ഉത്തര പേപ്പര്‍ ചോദിച്ചപ്പോള്‍ കിട്ടിയത് ദേശദ്രോഹ മുദ്ര

എത്ര പേർക്ക് അറിയുമെന്നറിയില്ല. വേദാന്ത് എന്ന 17 വയസ്സുള്ള ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ കഥയാണ് ഇത്. CBSE പ്ലസ് ടു പരീക്ഷ കഴിഞ്ഞ ഒരു സാധാരണ കുട്ടി. Physics പരീക്ഷയിൽ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ മാർക്ക് വന്നപ്പോൾ, അനേകം വിദ്യാർത്ഥികൾ ചെയ്യുന്നതുപോലെ അവനും തന്റെ answer sheetന്റെ photocopy ആവശ്യപ്പെട്ടു. അത് ഒരു നിയമപരമായ അവകാശമാണ്. പരീക്ഷാ സംവിധാനത്തിൽ വിശ്വാസമുണ്ടെങ്കിൽ ഏത് വിദ്യാർത്ഥിക്കും ചെയ്യാവുന്ന സ്വാഭാവിക നടപടി. പക്ഷേ copy കിട്ടിയപ്പോൾ അവനെ കാത്തിരുന്നത് ഞെട്ടിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമായിരുന്നു.

Answer sheetലുള്ള എല്ലാ credentialsഉം ശരിയായിരുന്നു. Roll number, subject details, coding എല്ലാം ഒത്തുപോയി. പക്ഷേ handwriting അവന്റെതല്ലായിരുന്നു. അതായത് ഏതെങ്കിലും ഘട്ടത്തിൽ ഗുരുതരമായ പിഴവ് സംഭവിച്ചിരിക്കാമെന്ന സംശയം ഉയരാൻ മതിയാകുന്ന സാഹചര്യം. ഒരു വിദ്യാർത്ഥി എന്ന നിലയിൽ അവൻ അത് ചോദ്യം ചെയ്തു. തന്റെ അനുഭവം സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമായ Xൽ പങ്കുവച്ചു. ഒരു പൊതുസംവിധാനത്തിലെ പ്രശ്നം പൊതുജനശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരിക എന്നതിലുപരി അവൻ മറ്റൊന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ല.

പക്ഷേ ഇന്ത്യയിലെ ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ-സൈബർ സംസ്കാരത്തിൽ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് പോലും അത്രയൊരു അവകാശം ഇല്ലെന്നപോലെയാണ് സംഭവങ്ങൾ മുന്നോട്ട് പോയത്. ചോദ്യം ഉയർന്ന നിമിഷം തന്നെ അവനെതിരെ സംഘടിതമായ ആക്രമണം തുടങ്ങി. “Anti-national”, “പാകിസ്താനി”, “രാജ്യദ്രോഹി” എന്നിങ്ങനെ വിളിച്ചു തുടങ്ങി. ഒരു പരീക്ഷാ paper സംബന്ധിച്ച പരാതിയിൽ നിന്ന് വിഷയം എത്ര വേഗത്തിലാണ് ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ പരിശോധനയിലേക്ക് മാറിയത് എന്ന് ശ്രദ്ധിക്കണം. സംവിധാനത്തിലെ പിഴവ് അന്വേഷിക്കണമെന്ന ആവശ്യം പോലും ചിലർക്കു “രാജ്യവിരുദ്ധത”യായി തോന്നി.

ഇവിടെ ഏറ്റവും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യം ഒരു കുട്ടിക്കെതിരെ ഇത്രയും ക്രൂരമായ സൈബർ ആക്രമണം നടത്താൻ ഒരു വിഭാഗം തയ്യാറാകുന്നു എന്നതാണ്. അത് സ്വാഭാവികമായ വ്യക്തിപരമായ പ്രതികരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല. വർഷങ്ങളായി ഇന്ത്യയിൽ വളർത്തിയെടുത്ത രാഷ്ട്രീയ IT Cell സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഇത്. വിമർശനങ്ങളെ നേരിടാൻ വസ്തുതകൾക്കു പകരം ആക്രമണവും അപമാനവും ദേശസ്നേഹ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും ഉപയോഗിക്കുന്ന സംസ്കാരം. അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ആരെയും ആദ്യം “ഹിന്ദു വിരുദ്ധൻ”, പിന്നെ “രാജ്യവിരുദ്ധൻ” ആക്കുന്ന തന്ത്രം.

ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറയാനുള്ള ഏറ്റവും എളുപ്പമായ മാർഗം വിമർശകനെ “ശത്രു” ആക്കുക എന്നതാണ്. BJPയെ വിമർശിച്ചാൽ “Anti-Hindu”. സർക്കാരിനെയോ മന്ത്രിമാരെയോ ചോദ്യം ചെയ്താൽ “Anti-national”. ഈ രണ്ട് ലേബലുകളും ഇന്ന് രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. കാരണം ഇവ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ ചോദ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനശ്രദ്ധ മാറ്റാൻ കഴിയും. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ answer sheet എങ്ങനെ മാറിപ്പോയി എന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടി പറയേണ്ട ബാധ്യത ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയും. പകരം അവന്റെ ദേശസ്നേഹം ചോദ്യം ചെയ്താൽ മതി.

ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ചോദ്യമാണ്. ഒരു രാജ്യത്ത് സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ പോലും പൗരന്മാർ ഭയക്കേണ്ട അവസ്ഥയാണെങ്കിൽ അത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആരോഗ്യകരമായ അവസ്ഥയല്ല. വിദ്യാർത്ഥികൾ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ, തൊഴിലാളികൾ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ — ആരായാലും അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന നിമിഷം തന്നെ “ദേശവിരുദ്ധൻ” എന്ന മുദ്ര പതിക്കുന്ന സാഹചര്യം അപകടകരമാണ്.

രാജ്യസ്നേഹം എന്നത് ഭരണകൂടത്തെ അന്ധമായി ആരാധിക്കുന്നതല്ല. ഒരു സർക്കാർ തെറ്റ് ചെയ്താൽ അത് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതും പൊതുസംവിധാനങ്ങളിൽ ഉത്തരവാദിത്തം ആവശ്യപ്പെടുന്നതുമാണ് യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യ ബോധം. ഒരു വിദ്യാർത്ഥി തന്റെ answer sheet സംബന്ധിച്ച് സംശയം ഉന്നയിക്കുന്നത് രാജ്യദ്രോഹമല്ല. മറിച്ച്, അവൻ പൊതുസംവിധാനത്തിൽ വിശ്വാസമുണ്ടായതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്തത്. കാരണം അവൻ കരുതിയത് സംവിധാനത്തിന് തന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന്.

പക്ഷേ ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ അധികാര രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഏറ്റവും അസഹനീയമായ കാര്യം ചോദ്യങ്ങളാണ്. കാരണം ചോദ്യങ്ങൾ വന്നാൽ പ്രചാരണ യന്ത്രങ്ങൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. മറുപടി പറയേണ്ടി വരും. അതുകൊണ്ടാണ് ചോദ്യങ്ങളെ തന്നെ കുറ്റകരമാക്കാനുള്ള ശ്രമം നടക്കുന്നത്. വിമർശനങ്ങളെ “ഹിന്ദു വിരുദ്ധത”യാക്കി മാറ്റുക, പ്രതിഷേധങ്ങളെ “രാജ്യദ്രോഹം” ആക്കി ചിത്രീകരിക്കുക, വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളെ “പാകിസ്താൻ അനുകൂലത”യുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക — ഇതെല്ലാം ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രോജക്ടിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഇതിൽ ഏറ്റവും ദുഃഖകരമായത്, ഈ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുന്നത് പലപ്പോഴും യുവാക്കളും വിദ്യാർത്ഥികളും ആണെന്നതാണ്. ഒരു 17 വയസ്സുകാരൻ പോലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തന്റെ അനുഭവം പങ്കുവച്ചതിന് സംഘടിതമായ വിദ്വേഷ പ്രചാരണത്തിന് ഇരയാകുന്നു എങ്കിൽ, സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് എന്ത് സന്ദേശമാണ് സമൂഹം നൽകുന്നത്? “മിണ്ടരുത്, ചോദ്യം ചെയ്യരുത്, അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളെയും രാജ്യദ്രോഹിയാക്കും” എന്ന ഭീഷണി.

ജനാധിപത്യം എന്നത് ഭരണകൂടത്തിന് അഞ്ചു വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. എല്ലാ ദിവസവും അധികാരത്തോട് ഉത്തരവാദിത്തം ചോദിക്കാൻ പൗരന്മാർക്ക് കഴിയണം. ആ അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിമിഷം ജനാധിപത്യം രൂപത്തിൽ മാത്രം ബാക്കി നിൽക്കും. ആത്മാവ് നഷ്ടപ്പെടും.

വേദാന്തിന്റെ കഥ അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ വിമർശനത്തോടും ചോദ്യങ്ങളോടും അധികാരം എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നതിന്റെ പ്രതീകമായി അത് മാറുന്നു. ഒരു answer sheetയിലെ handwriting വ്യത്യാസത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ച കുട്ടിയെ “പാകിസ്താനി” ആക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മനോഭാവം ഒടുവിൽ രാജ്യത്തെ തന്നെ ദുർബലമാക്കും. കാരണം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തി മൗനത്തിലുള്ള ജനങ്ങളല്ല; ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പൗരന്മാരാണ്.