ഗുസ്തി താരങ്ങൾക്ക് നീതി ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ മുറിവേൽക്കുന്നത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ നീതിബോധത്തിനാണ്

ഡൽഹി കോടതിയുടെ വിധിയോടെ മുൻ ഇന്ത്യൻ ഗുസ്തി ഫെഡറേഷൻ (WFI) അധ്യക്ഷൻ ബ്രിജ് ഭൂഷൺ ശരൺ സിങ്ങിനെതിരായ ലൈംഗികാതിക്രമ കേസ് നിയമപരമായി ഒരു ഘട്ടം പിന്നിട്ടിരിക്കുകയാണ്. കുറ്റം സംശയാതീതമായി തെളിയിക്കപ്പെടാത്തിടത്ത് പ്രതിയെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കുക എന്നത് ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വമാണ്. അതിനാൽ കോടതി വിധിയെ ബഹുമാനിക്കേണ്ടത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അനിവാര്യതയാണ്. എന്നാൽ കോടതി വിധി ഒരു കേസിന്റെ നിയമപരമായ അവസാനമാകുമ്പോഴും, സമൂഹത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയിൽ ഉയരുന്ന എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും അതോടെ ഉത്തരമാകുന്നില്ല.

ഈ കേസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ആരോപണവിധേയനായ വ്യക്തിയുടെ സ്ഥാനമോ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമോ മാത്രമായിരുന്നില്ല. രാജ്യത്തിന് ഒളിമ്പിക്‌സിലും ലോകചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകളിലും മെഡലുകൾ സമ്മാനിച്ച വനിതാ ഗുസ്തി താരങ്ങൾ സ്വന്തം കായികസംഘടനയുടെ പരമോന്നത നേതൃത്വത്തിനെതിരെ പരസ്യമായി രംഗത്തെത്തിയതായിരുന്നു അതിന്റെ ചരിത്രപ്രാധാന്യം. ഒരു കായികതാരത്തിന്റെ കരിയർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതികളെയും പരിശീലന സംവിധാനങ്ങളെയും ഭരണനേതൃത്വത്തെയും ആശ്രയിച്ചാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ അധികാരമുള്ള ഒരാൾക്കെതിരെ പരാതി പറയുക എന്നത് നിയമനടപടി ആരംഭിക്കുന്നതിലുപരി സ്വന്തം ഭാവി തന്നെ പണയം വയ്ക്കുന്ന തീരുമാനമാണ്.

ജന്തർ മന്തറിലെ സമരത്തിൽ ഇന്ത്യ കണ്ടത് മെഡലുകൾ നേടിയ താരങ്ങളെയല്ല, നീതി തേടുന്ന സ്ത്രീകളെയായിരുന്നു. ദേശീയ പതാക ഉയർത്തിയ കൈകളിൽ ഒരുദിവസം പ്രതിഷേധ പ്ലക്കാർഡുകൾ ഉയർന്നു. അത് ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരായ പ്രതിഷേധമല്ലായിരുന്നു; അധികാരവും ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗുരുതരമായ ചോദ്യമായിരുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ അഭിമാനമായ താരങ്ങൾ സ്വന്തം രാജ്യത്ത് നീതി തേടി തെരുവിലിരിക്കേണ്ടി വന്നത് ഇന്ത്യൻ കായികഭരണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്തു.

ലൈംഗികാതിക്രമ പരാതികളെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ഒരു യാഥാർഥ്യം മറക്കാൻ പാടില്ല. പരാതി നൽകുന്ന സ്ത്രീ ആദ്യം നിയമത്തെ അല്ല, സമൂഹത്തെയാണ് നേരിടുന്നത്. അവളുടെ വാക്കുകളെ സംശയിക്കും, ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യും, വ്യക്തിത്വത്തെ വിചാരണ ചെയ്യും, രാഷ്ട്രീയനിറം ചാർത്തും. പ്രത്യേകിച്ച് അധികാരബന്ധങ്ങൾ വ്യക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന തൊഴിൽമേഖലകളിൽ പരാതി പറയുക എന്നത് അസാധാരണമായ ധൈര്യം ആവശ്യപ്പെടുന്ന കാര്യമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരം കേസുകളിൽ കാലതാമസം, വൈരുധ്യങ്ങൾ, മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങൾ എന്നിവയെ വെറും സംശയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാത്രം കാണാതെ, അധികാരത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലും പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

ഇവിടെ കോടതി കുറ്റം തെളിഞ്ഞില്ലെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കാം. പക്ഷേ സമൂഹം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്. രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി ലോകവേദിയിൽ പോരാടിയ വനിതാ താരങ്ങൾ സ്വന്തം രാജ്യത്ത് നീതി തേടി മാസങ്ങളോളം സമരം ചെയ്യേണ്ടി വന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? പരാതി നൽകാൻ വിശ്വാസ്യതയുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ? പരാതിക്കാരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കിയിരുന്നോ? കായിക ഫെഡറേഷനുകളിൽ അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഫലപ്രദമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കോടതി വിധി മാത്രം ഉത്തരം നൽകുന്നില്ല.

ഈ കേസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നഷ്ടം ഒരാളുടെ ശിക്ഷയോ കുറ്റവിമുക്തതയോ അല്ല. സ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസത്തിനേറ്റ ആഘാതമാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ മികച്ച വനിതാ താരങ്ങൾക്കുപോലും സുരക്ഷിതമായി പരാതി പറയാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യമില്ലെന്ന ധാരണ സമൂഹത്തിൽ ശക്തിപ്പെട്ടാൽ, നാളെയൊരു യുവ കായികതാരം അനീതിക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്താൻ ധൈര്യപ്പെടുമോ എന്നതാണ് യഥാർഥ ആശങ്ക.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ കേസ് ഇന്ത്യൻ കായികരംഗത്തെ അടിസ്ഥാനപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളിലേക്കുള്ള മുന്നറിയിപ്പായാണ് കാണേണ്ടത്. എല്ലാ കായിക ഫെഡറേഷനുകളിലും സ്വതന്ത്രവും വിശ്വാസ്യതയുള്ളതുമായ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനങ്ങൾ, സ്ത്രീകളുടെ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കുന്ന ഭരണരീതികൾ, അധികാരദുരുപയോഗം തടയുന്ന വ്യക്തമായ ചട്ടങ്ങൾ, പരാതിക്കാർക്കെതിരായ പ്രതികാരനടപടികൾ തടയുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്താതെ ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പുനൽകാനാവില്ല.

ഒരു കോടതി വിധി നിയമപരമായ അന്തിമവാക്കായിരിക്കാം. എന്നാൽ നീതി നിയമത്തിന്റെ സാങ്കേതിക നിർവചനങ്ങളിൽ മാത്രം ജീവിക്കുന്നതല്ല. സ്ത്രീകൾക്ക് ഭയമില്ലാതെ പരാതി പറയാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളിലും, പരാതിക്കാരുടെ മാന്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന സാമൂഹിക ബോധത്തിലും, അധികാരത്തേക്കാൾ മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിന് വില നൽകുന്ന ജനാധിപത്യ സംസ്കാരത്തിലുമാണ് നീതി യഥാർഥ അർഥം കണ്ടെത്തുന്നത്.

ഗുസ്തി താരങ്ങൾക്ക് നീതി ലഭിച്ചില്ലെന്ന് പലരും പറയുന്നത് കോടതി വിധിയെ നിഷേധിക്കുന്നതുകൊണ്ടല്ല. അധികാരത്തിനെതിരെ ശബ്ദമുയർത്തിയ സ്ത്രീകൾക്ക് ഒടുവിൽ ലഭിച്ചതെന്താണെന്ന ചോദ്യത്തിന് സമൂഹത്തിന് തൃപ്തികരമായ ഉത്തരമില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുറിവേൽക്കുന്നത് ഏതാനും ഗുസ്തി താരങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിനല്ല; ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നീതിബോധത്തിനാണ്.