കേരളത്തിൽ ഇന്ന് “സ്കിൽ” എന്ന വാക്ക് ഒരു മന്ത്രം പോലെയാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. സ്കിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ, സ്കിൽ പാർക്കുകൾ, ഫ്യൂച്ചർ സ്കിൽസ്, ഡിജിറ്റൽ സ്കില്ലിംഗ്, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് പരിശീലനം, ഇൻഡസ്ട്രി 4.0, നോളജ് ഇക്കോണമി – നയരേഖകളിലും ബജറ്റ് പ്രസംഗങ്ങളിലും വിദ്യാഭ്യാസ സമ്മേളനങ്ങളിലും ഈ വാക്കുകൾക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ആഘോഷത്തിനിടയിൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ഉയരുന്നില്ല. നാം യഥാർത്ഥത്തിൽ സമൂഹത്തിനും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ആവശ്യമായ നൈപുണ്യങ്ങളെയാണോ വികസിപ്പിക്കുന്നത്, അതോ “സ്കിൽ” എന്ന ആശയത്തിന്റെ ഒരു വിപണന പതിപ്പിനെയാണോ പിന്തുടരുന്നത്?
കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വിപണിയെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചാൽ ഒരു കൗതുകകരമായ വിരോധാഭാസം കാണാം. സംസ്ഥാനത്ത് ഒരേസമയം തൊഴിലില്ലായ്മയും നൈപുണ്യ ക്ഷാമവും നിലനിൽക്കുന്നു. ലക്ഷക്കണക്കിന് യുവാക്കൾ തൊഴിൽ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ തന്നെ നിർമ്മാണ മേഖല, ഭവന നിർമ്മാണം, ടൂറിസം, ആശുപത്രി മാനേജ്മെന്റ്, കെട്ടിട പരിപാലനം, വ്യവസായ മെയിന്റനൻസ്, ഇന്റീരിയർ ഫിറ്റ്ഔട്ട്, ജലവിതരണ സംവിധാനം, ഊർജ മാനേജ്മെന്റ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഗുരുതരമായ തൊഴിലാളി ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇത് സാധാരണ തൊഴിൽ ക്ഷാമമല്ല; വികസനത്തിന്റെ ഘടനാപരമായ വൈരുദ്ധ്യമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മനുഷ്യ വികസന സൂചികയുള്ള സംസ്ഥാനമായ കേരളം ഇന്ന് സ്വന്തം വീടുകൾ നിർമ്മിക്കാനും റോഡുകൾ വികസിപ്പിക്കാനും ആശുപത്രികൾ പരിപാലിക്കാനും പോലും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ തൊഴിലാളികളെ ആശ്രയിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ്. ബംഗാൾ, ബിഹാർ, ഒഡീഷ, അസം, ഝാർഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ് തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ഇല്ലെങ്കിൽ കേരളത്തിന്റെ നിർമ്മാണ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഏതാനും ആഴ്ചകൾ പോലും മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയാണുള്ളത്. ഇത് തൊഴിലാളികളുടെ സാന്നിധ്യത്തെ വിമർശിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. മറിച്ച് കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം നൈപുണ്യ വികസന നയത്തിന്റെ പരാജയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ വേരുകൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും സാമൂഹിക മനഃശാസ്ത്രത്തിലും ഒരുപോലെ കിടക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ അറിവിനും സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾക്കും നൽകിയ സാമൂഹിക പ്രാധാന്യം കൈവേലകളെ ക്രമേണ താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഡിഗ്രി നേടിയ യുവാവ് ഒരു ഓഫീസിൽ ഇരുന്ന് പതിനയ്യായിരം രൂപ സമ്പാദിക്കുന്നതിനെ സമൂഹം ബഹുമാനിക്കും. എന്നാൽ ഒരു പ്രാവീണ്യമുള്ള കാർപെന്റർ ദിവസേന രണ്ടായിരമോ മൂവായിരമോ രൂപ സമ്പാദിച്ചാലും അതേ സാമൂഹിക അംഗീകാരം ലഭിക്കില്ല. നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന ജാതി വ്യവസ്ഥയുടെ തൊഴിൽ ശ്രേണീകരണവും കൊളോണിയൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ബൗദ്ധിക മേൽക്കോയ്മയും പിന്നീട് വന്ന വൈറ്റ് കോളർ തൊഴിൽ സംസ്കാരവും ചേർന്നാണ് ഈ മനോഭാവം രൂപപ്പെട്ടത്.
ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ് നമ്മുടെ സ്കിൽ വികസന നയങ്ങളിലും കാണുന്നത്. ലോകം ഇന്ന് “സ്മാർട്ട് ട്രേഡ്സ്” എന്ന ആശയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ കേരളം ഇപ്പോഴും “ട്രേഡ്” എന്ന വാക്കിനെ പഴയ രീതിയിൽ തന്നെ മനസ്സിലാക്കുകയാണ്. കാർപെന്ററി എന്നത് ഇന്നും പലർക്കും മരപ്പണി മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ആഗോള വിപണിയിൽ അത് ഫർണിച്ചർ എഞ്ചിനീയറിംഗായും ഡിജിറ്റൽ ഫാബ്രിക്കേഷനായും മാറിക്കഴിഞ്ഞു. പ്ലമ്പിംഗ് ഇന്ന് വെറും പൈപ്പ് കണക്ഷൻ അല്ല; ജലസുരക്ഷ, മഴവെള്ള സംഭരണം, സ്മാർട്ട് വാട്ടർ മാനേജ്മെന്റ്, പരിസ്ഥിതി സുസ്ഥിരത എന്നിവയുടെ കേന്ദ്ര ഘടകമാണ്. ഇലക്ട്രിക്കൽ മേഖല ഇന്ന് വയറിംഗ് മാത്രമല്ല; സോളാർ എനർജി, ഇലക്ട്രിക് മൊബിലിറ്റി, സ്മാർട്ട് ഗ്രിഡ്, ബിൽഡിംഗ് ഓട്ടോമേഷൻ, ഊർജക്ഷമത എന്നിവയുടെ സംഗമസ്ഥലമാണ്.
പക്ഷേ കേരളത്തിലെ പല ഐടിഐകളും സ്കിൽ സെന്ററുകളും ഇപ്പോഴും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം പുതിയ സ്കിൽ പദ്ധതികളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം മൊബൈൽ റിപ്പയറിംഗ്, അടിസ്ഥാന ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ്, ജനറിക് ലോജിസ്റ്റിക്സ്, ഫയർ ആൻഡ് സേഫ്റ്റി, പെട്രോളിയം, മൈനിംഗ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്ക് തിരിയുന്നു. ഇവിടെ ചോദിക്കേണ്ടത് ഈ കോഴ്സുകൾക്ക് പ്രസക്തിയുണ്ടോ എന്നതല്ല. കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആവശ്യമായ നൈപുണ്യങ്ങൾ ഇവയാണോ എന്നതാണ്.
ഇവിടെ നയരൂപീകരണത്തിലെ മറ്റൊരു ഗുരുതരമായ പ്രശ്നം കാണാം. നമ്മുടെ സ്കിൽ വികസന മാതൃക പലപ്പോഴും തൊഴിൽ വിപണി വിശകലനത്തിൽ നിന്നല്ല, ഫണ്ടിംഗ് ലഭ്യതയിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്. കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഒരു പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ അതിനനുസരിച്ചുള്ള കോഴ്സുകൾ ആരംഭിക്കുന്നു. ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസി ഒരു മേഖലയിൽ താൽപര്യം കാണിച്ചാൽ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരിശീലനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നു. ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനി CSR ഫണ്ട് നൽകാൻ തയ്യാറായാൽ അതിനനുസരിച്ചുള്ള സ്കിൽ പ്രോഗ്രാമുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ജില്ലയുടെ യഥാർത്ഥ തൊഴിൽ ആവശ്യകതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പരിശീലന പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുന്നത് അപൂർവമാണ്. അതിനാൽ നൈപുണ്യ വികസനം ഒരു വികസന ഉപകരണം എന്നതിലുപരി ഒരു പദ്ധതിനിർവഹണ പ്രവർത്തനമായി ചുരുങ്ങുന്നു.
ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെയും ഓട്ടോമേഷന്റെയും കാലത്ത് ഈ തെറ്റായ ദിശാബോധം കൂടുതൽ അപകടകരമാണ്. ഇന്ന് ഭാവി തൊഴിൽ എന്ന പേരിൽ പഠിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി മേഖലകൾ അടുത്ത രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിനുള്ളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാകും. അടിസ്ഥാന ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ, ആവർത്തനപരമായ ഓഫീസ് ജോലികൾ, ലളിതമായ ഡാറ്റാ പ്രോസസ്സിംഗ്, പ്രാഥമിക മാർക്കറ്റിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഓട്ടോമേഷൻ വ്യാപകമാകും. എന്നാൽ ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ ഇലക്ട്രിക്കൽ സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കാനും പരിപാലിക്കാനും, ഒരു ആശുപത്രിയിലെ ജലവിതരണ ശൃംഖല നവീകരിക്കാനും, ഒരു ഹോട്ടലിന്റെ ഇന്റീരിയർ സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനും, ഒരു നഗരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി നിലനിർത്താനും മനുഷ്യന്റെ സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യം അനിവാര്യമായി തുടരും. വിചിത്രമെന്ന് പറയട്ടെ, ഓട്ടോമേഷനോട് ഏറ്റവും പ്രതിരോധ ശേഷിയുള്ള മേഖലകളെയാണ് നാം അവഗണിക്കുന്നത്; ഓട്ടോമേഷൻ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള മേഖലകളെയാണ് നാം “ഭാവിയുടെ തൊഴിൽ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ഇവിടെ കേരളം ഒരു വലിയ ആശയപരമായ തെറ്റും ചെയ്യുന്നു. നാം സ്കില്ലിനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ബദലായി കാണുന്നു. എന്നാൽ വികസിത രാജ്യങ്ങൾ സ്കില്ലിനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഉന്നത രൂപമായാണ് കാണുന്നത്. ജർമ്മനിയിലെ ഒരു മാസ്റ്റർ കാർപെന്റർ ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളിയല്ല; സാങ്കേതിക അറിവും ഡിസൈൻ കഴിവും സംരംഭകത്വവും പ്രൊഡക്ഷൻ മാനേജ്മെന്റും കൈവശമുള്ള ഒരു പ്രൊഫഷണലാണ്. സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിലെ ഒരു ബിൽഡിംഗ് സർവീസ് ടെക്നീഷ്യന് ലഭിക്കുന്ന സാമൂഹിക അംഗീകാരം പല സർവകലാശാല ബിരുദധാരികൾക്കും ലഭിക്കില്ല. കാരണം അവിടെ നൈപുണ്യത്തെ കൈവേലയായി മാത്രം കാണുന്നില്ല; സാങ്കേതിക അറിവിന്റെ പ്രായോഗിക രൂപമായാണ് കാണുന്നത്.
കേരളത്തിലെ സ്കിൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റികൾ വിജയിക്കണമെങ്കിൽ അവ പുതിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ വിതരണം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളായി മാറരുത്. അവ തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ സാമൂഹിക പദവി തന്നെ പുനർനിർവചിക്കണം. ഒരു കാർപെന്ററെ “വുഡ് ടെക്നോളജിസ്റ്റ്” ആയും, ഒരു പ്ലമ്പറെ “വാട്ടർ സിസ്റ്റംസ് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ്” ആയും, ഒരു ഇലക്ട്രീഷ്യനെ “സ്മാർട്ട് എനർജി ടെക്നീഷ്യൻ” ആയും, ഒരു മേസനെ “ഗ്രീൻ കൺസ്ട്രക്ഷൻ പ്രൊഫഷണൽ” ആയും മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ പരിസ്ഥിതി അവ സൃഷ്ടിക്കണം. അതിന് കോഴ്സ് പേരുകൾ മാറ്റിയാൽ മാത്രം പോരാ; പാഠ്യപദ്ധതിയും പരിശീലന രീതിയും വ്യവസായ ബന്ധവും സാമൂഹിക അംഗീകാര സംവിധാനവും മാറണം.
കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവി ഐടി പാർക്കുകളിലും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിലും മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ജലവിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലും വൈദ്യുത ശൃംഖലകളിലും ആശുപത്രികളിലും ടൂറിസം അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളിലും നഗര നവീകരണ പദ്ധതികളിലും ഭവന നിർമ്മാണ മേഖലയിലും അതിന്റെ ഭാവി തുല്യമായി നിക്ഷിപ്തമാണ്. ഈ മേഖലകളെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന സാങ്കേതിക തൊഴിലാളികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു സ്കിൽ നയം എത്ര ആധുനികമായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാലും അത് വികസനത്തിന്റെ ഉപകരണമാകില്ല.
അതിനാൽ കേരളത്തിന്റെ നൈപുണ്യ വികസന മേഖലയ്ക്ക് ഇന്ന് വേണ്ടത് കൂടുതൽ സ്കിൽ സെന്ററുകളോ കൂടുതൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളോ അല്ല. തൊഴിൽ വിപണിയുടെ യഥാർത്ഥ ആവശ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു പുതിയ ദാർശനിക അടിത്തറയാണ്. നൈപുണ്യത്തെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പായി കാണാതെ അറിവിന്റെ ഉയർന്ന രൂപമായി അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക ബോധമാണ്. ഇല്ലെങ്കിൽ വരും വർഷങ്ങളിൽ കേരളം ഒരേസമയം ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാക്കളുടെയും പ്രാവീണ്യമുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ ക്ഷാമത്തിന്റെയും ഇരട്ട പ്രതിസന്ധി നേരിടും. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ “സ്കിൽ മിസ്മാച്ച്” എന്ന് വിളിക്കും. എന്നാൽ കേരളത്തിന്റെ സാഹചര്യത്തിൽ അതിന് കൂടുതൽ കൃത്യമായ ഒരു പേര് ഉണ്ട് — വികസനത്തിന്റെ തെറ്റായ ദിശാസൂചി.