“തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവചനങ്ങൾ: ഡാറ്റയുടെ പേരിൽ നാരേറ്റീവുകളുടെ നിർമ്മാണം”

ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവചനങ്ങളുടെ ലോകം ഇന്ന് ഒരു വലിയ മാധ്യമ-രാഷ്ട്രീയ വ്യവസായമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പും അടുത്തുവരുമ്പോൾ ചാനലുകൾ നിറയുന്നത് “ഡാറ്റ”, “ട്രെൻഡ്”, “സ്വിങ്”, “സീറ്റ് പ്രൊജക്ഷൻ” എന്നീ വാക്കുകളാൽ. എന്നാൽ ഈ മുഴുവൻ ചർച്ചകളുടെയും അടിസ്ഥാനം എന്താണ്? ശാസ്ത്രീയമായ പഠനങ്ങളോ, അല്ലെങ്കിൽ അവതരണത്തിൽ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ ഒരു നാരേറ്റീവ് നിർമാണമോ? ഈ ചോദ്യത്തിന് നേരെ നോക്കിയാൽ, നമുക്ക് മുന്നിൽ തുറന്ന് കിടക്കുന്നത് ഗൗരവമുള്ള ഒരു പ്രശ്നമാണ് പ്രവചനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയും, മാധ്യമങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വവും, രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയും തമ്മിലുള്ള വലിയ വിടവ്.

ഒരു സർവ്വേയെ വിശ്വാസ്യതയുള്ളതാക്കുന്നത് അതിന്റെ സാമ്പിള് വലുപ്പമല്ല; സാമ്പിളിന്റെ സ്വഭാവമാണ്. “30,000 പേർ പങ്കെടുത്തു” എന്നത് കേൾക്കുമ്പോൾ വലിയതായി തോന്നും. പക്ഷേ ഒരു ശാസ്ത്രീയ സർവ്വേയിൽ പ്രധാന ചോദ്യമൊന്നാണ് — ആ സാമ്പിള് എങ്ങനെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു? ഓരോ വോട്ടർക്കും ഒരേ സാധ്യതയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാനുള്ള അവസരം ഉണ്ടോ? ഇതാണ് equal probability sampling എന്ന അടിസ്ഥാനതത്വം. ഇത് ഉറപ്പാക്കാതെ ഒരു സർവ്വേയും ശാസ്ത്രീയമാകില്ല.

കേരളം പോലുള്ള ഒരു സാമൂഹികമായി സങ്കീർണ്ണമായ സംസ്ഥാനത്ത് ഇത് കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാണ്. പ്രദേശവൈവിധ്യം, മത-ജാതി ഘടന, നഗര-ഗ്രാമ വ്യത്യാസങ്ങൾ, ലിംഗ വ്യത്യാസങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് വോട്ടിംഗ് പെരുമാറ്റം രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ sampling frame തയ്യാറാക്കുന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ ശാസ്ത്രീയ പ്രക്രിയയാണ്. തുടർന്ന് random selection, field validation, non-response bias correction, weighting തുടങ്ങിയ ഘട്ടങ്ങൾ വരുന്നു. ഇതൊക്കെ ഇല്ലാതെ “എല്ലാ മണ്ഡലങ്ങളിലും പോയി” എന്ന വാചകം പറഞ്ഞാൽ അത് ഒരു സർവ്വേയാകില്ല.

ഇതിന്റെ സാമ്പത്തിക വശവും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ഒരു ഗുണമേന്മയുള്ള സർവ്വേയ്ക്ക് ഒരു സാമ്പിളിന് ₹400 മുതൽ ₹600 വരെ ചെലവ് വരും. 30,000 സാമ്പിള് എന്നുവെച്ചാൽ ഏകദേശം ഒന്നര കോടി രൂപ. ഈ ചെലവ് വഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു മാധ്യമസ്ഥാപനം അത്രയും വലിയ സർവ്വേ നടത്തിയതായി പറയുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഗൗരവം സംശയിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനാൽ, സാമ്പത്തിക ശേഷിയും സർവ്വേയുടെ ഗുണമേന്മയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പരിശോധിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്.

എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയമായ ഈ ചർച്ചകളെക്കാൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്ന സാമൂഹ്യ-മനശ്ശാസ്ത്ര പ്രക്രിയ. വോട്ടർമാർ എല്ലായ്പ്പോഴും അവരുടെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയാഭിപ്രായം തുറന്ന് പറയുന്നില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് “silent voters” എന്ന വിഭാഗം വീടുകളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകൾ, പ്രായമായവർ, രാഷ്ട്രീയമായി പ്രതികരിക്കാൻ മടിക്കുന്നവർ ഇവരെ സർവ്വേകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണ്. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിൽ ഇവരാണ് പലപ്പോഴും നിർണായകമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നത്.

ചരിത്രം ഇതിന് തെളിവുകളാൽ നിറഞ്ഞതാണ്. 1996-ലെ തമിഴ്നാട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്. J. Jayalalithaa നയിച്ച ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ ശക്തമായ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വികാരം പൊതുവെ സർവ്വേകളിൽ വ്യക്തമായി പ്രതിഫലിച്ചിരുന്നില്ല. പുറത്തേക്ക് വലിയ പ്രചാരണങ്ങളും റാലികളും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, സമൂഹത്തിനുള്ളിലെ അസന്തോഷം പലർക്കും കാണാനായില്ല. എന്നാൽ ഫലം വന്നപ്പോൾ അത് ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ ഭൂചലനമായി മാറി.

ഇത് തന്നെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവചനങ്ങളുടെ പരിമിതിയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. Prannoy Roy ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദഗ്ധർ പലപ്പോഴും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്, അസംബ്ലി തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പ്രവചനങ്ങളുടെ കൃത്യത 60 ശതമാനം പരിമിതിക്കുള്ളിലാണ് എന്നതാണ്. അതായത്, പ്രവചനങ്ങൾ ഒരു സാധ്യത മാത്രമാണ് ഉറപ്പല്ല.

കേരളത്തിലെ സമകാലിക സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ പ്രശ്നം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നു. മാധ്യമങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ, ഡാറ്റാ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ അടുപ്പത്തിലായിട്ടുണ്ട്. “ഡാറ്റ” എന്നത് പലപ്പോഴും ഒരു നിഷ്പക്ഷ സത്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട നാരേറ്റീവ് നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഉപാധിയായിരിക്കാം.

ഉദാഹരണത്തിന്, ചില സർവ്വേകളിൽ കാണുന്ന കണക്കുകളിലെ പൊരുത്തക്കേടുകൾ മേഖലകളായി നൽകിയ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം ആകെ കണക്കുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തത് വിശ്വാസ്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഒരു സർവ്വേയുടെ അവതരണത്തിൽ ഇത്തരം അടിസ്ഥാനപരമായ കണക്കുപിശകുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിന്റെ methodology എത്രത്തോളം ഉറപ്പുള്ളതാണ് എന്ന് ചോദിക്കേണ്ടതാണ്.

ഇതോടൊപ്പം, മാധ്യമങ്ങളുടെ അവതരണശൈലിയും പ്രശ്നത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഡാറ്റയെക്കാൾ ദൃശ്യാവിഷ്കാരത്തിനും നാടകീയതയ്ക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്, പ്രേക്ഷകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റാൻ സഹായിക്കാം. എന്നാൽ അതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യം ലളിതമാക്കപ്പെടുകയും, പലപ്പോഴും തെറ്റായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നത് ഗണിതമല്ല അത് മനുഷ്യരുടെ വികാരങ്ങളുടെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും കൂട്ടായ പ്രകടനമാണ്. അസന്തോഷം, പ്രതീക്ഷ, ഭയം, അഭിമാനം ഈ ഘടകങ്ങളാണ് വോട്ടിംഗ് തീരുമാനങ്ങളെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. ഇവയെല്ലാം ഒരു ഗ്രാഫിലോ, ഒരു സ്വിങ് കണക്കിലോ പൂർണ്ണമായി അടക്കാനാവില്ല.

അതുകൊണ്ട്, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രവചനങ്ങളെ ഒരു നിർണ്ണായക സത്യമായി കാണുന്നത് അപകടകരമാണ്. അവയെ ഒരു സൂചനയായി മാത്രം കാണണം. അതിനൊപ്പം, അവയുടെ പരിമിതികളും മനസ്സിലാക്കണം.

അവസാനമായി, ഒരു ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള സമൂഹം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യങ്ങൾ വളരെ ലളിതമാണ്:

ഈ ഡാറ്റ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്?
ആരാണ് ഇത് ശേഖരിച്ചത്?
എങ്ങനെ വിശകലനം ചെയ്തു?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി ഇല്ലെങ്കിൽ, അത് ശാസ്ത്രീയ പഠനമല്ല ഒരു അവതരണമാണ്.

കേരളം പോലുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയമായി സജീവമായ സമൂഹത്തിൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു സാധാരണ സംഭവമല്ല അത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ജീവനുള്ള പ്രകടനമാണ്. അതിനെ “പ്രവചനങ്ങൾ” കൊണ്ട് പൂട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മാറി, അതിന്റെ ആഴവും സങ്കീർണ്ണതയും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് വേണ്ടത്.

അതിനാലാണ്, ഓരോ പ്രവചനവും കാണുമ്പോൾ ഒരു ചെറിയ സംശയം മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകേണ്ടത്. ആ സംശയമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത്.