ആത്മവിമർശനത്തിനപ്പുറം: സിപിഎമ്മിന്റെ തിരുത്തൽ പ്രഖ്യാപനം യാഥാർഥ്യമാകുമോ?

നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ കനത്ത തിരിച്ചടിക്കുശേഷം സിപിഎം കേരള ഘടകം തയ്യാറാക്കിയ അവലോകന റിപ്പോർട്ട് സാധാരണ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിലയിരുത്തൽ രേഖയല്ല. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണയം, സംഘടനാപരമായ ദൗർബല്യങ്ങൾ, നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം, ജനങ്ങളുമായുള്ള അകൽച്ച എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സമീപകാലത്ത് സിപിഎം ഔദ്യോഗികമായി നടത്തിയ ഏറ്റവും തുറന്ന ആത്മവിമർശനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ രേഖ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സെപ്റ്റംബർ 13, 14, 15 തീയതികളിൽ കോഴിക്കോട്ട് ചേരുന്ന വിശാല സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഒരു പതിവ് സംഘടനാ യോഗമെന്നതിലുപരി, കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്ന നിർണായക ഘട്ടമായി മാറുകയാണ്.

റിപ്പോർട്ടിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആത്മവിമർശനമാണ്. സ്ത്രീ സ്ഥാനാർത്ഥികളെ നിർത്തുന്നതിൽ കോഴിക്കോട്, കൊല്ലം ജില്ലാ കമ്മിറ്റികൾക്ക് വീഴ്ച സംഭവിച്ചുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട് തുറന്നുപറയുന്നു. അതേസമയം, പാർട്ടി കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇടപെടലിലൂടെ മലപ്പുറത്തും എറണാകുളത്തും കൂടുതൽ സ്ത്രീകളെ സ്ഥാനാർത്ഥികളാക്കാൻ കഴിഞ്ഞതായും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ പരാമർശം ഒരു പ്രധാന സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സ്ത്രീ പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തി ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അത് നടപ്പാക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് കഴിയുമായിരുന്നു. അങ്ങനെ കഴിയുമ്പോഴും സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ അതിന് സാധിക്കാതിരുന്നത് വെറും ജില്ലാ കമ്മിറ്റികളുടെ പരാജയമായി മാത്രം വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

അതിനാലാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ അടുത്ത നിരീക്ഷണം കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമാർജിക്കുന്നത്. സ്ത്രീകൾക്കും ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും യുവാക്കൾക്കും മതിയായ പ്രാതിനിധ്യം ലഭിക്കാതിരുന്നതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ജില്ലാ കമ്മിറ്റികളുടെ മേൽ മാത്രം കെട്ടിവെക്കാനാവില്ലെന്നും സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണയത്തിൽ പങ്കാളികളായ സംസ്ഥാന നേതൃത്വവും അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സിപിഎമ്മിന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അപൂർവമായി മാത്രം കാണുന്ന തുറന്ന സമ്മതമാണ് ഇത്. സാധാരണയായി പരാജയങ്ങൾക്ക് താഴെത്തട്ടിലുള്ള ഘടകങ്ങളെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന സമീപനത്തിൽ നിന്ന് മാറി, നേതൃത്വം തന്നെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണെന്ന് രേഖ അംഗീകരിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഈ ആത്മവിമർശനത്തിനും പരിമിതികളുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെയും യുവാക്കളുടെയും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെയും പ്രാതിനിധ്യം കുറഞ്ഞുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട് സമ്മതിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും എന്തുകൊണ്ടാണ് അത് സംഭവിച്ചതെന്ന അടിസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യത്തിലേക്ക് റിപ്പോർട്ട് കടക്കുന്നില്ല. സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണയത്തിലെ സുതാര്യതയുടെ അഭാവം, സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ അധികാര കേന്ദ്രീകരണം, പുതിയ നേതൃത്വത്തെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിലെ വീഴ്ച, പാർട്ടി ഘടകങ്ങളിലെ സാമൂഹിക വൈവിധ്യത്തിന്റെ കുറവ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അതിനാൽ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടെങ്കിലും രോഗത്തിന്റെ മൂലകാരണം പൂർണമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നില്ല എന്ന വിമർശനം ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്.

ഈ അവലോകന റിപ്പോർട്ട് മറ്റൊരു വലിയ യാഥാർഥ്യവും അംഗീകരിക്കുന്നു. പാർട്ടി സംഘടനാപരമായ നിരവധി ദൗർബല്യങ്ങൾ നേരിടുന്നുണ്ടെന്നും അവ പരിഹരിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് സമ്മതിക്കുന്നു. അതിനായി രാഷ്ട്രീയ സംഘടനാ പ്രശ്നങ്ങൾ വിശദമായി ചർച്ച ചെയ്യുകയും ആവശ്യമായ തിരുത്തൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യാൻ വിശാല സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ചേരാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുകയാണ്. പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കവും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ഉൾക്കരുത്തും വീണ്ടെടുക്കുക, സംഘടനാപരമായ ദൗർബല്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കുക, സിപിഎമ്മിനെ അടിമുടി പുതുക്കി ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നിവയാണ് യോഗത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

ഈ പ്രഖ്യാപനങ്ങളിൽ പ്രതീക്ഷയുണ്ട്. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം ചരിത്രം ഉയർത്തുന്ന ചില ചോദ്യങ്ങളും ഉണ്ട്. സിപിഎമ്മിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഓരോ വലിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തിരിച്ചടിക്കുശേഷവും ആത്മവിമർശനവും സംഘടനാ പരിഷ്‌കരണവും പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ അവ എത്രത്തോളം സംഘടനാ സംസ്കാരത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു എന്നത് ഇന്നും ചർച്ചാവിഷയമാണ്. പലപ്പോഴും ആത്മവിമർശനം രേഖകളിൽ ഒതുങ്ങുകയും പഴയ പ്രവർത്തനരീതികൾ തന്നെ തുടരുകയും ചെയ്ത അനുഭവങ്ങളാണ് പ്രവർത്തകരും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.

റിപ്പോർട്ട് ബിജെപിയുടെ ഉയർച്ചയെ പ്രത്യേക ആശങ്കയോടെയാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്. ആർ.എസ്.എസ് നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഫാസിസ്റ്റ് സ്വഭാവമുള്ള ശക്തിയായി ബിജെപി വളരുന്നതിനെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വലിയ വെല്ലുവിളിയായി രേഖ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം, യു.ഡി.എഫിന്റെയും ബി.ജെ.പിയുടെയും നയങ്ങൾക്കെതിരെ ജനകീയ സമരങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും തൊഴിലാളികളുടെയും സാധാരണ ജനങ്ങളുടെയും ഉപജീവന പ്രശ്നങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ അടിസ്ഥാന വർഗങ്ങളുടെ വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാനാകൂ എന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

ഇവിടെ മറ്റൊരു നിർണായക ചോദ്യം ഉയരുന്നു. ജനകീയ സമരങ്ങൾ മാത്രം മതിയോ? അതോ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാൻ പാർട്ടിക്കുള്ളിലും ജനാധിപത്യപരമായ മാറ്റങ്ങൾ അനിവാര്യമാണോ? സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണയത്തിലെ സുതാര്യത, സ്ത്രീകൾക്കും യുവാക്കൾക്കും ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും യഥാർഥ നേതൃത്വ അവസരങ്ങൾ, ആശയപരമായ തുറന്ന സംവാദങ്ങൾ, അധികാരത്തിന്റെ വികേന്ദ്രീകരണം എന്നിവ ഇല്ലാതെ വെറും സമര രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ പഴയ സാമൂഹിക അടിത്തറ വീണ്ടെടുക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ അടിസ്ഥാന ചോദ്യം.

കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടന കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസം, നഗരവൽക്കരണം, കുടിയേറ്റം, ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങൾ, പുതിയ മധ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ വളർച്ച, യുവതലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ എന്നിവ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് മുന്നിൽ പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ മാറ്റങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കി സംഘടനയെ പുനർനിർമിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ് സിപിഎമ്മിന്റെ മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പരീക്ഷണം.

അതിനാൽ കോഴിക്കോട്ടെ വിശാല സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഒരു സാധാരണ സംഘടനാ യോഗമല്ല. അത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ വഴിത്തിരിവാണ്. പാർട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ആത്മവിമർശന റിപ്പോർട്ട് യഥാർഥ സംഘടനാ പരിഷ്‌കരണത്തിലേക്കും നേതൃത്വത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിലേക്കും നയിക്കുമോ, അതോ മുൻകാലങ്ങളിലേതുപോലെ രേഖകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന മറ്റൊരു ആത്മവിമർശനമായി മാറുമോ എന്നതാണ് ഈ യോഗത്തിന്റെ വിജയത്തെ നിർണയിക്കുക.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെടുന്നത് ഏത് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കും സംഭവിക്കാവുന്ന കാര്യമാണ്. എന്നാൽ ആ പരാജയത്തിൽ നിന്ന് എന്താണ് പഠിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ചരിത്രം വിലയിരുത്തുന്നത്. സിപിഎം ഇപ്പോൾ ആ നിർണായകമായ പരീക്ഷണ ഘട്ടത്തിലാണ്. പ്രഖ്യാപിച്ച ആത്മവിമർശനം പ്രവർത്തനപരമായ ആത്മപരിഷ്‌കരണമായി മാറുന്നുവെങ്കിൽ അത് പാർട്ടിക്ക് മാത്രമല്ല, കേരളത്തിലെ ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിനും ഗുണകരമായിരിക്കും. അല്ലാത്തപക്ഷം, ഈ റിപ്പോർട്ടും പാർട്ടി ചരിത്രത്തിലെ മറ്റൊരു ആത്മവിമർശന രേഖയായി മാത്രം അവശേഷിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.