, പുരോഗമന രാഷ്ട്രീയം തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയപ്രഭാഷണങ്ങളിൽ നിരന്തരം ഉയരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തരം വിവാദങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മൗനം പാലിക്കുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ സൗകര്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും ധാർമ്മിക നിലപാടുകളെ മറികടക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ ഫെമിനിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ഇവിടെ ഒരു വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. സ്ത്രീപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം അധികാരത്തിന്റെ സൗകര്യങ്ങളോട് ചേർന്ന് മിണ്ടാതിരിക്കുന്നതാകരുത്. അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ധൈര്യം അതിന് ഉണ്ടായിരിക്കണം.
ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗമനത്തെ അളക്കുന്നത് അതിന്റെ വാക്കുകളാൽ അല്ല, അതിന്റെ പ്രവൃത്തികളാലാണ്. സ്ത്രീകൾ നീതി ആവശ്യപ്പെട്ട് മുന്നോട്ടുവരുമ്പോൾ ആ സമൂഹം എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു എന്നതാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം. കേരളം സ്വയം പുരോഗമനത്തിന്റെ മാതൃകയാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ആ അവകാശവാദം ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ തെളിയിക്കേണ്ടതാണ്. അധികാരമുള്ളവരെയും ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ധൈര്യം സമൂഹത്തിനുണ്ടാകണം.
ജനാധിപത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി അതിലാണ്.